KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់២២ កក្កដា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ២២ កក្កដា ២០២៦

សារមន្ទីរឡូវ័រ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

សារមន្ទីរឡូវ័រនៅក្រុងប៉ារីស ប្រភព: Wikipedia

សារមន្ទីរឡូវ័រ (ភាសាបារាំង: Musée du Louvre) គឺជាសារមន្ទីរសិល្បៈជាតិដ៏ធំ និងល្បីល្បាញរបស់ប្រទេសបារាំង ដែលមានទីតាំងនៅរដ្ឋធានីប៉ារីស។ តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia សារមន្ទីរនេះត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថាជាឃ្លាំងស្នាដៃសិល្បៈលំដាប់ពិភពលោក ដោយក្នុងនោះរួមមានគំនូរ Mona Lisa ដោយលោក Leonardo da Vinci រូបចម្លាក់ Venus de Milo និងរូបចម្លាក់ Winged Victory of Samothrace។ អគារសារមន្ទីរឋិតនៅក្នុងវិមានឡូវ័រ (Louvre Palace) ដែលជាសំណង់ប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សំខាន់ ហើយធ្លាប់បម្រើជាព្រះរាជដំណាក់របស់រាជវង្សបារាំង។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

រូបភាពពីលើអាកាសនៃវិមានឡូវ័រ និងសួនទុយលរី ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia ទីតាំងរបស់សារមន្ទីរឡូវ័រស្ថិតនៅត្រើយខាងស្តាំនៃទន្លេសែន (Seine) ក្នុងសង្កាត់លេខ ១ នៃក្រុងប៉ារីស។ សង្កាត់នេះគឺជាតំបន់មជ្ឈមណ្ឌលប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែលពោរពេញទៅដោយសំណង់ស្ថាបត្យកម្មសំខាន់ៗ។ វិមានឡូវ័រមានលក្ខណៈជាអគារដ៏ធំល្វឹងល្វើយ ហើយនៅជាប់នឹងសួនទុយលរី (Tuileries Gardens) ដែលជាសួនសាធារណៈដ៏ស្រស់ស្អាត (ដូចបានឃើញក្នុងរូបភាពពីលើអាកាសឆ្នាំ ២០១៨)។

ទាក់ទងនឹង «ប្រជាជន» សារមន្ទីរនេះទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរមកពីគ្រប់ទិសទីលើសកលលោក។ Wikipedia បានកត់សម្គាល់ថា គំនូរ Mona Lisa គឺជាចំណុចទាក់ទាញដ៏ពេញនិយមជាងគេ ដែលនាំឱ្យមានហ្វូងមនុស្សកកកុញជានិច្ចនៅមុខរូបគំនូរនោះ។ ថ្វីបើឯកសារយោងមិនបានផ្តល់តួលេខចំនួនភ្ញៀវពិតប្រាកដក៏ដោយ វាជាការទទួលស្គាល់ជាទូទៅថាសារមន្ទីរឡូវ័រជាគោលដៅវប្បធម៌មួយដែលត្រូវបានទស្សនាច្រើនបំផុតនៅទ្វីបអឺរ៉ុប។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

សំណល់បន្ទាយមជ្ឈិមសម័យនៅក្រោមសារមន្ទីរ ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិដើមនៃទីតាំងឡូវ័រចាប់ផ្តើមនៅចុងសតវត្សរ៍ទី ១២ ដល់សតវត្សរ៍ទី ១៣ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ព្រះបាទ Philip II ដែលបានសាងសង់បន្ទាយមួយនៅទីនេះ តាម Wikipedia។ សំណល់នៃបន្ទាយមជ្ឈិមសម័យនេះនៅតែអាចមើលឃើញនៅក្នុងថ្នាក់ក្រោមដីរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។ ដោយសារការពង្រីកទីក្រុង បន្ទាយបានបាត់បង់មុខងារការពាររបស់ខ្លួន ហើយនៅឆ្នាំ ១៥៤៦ ព្រះបាទ Francis I បានប្រែក្លាយវាទៅជាព្រះរាជដំណាក់ដ៏ប្រណិត។

ក្នុងសតវត្សរ៍ទី ១៩ និង ២០ សារមន្ទីរបានក្លាយជាទិដ្ឋភាពនៃព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ នៅចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៨៤០ បន្ទប់ Salon Carré ត្រូវបានរៀបចំឡើងវិញសម្រាប់ការតាំងពិពណ៌សិល្បៈ ហើយគំនូរដោយវិចិត្រករ Giuseppe Castiglione នៅឆ្នាំ ១៨៦១ បានចងក្រងទុកនូវទិដ្ឋភាពនៃបន្ទប់នោះ (យោងតាមចំណងជើងរូបភាព Wikipedia)។ នៅខែឧសភា ឆ្នាំ ១៨៧១ មានផ្ទាំងរំឭកដ៏សំខាន់មួយត្រូវបានដាក់នៅសារមន្ទីរដើម្បីគោរពដល់អ្នកការពារវា។ ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ នៅថ្ងៃទី ៧ តុលា ១៩៤០ មេទ័ពអាល្លឺម៉ង់ Gerd von Rundstedt បានមកទស្សនាសារមន្ទីរជាមួយអ្នកថែរក្សា Alfred Merlin (យោងតាម Wikipedia)។

