ប្រធានបទ

ការប្រណាំងម៉ូតូ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ការប្រណាំង MotoGP នៅសៀគ្វី Sachsenring ឆ្នាំ២០១៨ ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា កីឡាប្រណាំងម៉ូតូ (Motorcycle racing) គឺជាកីឡាមួយប្រភេទដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រណាំងម៉ូតូទោចក្រយានក្នុងល្បឿនខ្ពស់។ កីឡានេះរួមបញ្ចូលទាំងការប្រណាំងតាមផ្លូវ (road racing) និងការប្រណាំងក្រៅផ្លូវ (off-road racing) ដែលអាចធ្វើឡើងនៅលើសៀគ្វីបិទ (circuits) ឬផ្លូវបើកចំហ (open courses) ព្រមទាំងប្រភេទផ្សេងៗទៀតដូចជា ការឡើងភ្នំ (hill climbs) ការប្រណាំងអូសចម្ងាយ (drag racing) និងការកត់ត្រាល្បឿនលើដី (land speed record trials) ជាដើម។ ប្រភេទការប្រណាំងផ្សេងទៀតមានដូចជា sidecar racing, speedway និង ice racing ផងដែរ។

កីឡាប្រណាំងម៉ូតូមានភាពចម្រុះខ្ពស់ ដោយមានប្រភេទម៉ូតូប្រណាំងខុសៗគ្នា ចាប់ពីម៉ូតូទំនើបសម្រាប់ប្រើប្រាស់តាមផ្លូវ (Superbike) រហូតដល់ម៉ូតូទំនើបស្រាលសម្រាប់ប្រណាំងក្រៅផ្លូវ (Motocross) និងម៉ូតូអូសចម្ងាយពិសេស។ តាមវិគីភីឌា សមាគមសហព័ន្ធម៉ូតូអន្តរជាតិ (FIM) គឺជាស្ថាប័នគ្រប់គ្រងការប្រណាំងម៉ូតូពិភពលោក ហើយព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗមានដូចជា MotoGP, World Superbike, Isle of Man TT និង Motocross ជាដើម។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

អ្នកជិះម៉ូតូអ៊ីតាលី និងជើងឯកពិភពលោក Valentino Rossi កំពុងប្រណាំង ប្រភព: Wikipedia

ការប្រណាំងម៉ូតូមានវត្តមាននៅស្ទើរគ្រប់ទ្វីប ដោយមានសៀគ្វី និងព្រឹត្តិការណ៍ល្បីៗនៅអឺរ៉ុប ជប៉ុន សហរដ្ឋអាមេរិក អូស្ត្រាលី និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ សៀគ្វីល្បីៗរួមមាន Sachsenring នៅអាល្លឺម៉ង់ Losail នៅកាតា Mugello នៅអ៊ីតាលី Circuit de Barcelona-Catalunya Phillip Island និង Sepang International Circuit ជាដើម។ ព្រឹត្តិការណ៍ Isle of Man TT ដែលប្រព្រឹត្តទៅលើផ្លូវសាធារណៈ គឺជាការប្រណាំងដែលមានគ្រោះថ្នាក់ខ្ពស់ ប៉ុន្តែមានប្រជាប្រិយភាពយូរអង្វែង។ តាមវិគីភីឌា សហរដ្ឋអាមេរិកមានកីឡា Supercross និង Motocross ពេញនិយម ខណៈអឺរ៉ុបផ្តោតទៅលើ MotoGP និង World Superbike។

សម្រាប់មនុស្ស តាមវិគីភីឌា កីឡាករល្បីៗក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រមានដូចជា Valentino Rossi (អ៊ីតាលី) ដែលជាជើងឯក MotoGP ច្រើនសម័យកាល Giacomo Agostini (អ៊ីតាលី) Marc Márquez (អេស្ប៉ាញ) Jorge Lorenzo (អេស្ប៉ាញ) និង Mick Doohan (អូស្ត្រាលី) ជាដើម។ អ្នកជិះម៉ូតូទាំងនេះបានក្លាយជាវីរជននៅក្នុងវិស័យកីឡាម៉ូតូ ហើយមានឥទ្ធិពលទៅលើម៉ូដនិងវប្បធម៌យុវជន។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ការប្រណាំងម៉ូតូនៅលើរណារឈើ (board track) ឆ្នាំ១៩១១ ប្រភព: Wikipedia

តាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា កីឡាប្រណាំងម៉ូតូមានប្រវត្តិដំបូងនៅដើមសតវត្សរ៍ទី២០។ ការប្រណាំងម៉ូតូដំបូងៗគេរួមមានការប្រណាំងនៅលើរណារឈើ (board track racing) ដែលមានវត្តមាននៅសហរដ្ឋអាមេរិកប្រហែលឆ្នាំ១៩១០។ រណារឈើទាំងនេះមានរាងជារង្វង់កោងខ្ពស់ ហើយអនុញ្ញាតឱ្យរថយន្តប្រណាំងសម្រេចល្បឿនខ្ពស់ ប៉ុន្តែវាមានគ្រោះថ្នាក់ និងត្រូវបានបោះបង់ចោលក្រោយមក។

នៅឆ្នាំ១៩០៧ ព្រឹត្តិការណ៍ Isle of Man TT (Tourist Trophy) បានចាប់ផ្តើមឡើងនៅកោះ Isle of Man ចក្រភពអង់គ្លេស ហើយត្រូវបានចាត់ទុកជាការប្រណាំងម៉ូតូដែលមានអាយុវែងជាងគេមួយ។ វាបន្តរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន ហើយមានភាពល្បីល្បាញដោយសារផ្លូវវែង ល្បឿនខ្ពស់ និងគ្រោះថ្នាក់ធំ។

