KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់២៩ សីហា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ២៩ សីហា ២០២៦

ភ្នំកៃលាស

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ទិដ្ឋភាពជ្រុងខាងជើងនៃភ្នំកៃលាស ប្រភព: Wikipedia

តាមអត្ថបទវិគីភីឌា ភ្នំកៃលាស (Mount Kailash) គឺជាភ្នំមួយស្ថិតនៅក្នុងខេត្តង៉ារី (Ngari) នៃតំបន់ស្វយ័តទីបេ នៃប្រទេសចិន។ ភ្នំនេះស្ថិតនៅក្នុងជួរភ្នំកាងឌីសេ (Gangdise Shan) នៃតំបន់ភ្នំឆ្លងហិមាល័យ (Transhimalaya) នៅផ្នែកខាងលិចនៃខ្ពង់រាបទីបេ។ កំពូលរបស់ភ្នំនេះមានកម្ពស់ ៦.៦៣៨ ម៉ែត្រ (២១.៧៧៨ ហ្វីត) ពីកម្រិតទឹកសមុទ្រ។

ភាពល្បីល្បាញរបស់ភ្នំកៃលាសបានមកពីទីតាំងរបស់វានៅក្បែរចំណុចប្រសព្វខាងលិចនៃព្រំដែនប្រទេសចិន ឥណ្ឌា និងនេប៉ាល់ ហើយក៏មានរូបភាព និងឯកសារជាច្រើនដែលបង្ហាញពីសារៈសំខាន់ខាងសាសនា និងពិធីធ្វើធម្មយាត្រានៅជុំវិញភ្នំនេះ ដូចដែលបានចងក្រងក្នុងអត្ថបទវិគីភីឌា។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ទិដ្ឋភាពភូមិសាស្ត្រនៃតំបន់ ដោយមានភ្នំកៃលាសនៅខាងក្រោយ និងបឹងមាណសរោវរ និងបឹងរាក្សសៈនៅខាងមុខ ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ភ្នំកៃលាសឋិតនៅក្នុងខេត្តង៉ារី នៃតំបន់ស្វយ័តទីបេ ដែលជាតំបន់រដ្ឋបាលរបស់ប្រទេសចិន។ រូបភាពថតពីផ្កាយរណបក្នុងអត្ថបទបង្ហាញទិដ្ឋភាពភូមិសាស្ត្រជុំវិញភ្នំ ដោយមានភ្នំកៃលាសនៅខាងក្រោយ និងបឹងមាណសរោវរ (Manasarovar) នៅខាងស្តាំ ព្រមទាំងបឹងរាក្សសៈ (Rakshastal) នៅខាងមុខ។ នេះបញ្ជាក់ថាតំបន់ភ្នំកៃលាសមានលក្ខណៈជាខ្ពង់រាបភ្នំខ្ពស់ ហើយមានបឹងភ្នំនៅក្បែរ។

អត្ថបទវិគីភីឌាមិនបានផ្តល់ទិន្នន័យចំនួនប្រជាជនរស់នៅលើភ្នំនេះជាក់លាក់ទេ ប៉ុន្តែរូបភាព និងចំណងជើងរូបភាពបង្ហាញថា តំបន់នេះជាផ្លូវធ្វើធម្មយាត្រា ហើយមានអ្នកដំណើរ ឬអ្នកធ្វើធម្មយាត្រាមកទស្សនា។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

រូបគំនូរបង្ហាញក្រុមគ្រួសារដ៏ពិសិដ្ឋរបស់ព្រះសិវៈនៅកៃលាស ប្រហែលឆ្នាំ ១៨១០ ដល់ ១៨២០ ប្រភព: Wikipedia

សម្ភារៈវិគីភីឌាដែលត្រូវបានផ្តល់ឲ្យមិនបានបង្ហាញប្រវត្តិសាស្ត្រភ្នំកៃលាសជាអត្ថបទលម្អិតនោះទេ ប៉ុន្តែរូបភាពប្រវត្តិសាស្ត្រដែលភ្ជាប់មកជាមួយបានបង្ហាញថា ភ្នំនេះមានទំនាក់ទំនងខាងសាសនាយូរអង្វែង។ រូបគំនូរមួយដែលចុះកាលបរិច្ឆេទប្រហែលពីឆ្នាំ ១៨១០ ដល់ ១៨២០ បង្ហាញពីក្រុមគ្រួសារដ៏ពិសិដ្ឋរបស់ព្រះសិវៈ (Shiva) នៅកៃលាស ស្របតាមចំណងជើងរបស់រូបភាព។ មានដែររូបគំនូរថាងកា (Thangka) ដែលបង្ហាញអំពីភ្នំកៃលាស ដូចដែលមានក្នុងបញ្ជីរូបភាពនៃអត្ថបទវិគីភីឌា។

