ទិដ្ឋភាពទូទៅ

តាមវិគីភីឌា (Wikipedia) ឃាតកម្មជួល (Contract killing) ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា "ឃាតកម្មតាមការជួល" (murder-for-hire) គឺជាទម្រង់មួយនៃឃាតកម្ម ឬការធ្វើឃាត ដែលភាគីមួយជួលភាគីមួយទៀតឱ្យទៅសម្លាប់បុគ្គលគោលដៅម្នាក់ ឬក្រុមបុគ្គលគោលដៅ ដោយក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ។ យោងតាមវិគីភីឌាដដែល ការជួលគ្នាសម្លាប់នេះកើតឡើងតាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងខុសច្បាប់ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្តល់សំណងជាទម្រង់ណាមួយ ទាំងសំណងជាប្រាក់ ទាំងសំណងជាអ្វីផ្សេងទៀត។

តាមនិយមន័យនេះ ឃាតកម្មជួលពាក់ព័ន្ធនឹងភាគីពីរផ្សេងគ្នា គឺអ្នកជួល និងអ្នកទទួលការជួលឱ្យធ្វើឃាត។ ក្នុងភាសានិយាយ ទង្វើនេះត្រូវបានគេហៅថា "ហិត" (hit) រីឯអ្នកដែលធ្វើការសម្លាប់នោះ ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា "ហិតមេន" (hitman) ឬ "ស៊ីការីយ៉ូ" (sicario)។

ធាតុ "ក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ" ក្នុងនិយមន័យនេះ មានន័យថាការសម្លាប់នោះមិនបានកើតឡើងក្រោមដំណើរការច្បាប់ណាមួយឡើយ ហើយកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងភាគីទាំងពីរក៏មានលក្ខណៈខុសច្បាប់ផងដែរ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

តាមនិយមន័យរបស់វិគីភីឌា ឃាតកម្មជួលមិនមែនជាបាតុភូតដែលកំណត់ចំពោះប្រទេស តំបន់ ឬក្រុមប្រជាជនណាមួយជាក់លាក់នោះទេ ផ្ទុយទៅវិញ អ្វីដែលកំណត់វាគឺទំនាក់ទំនងរវាងបុគ្គលដែលពាក់ព័ន្ធ។

តាមប្រភពនេះ ភាគីសំខាន់ៗក្នុងឃាតកម្មជួលមានបី។ ទីមួយ ភាគីដែលជួល គឺអ្នកដែលចង់ឱ្យមានការសម្លាប់។ ទីពីរ ភាគីដែលទទួលការជួល គឺអ្នកដែលធ្វើការសម្លាប់ផ្ទាល់ ដែលគេហៅថាហិតមេន ឬស៊ីការីយ៉ូ។ ទីបី គឺបុគ្គល ឬក្រុមបុគ្គលគោលដៅ ដែលអាចជាមនុស្សតែម្នាក់ ឬច្រើននាក់ក៏បាន។

ក្រៅពីនេះ កិច្ចព្រមព្រៀងរវាងភាគីទាំងពីរក៏ពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្តល់សំណង ដែលអាចជាប្រាក់ ឬជាទម្រង់ផ្សេងទៀតក្រៅពីប្រាក់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាចាត់ឃាតកម្មជួលជាទម្រង់មួយនៃឃាតកម្ម និងការធ្វើឃាត ដោយមិនបានផ្តល់កាលបរិច្ឆេទជាក់លាក់អំពីការចាប់ផ្តើមនៃបាតុភូតនេះទេ។ ក្នុងនិយមន័យនេះ ធាតុគន្លឹះនៃឃាតកម្មជួលត្រូវបានកំណត់ច្បាស់លាស់ គឺការជួលគ្នារវាងភាគីពីរ កិច្ចព្រមព្រៀងដែលខុសច្បាប់ និងការផ្តល់សំណង។

ទោះជាយ៉ាងណា ការពិពណ៌នាអំពីឃាតកជួលនៅក្នុងសិល្បៈមានវត្តមានយ៉ាងហោចណាស់តាំងពីពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី១៩មកម្ល៉េះ ដូចជាគំនូរ "The Hired Assassins" ដែលគូរដោយលោក Jean Louis Ernest Meissonier ក្នុងឆ្នាំ១៨៥២។ ស្នាដៃនេះជាភស្តុតាងវប្បធម៌មួយដែលបង្ហាញថា ប្រធានបទនៃការជួលគ្នាសម្លាប់ត្រូវបានគេស្គាល់តាំងពីសម័យនោះមក។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ធាតុ "សេដ្ឋកិច្ច" នៃឃាតកម្មជួល គឺការផ្តល់សំណងរវាងភាគីទាំងពីរ ដែលតាមនិយមន័យរបស់វិគីភីឌា ជាផ្នែកចាំបាច់មួយនៃកិច្ចព្រមព្រៀងខុសច្បាប់នោះ។ សំណងនេះអាចមានទម្រង់ជាប្រាក់ ឬជាអ្វីផ្សេងក្រៅពីប្រាក់ ហើយវាធ្វើឱ្យការសម្លាប់ត្រូវបានអនុវត្តជាថ្នូរនឹងការទទួលបានអ្វីមួយពីភាគីជួល។ ការពិតដែលថាសំណងអាចជាអ្វីផ្សេងក្រៅពីប្រាក់ បង្ហាញថាកិច្ចព្រមព្រៀងបែបនេះមិនកំណត់ត្រឹមការទូទាត់ជាប្រាក់តែម្នាក់ឯងទេ។

ក្នុងផ្នែកវប្បធម៌ ឃាតកម្មជួលត្រូវបានគេស្គាល់តាមរយៈពាក្យសំដីមួយចំនួនដែលគេប្រើជាទូទៅ។ តាមវិគីភីឌា ទង្វើនេះត្រូវបានគេហៅក្នុងភាសានិយាយថា "ហិត" រីឯអ្នកអនុវត្តការសម្លាប់ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាហិតមេន ឬស៊ីការីយ៉ូ។ ការមានឈ្មោះហៅច្រើនបែបនេះបង្ហាញថា ប្រធានបទនេះមានវត្តមានក្នុងភាសានិយាយប្រចាំថ្ងៃរបស់មហាជន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា និងក្នុងសហគមន៍ខ្មែរនៅក្រៅប្រទេស ពាក្យ "ឃាតកម្មជួល" "ហិតមេន" និង "ស៊ីការីយ៉ូ" គឺជាពាក្យដែលអាចលេចឡើងក្នុងការរាយការណ៍ព័ត៌មានអន្តរជាតិអំពីហេតុការណ៍អំពើហិង្សា និងការធ្វើឃាតនានា។ ការយល់ដឹងពីនិយមន័យជាមូលដ្ឋានរបស់វិគីភីឌា ជួយឱ្យអ្នកអានបែងចែកបានច្បាស់ថា ឃាតកម្មជួលជាទង្វើដែលកើតឡើងក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ ផ្អែកលើកិច្ចព្រមព្រៀងខុសច្បាប់ និងពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្តល់សំណងជាថ្នូរ។ ដូច្នេះ ការស្គាល់ធាតុគន្លឹះទាំងនេះ គឺជាមូលដ្ឋានមួយសម្រាប់ការតាមដាន និងវិនិច្ឆ័យព័ត៌មានអន្តរជាតិប្រកបដោយការយល់ដឹង។