យោងតាមវិគីភីឌា MotoGP ដែលជាការប្រណាំងម៉ូតូលំដាប់ពិភពលោកលើសៀគ្វីធំៗ ត្រូវបានចាប់ផ្តើមរៀបចំដោយ FIM នៅឆ្នាំ១៩៤៩។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧០ ការប្រណាំង Superbike បានចាប់ផ្តើមមានប្រជាប្រិយភាព ជាមួយការប្រើប្រាស់ម៉ូតូទំនើបស្រដៀងនឹងម៉ូតូដែលមានលក់លើទីផ្សារ។ ចាប់តាំងពីនោះមក កីឡាប្រណាំងម៉ូតូបានវិវត្តឥតឈប់ឈរ ជាមួយនឹងការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាម៉ូតូ សុវត្ថិភាពកាន់តែប្រសើរ និងចំណាប់អារម្មណ៍ទស្សនិកជនទូទាំងពិភពលោក។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ការប្រណាំង Senior TT នៅ Isle of Man ឆ្នាំ២០១០ ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា កីឡាប្រណាំងម៉ូតូគឺជាឧស្សាហកម្មធំមួយដែលមានតួនាទីសេដ្ឋកិច្ចសំខាន់។ ក្រុមហ៊ុនផលិតម៉ូតូធំៗដូចជា Honda, Yamaha, Ducati, Suzuki និង Kawasaki បានចូលរួមក្នុងការប្រណាំងជាយុទ្ធសាស្ត្រផ្សព្វផ្សាយ និងអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យា។ ការចំណាយលើការប្រណាំងរាប់លានដុល្លារត្រូវបានវិនិយោគ ដោយមានការឧបត្ថម្ភពីក្រុមហ៊ុនប្រេង សំបកកង់ និងភេសជ្ជៈថាមពល។ ព្រឹត្តិការណ៍ធំៗដូចជា MotoGP និង Isle of Man TT បាននាំមកនូវចំណូលទេសចរណ៍យ៉ាងច្រើនដល់តំបន់ម្ចាស់ផ្ទះ ហើយក៏បានបង្កើតអាជីពសម្រាប់អ្នកជិះ វិស្វករ និងអ្នករៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ជាច្រើនផងដែរ។

នៅផ្នែកវប្បធម៌ ការប្រណាំងម៉ូតូបានបង្កើតសហគមន៍អ្នកគាំទ្រដែលមានចំណង់ចំណូលចិត្តខ្លាំង។ វាក៏បានជះឥទ្ធិពលដល់ភាពយន្ត ហ្គេមវីដេអូ (ដូចជាស៊េរី MotoGP និង Trials) និងម៉ូដសំលៀកបំពាក់។ ភាពរំភើប និងគ្រោះថ្នាក់នៃកីឡានេះបានទាក់ទាញទស្សនិកជនច្រើន ហើយបានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃវប្បធម៌ប៉ុបសកល។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ការប្រណាំង Supersport នៅសៀគ្វី Hockenheimring ឆ្នាំ២០២២ ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ កីឡាប្រណាំងម៉ូតូនៅតែទទួលបានប្រជាប្រិយភាពខ្ពស់ ជាពិសេស MotoGP ដែលមានអ្នកទស្សនារាប់លាននាក់តាមទូរទស្សន៍និងវេទិកាអនឡាញ។ ការកើនឡើងនៃយានជំនិះអគ្គិសនីបានជំរុញឱ្យមានការបង្កើត MotoE ដែលជាការប្រណាំងម៉ូតូអគ្គិសនី ដើម្បីបង្ហាញពីបច្ចេកវិទ្យាថ្មី និងនិរន្តរភាព។ ការប្រកួតប្រណាំងម៉ូតូក៏ត្រូវបានប្រើជាវេទិកាសម្រាប់យុទ្ធនាការសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍ផងដែរ។

កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងផ្នែកសុវត្ថិភាពបានរីកចម្រើន ដោយមានការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ការពារទំនើប និងការកែលម្អសៀគ្វីប្រណាំង។ កីឡាប្រណាំងម៉ូតូក៏បានពង្រីកទៅកាន់ទីផ្សារថ្មីៗដូចជាឥណ្ឌា និងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលរួមមានប្រទេសកម្ពុជាផង។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse កីឡាម៉ូតូក្នុងតំបន់អាស៊ានកំពុងរីកចម្រើន ហើយព្រឹត្តិការណ៍ដូចជា ARRC (Asia Road Racing Championship) អាចនឹងទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

គ្រោះថ្នាក់ក្នុងវគ្គជម្រុះ Superbike បណ្តាលឱ្យអ្នកប្រណាំងម្នាក់ស្លាប់នៅ North West 200
កីឡា

គ្រោះថ្នាក់ក្នុងវគ្គជម្រុះ Superbike បណ្តាលឱ្យអ្នកប្រណាំងម្នាក់ស្លាប់នៅ North West 200

កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី ៧ ឧសភា ២០២៦ អ្នកប្រណាំងម្នាក់បានបាត់បង់ជីវិតក្នុងគ្រោះថ្នាក់កំឡុងវគ្គជម្រុះ Superbike នៃការប្រកួត North West 200 នៅអៀរឡង់ខាងជើង តាមការរាយការណ៍របស់ BBC Sport និង Al Jazeera ។

៨ ឧសភា ២០២៦