វត្តមាននៃរូបភាពទាំងនេះបង្ហាញថា ភ្នំកៃលាសត្រូវបានគេចាត់ទុកជាទីកន្លែងពិសិដ្ឋក្នុងប្រពៃណីសាសនាហិណ្ឌូ និងប្រពៃណីសិល្បៈព្រះពុទ្ធសាសនាទីបេ យ៉ាងហោចណាស់ចាប់តាំងពីដើមសតវត្សទី ១៩ តាមរយៈឯកសាររូបភាពដែលវិគីភីឌាបានរក្សាទុក។ ទោះយ៉ាងណា ដោយសារឯកសារយោងនេះមិនបានផ្តល់កាលបរិច្ឆេទ ឬព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រផ្សេងទៀត អត្ថបទនេះមិនអាចបន្ថែមលម្អិតពីប្រវត្តិសាស្ត្របានឡើយ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

គោយ៉ាកដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងការធ្វើធម្មយាត្រាទៅកាន់ភ្នំកៃលាស នៅមាត់បឹងមាណសរោវរ ប្រភព: Wikipedia

ឯកសារវិគីភីឌាដែលត្រូវបានផ្តល់ឲ្យមិនបានបង្ហាញតួលេខសេដ្ឋកិច្ចរបស់តំបន់ភ្នំកៃលាសទេ ប៉ុន្តែរូបភាព និងចំណងជើងរបស់វាបង្ហាញពីសកម្មភាពវប្បធម៌ និងប្រពៃណីដែលទាក់ទងនឹងជីវភាពរបស់អ្នកស្រុក។ គោយ៉ាកត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ក្នុងការធ្វើធម្មយាត្រាទៅកាន់ភ្នំកៃលាសនៅមាត់បឹងមាណសរោវរ តាមចំណងជើងរូបភាព ដែលបង្ហាញពីភាពចាំបាច់នៃសត្វពាហនៈដឹកជញ្ជូនក្នុងតំបន់ភ្នំខ្ពស់។

ខាងវប្បធម៌ រូបភាពថ្មម៉ានី (mani stones) បង្ហាញពីការបន្សល់ទុកនូវវត្ថុសក្ការៈនៅលើផ្លូវជុំវិញភ្នំ ហើយរូបភាពអ្នកធម្មយាត្រាទីបេដែលសំពះនៅលើផ្លូវកូរ៉ា (kora) បង្ហាញពីប្រពៃណីគោរពបូជាដែលបន្តមាន។ តាមរយៈរូបភាពទាំងនេះ ភ្នំកៃលាសមានតួនាទីជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃពិធីធម្មយាត្រា និងជីវិតវប្បធម៌របស់សហគមន៍ទីបេ ដូចដែលបានឆ្លុះបញ្ចាំងក្នុងឯកសារវិគីភីឌា។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

អ្នកធម្មយាត្រាទីបេកំពុងសំពះនៅលើផ្លូវកូរ៉ាជុំវិញភ្នំកៃលាស ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ ភ្នំកៃលាសមានសារៈសំខាន់ដោយសារទីតាំងរបស់វានៅក្នុងតំបន់ព្រំដែនដែលប្រទេសចិន ឥណ្ឌា និងនេប៉ាល់ជួបគ្នា។ តំបន់នេះអាចមានការរាយការណ៍ព័ត៌មានទាក់ទងនឹងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ ការគ្រប់គ្រងព្រំដែន និងការអនុញ្ញាតឲ្យចូលទស្សនា ដោយសារតំបន់ទីបេស្ថិតនៅក្រោមរដ្ឋបាលរបស់ប្រទេសចិន។ ដូច្នេះ រឿងរ៉ាវអំពីភ្នំកៃលាសអាចជាប់ទាក់ទងនឹងព័ត៌មានបច្ចុប្បន្ននៅក្នុងតំបន់នេះ។

ជាងនេះទៅទៀត រូបភាពអ្នកធម្មយាត្រាដែលនៅតែធ្វើពិធីសំពះនៅលើផ្លូវកូរ៉ាបង្ហាញថា ភ្នំកៃលាសនៅតែជាទីកន្លែងពិសិដ្ឋដ៏សកម្មមួយសម្រាប់អ្នកកាន់សាសនានាពេលបច្ចុប្បន្ន តាមឯកសារវិគីភីឌា។ សម្រាប់អ្នកអានដែលចាប់អារម្មណ៍លើព្រះពុទ្ធសាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ឬភូមិសាស្ត្រអាស៊ី ភ្នំកៃលាសគឺជាប្រធានបទដែលគួរតាមដាន។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

គ្រោះទឹកជំនន់ នៅនេប៉ាល់ និងទីបេ ធ្វើឲ្យ មនុស្សរាប់រយនាក់ បាត់ខ្លួន រួមទាំង អ្នកធម្មយាត្រា ភ្នំកៃឡាស

តាមការរាយការណ៍ របស់ សារព័ត៌មានអន្តរជាតិ ជាច្រើន ពលរដ្ឋឥណ្ឌា រាប់រយនាក់ កំពុងបាត់ខ្លួន នៅក្នុង ប្រទេសនេប៉ាល់ និង តំបន់ទីបេ បន្ទាប់ពី គ្រោះទឹកជំនន់ ដ៏មហន្តរាយ នៅ តំបន់ហិម៉ាឡៃយ៉ា ហើយ ក្នុងនោះ មាន អ្នកធ្វើធម្មយាត្រា ទៅកាន់ ភ្នំកៃឡាស ជាច្រើននាក់។

4 sources · New York Times, The Straits Times, NDTV