ក្រោយសង្គ្រាម ការអភិវឌ្ឍស្ថាបត្យកម្មនៅតែបន្ត។ ជណ្តើរ Escalier Daru ដ៏ប្រណិត ដែលមានរូបចម្លាក់ Winged Victory of Samothrace ដាក់នៅលើកំពូល បានមានរូបរាងដូចបច្ចុប្បន្ននៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៣០ (យោងតាមចំណងជើងរូបភាព)។ ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៦០ អ្នករចនា Pierre Paulin បានបង្កើតគ្រឿងសង្ហារិមទំនើបសម្រាប់ Grande Galerie បន្តដោយការរៀបចំសារមន្ទីរវិទ្យាសម្រាប់ Salon Carré ឡើងវិញដោយលោក Marc Saltet នៅឆ្នាំ ១៩៧២ (យោងតាម Wikipedia)។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

រូបចម្លាក់ Venus de Milo ប្រភព: Wikipedia

សារមន្ទីរឡូវ័រគឺជាឃ្លាំងវប្បធម៌ដ៏មហិមា ដោយរួមបញ្ចូលស្នាដៃសិល្បៈពីអរិយធម៌ជាច្រើនសម័យ។ តាមរូបភាពនិងចំណងជើងរូបភាពពី Wikipedia សារមន្ទីរមាននាយកដ្ឋានជាច្រើន ដូចជា នាយកដ្ឋានវត្ថុបុរាណនៅជិតបូព៌ា (Department of Near Eastern Antiquities) បន្ទប់វត្ថុបុរាណក្រិក (Greek antiquities in Room 11) និងទីធ្លា Cour Marly ដែលជាកន្លែងដាក់តាំងរូបចម្លាក់បារាំងជាច្រើន។ ដូចបានឃើញក្នុងរូបភាពមួយចំនួន បណ្តុំនេះក៏រួមបញ្ចូលវត្ថុបុរាណអេហ្ស៊ីប សិល្បៈឥស្លាម និងគំនូរអឺរ៉ុបសម័យផ្សេងៗផងដែរ។

ក្នុងចំណោមរូបចម្លាក់លេចធ្លោ រូបចម្លាក់ Venus de Milo ត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងបណ្តុំក្នុងរាជ្យព្រះបាទ Louis XVIII (យោងតាមរូបភាព) ហើយរូបចម្លាក់ Psyche Revived by Cupid's Kiss របស់លោក Antonio Canova ត្រូវបានចាត់តាំងនៅឆ្នាំ ១៧៨៧ និងបរិច្ចាគនៅឆ្នាំ ១៨២៤។ រីឯខាងផ្នែកគំនូរវិញ គំនូរ Mona Lisa នៅតែជាស្នាដៃដែលទាក់ទាញទស្សនិកជនច្រើនជាងគេបំផុត (Wikipedia)។

ពីទស្សនៈសេដ្ឋកិច្ច សារមន្ទីរឡូវ័រគឺជាក្បាលម៉ាស៊ីនដ៏សំខាន់សម្រាប់វិស័យទេសចរណ៍នៅក្រុងប៉ារីស។ ការវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់សារមន្ទីរ ដូចជាការជួសជុលថែរក្សាស្នាដៃសិល្បៈក្នុងសិក្ខាសាលាឯកទេស (Restoration workshops) និងការកែលម្អគ្រឿងសង្ហារិមសម្រាប់ភ្ញៀវ (ដូចជាកៅអីរចនាដោយ Pierre Paulin) សុទ្ធតែរួមចំណែកដល់បទពិសោធន៍ភ្ញៀវទស្សនា និងបង្កើនចំណូលចូលសារមន្ទីរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សិក្ខាសាលាជួសជុលស្នាដៃសិល្បៈនៅសារមន្ទីរឡូវ័រ ប្រភព: Wikipedia

នៅសតវត្សរ៍ទី ២១ សារមន្ទីរឡូវ័រនៅតែជានិមិត្តរូបនៃការអភិរក្ស និងការច្នៃប្រឌិត។ តាម Wikipedia សារមន្ទីរបន្តដំណើរការជាមួយភ្ញៀវទស្សនាយ៉ាងច្រើនកុះករ ហើយការជីករកបុរាណវត្ថុនានាបានបន្ថែមមកលើបណ្តុំដ៏សំបូរបែបរបស់វា (ដូចបានរាយក្នុងរូបភាព Rotonde d'Apollon)។ សិក្ខាសាលាជួសជុលទំនើបៗនៅក្នុងសារមន្ទីរបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តចំពោះការថែរក្សាស្នាដៃសិល្បៈសម្រាប់អនាគតជំនាន់ក្រោយ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse សារមន្ទីរឡូវ័រផ្តល់នូវមេរៀនដ៏សំខាន់អំពីការការពារ និងការលើកស្ទួយបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ ដែលជាប្រធានបទមានសារៈសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា ក្នុងនាមជាប្រទេសដែលមានប្រាសាទបុរាណដ៏អស្ចារ្យដូចជាអង្គរវត្ត។ ការអភិរក្ស ការស្រាវជ្រាវ និងការទាក់ទាញទេសចរណ៍ប្រកបដោយនិរន្តរភាព គឺជាមេរៀនដែលអាចទាញយកបានពីគំរូរបស់សារមន្ទីរឡូវ័រ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

វិចិត្រសាល Apollo នៃសារមន្ទីរលូវ្រ៍បើកឡើងវិញ គ្មានគ្រឿងអលង្ការតាំងបង្ហាញ

វិចិត្រសាល Apollo នៅសារមន្ទីរលូវ្រ៍ ក្រុងប៉ារីស បានបើកទទួលទស្សនិកជនឡើងវិញនៅថ្ងៃពុធនេះ ក្រោយពីចោរកម្មកាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ដោយគ្មានគ្រឿងអលង្ការតាំងបង្ហាញ លើកលែងមកុដអធិរាជ Eugenie ។

4 sources · France 24, France 24, The Straits Times