KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១៥ សីហា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១៥ សីហា ២០២៦

សារមន្ទីរ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

សារមន្ទីរសិល្បៈហុងកុង និងសួនច្បារព័ទ្ធជុំវិញ ប្រភព: Wikipedia

សារមន្ទីរ គឺជាស្ថាប័នមួយដែលបង្កើតឡើងសម្រាប់តាំងបង្ហាញ និងអភិរក្សវត្ថុដែលមានសារៈសំខាន់ខាងវប្បធម៌ ឬ ខាងវិទ្យាសាស្ត្រ។ តាមការរៀបរាប់របស់វិគីភីឌា សារមន្ទីរជាច្រើនបានរៀបចំការតាំងពិព័រណ៍វត្ថុទាំងនេះដាក់បង្ហាញជាសាធារណៈ ចំណែកសារមន្ទីរខ្លះទៀតមានបណ្តុំវត្ថុដែលមិនបានតាំងបង្ហាញ ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយអ្នកស្រាវជ្រាវ និងអ្នកជំនាញ។

វិគីភីឌា បានរៀបរាប់បន្ថែមថា សារមន្ទីររក្សាទុកវត្ថុជាច្រើនប្រភេទ ហើយជារឿយៗផ្តោតលើប្រធានបទជាក់លាក់មួយ ដូចជា សិល្បៈ វិទ្យាសាស្ត្រ ប្រវត្តិសាស្ត្រធម្មជាតិ ឬ ប្រវត្តិសាស្ត្រតំបន់។ សារមន្ទីរដែលរៀបចំការតាំងពិព័រណ៍ និងការបង្ហាញអន្តរកម្ម ជារឿយៗជាគោលដៅទេសចរណ៍ ហើយសារមន្ទីរជាច្រើនទាក់ទាញអ្នកទស្សនាយ៉ាងច្រើនពីក្រៅប្រទេស ខណៈសារមន្ទីរដែលមានអ្នកចូលទស្សនាច្រើនបំផុតលើពិភពលោក ទទួលអ្នកទស្សនារាប់លាននាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

បន្ទប់តាំងបង្ហាញអំពីព្រៃកោងកាង នៅសារមន្ទីរឥណ្ឌា ក្រុងកុលកាតា ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា សារមន្ទីរមានវត្តមានរាយប៉ាយទូទាំងពិភពលោក ហើយប្រភេទវត្ថុដែលត្រូវបានតាំងបង្ហាញមានចាប់ពីស្នាដៃសិល្បៈ វត្ថុបុរាណ រហូតដល់គំរូប្រវត្តិសាស្ត្រធម្មជាតិ។ រូបថតដែលវិគីភីឌាបានចុះផ្សាយបង្ហាញពីសារមន្ទីរសិល្បៈនៅហុងកុង បន្ទប់តាំងបង្ហាញអំពីព្រៃកោងកាងនៅសារមន្ទីរឥណ្ឌាក្នុងក្រុងកុលកាតា និងអ្នកទស្សនាកំពុងពិនិត្យផូស៊ីលនៅសាលសម័យបុរាណនៃសារមន្ទីរជាតិអ៊ីរ៉ង់ក្នុងក្រុង Tehran។

ចំពោះផ្នែកប្រជាជន វិគីភីឌាឲ្យដឹងថា អ្នកទស្សនាសារមន្ទីរមួយផ្នែកធំ គឺជាទេសចរមកពីក្រៅប្រទេស ចំណែកអ្នកស្រាវជ្រាវ និងអ្នកជំនាញ ប្រើប្រាស់បណ្តុំវត្ថុដែលមិនបានតាំងបង្ហាញសម្រាប់ការសិក្សា។ ក្រៅពីនេះ រូបថតរបស់វិគីភីឌាបានបង្ហាញការងារឯកទេសក្នុងសារមន្ទីរ ដូចជា អ្នករៀបចំកន្លែងតាំងពិព័រណ៍ អ្នកគ្រប់គ្រងបណ្តុំវត្ថុ និងអ្នកអភិរក្សដែលជួសជុលវត្ថុបុរាណ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ផ្លាកស្លាកដីឥដ្ឋនៃសារមន្ទីរ Bel-shalti-nannar ប្រហែល ៥៣០ ឆ្នាំមុនគ្រិស្តសករាជ ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ភស្តុតាងដំបូងបំផុតមួយស្តីពីអត្ថិភាពនៃសារមន្ទីរ គឺផ្លាកស្លាកដីឥដ្ឋមួយដែលមានអាយុប្រហែល ៥៣០ ឆ្នាំមុនគ្រិស្តសករាជ ពីទីក្រុង Ur ដែលបច្ចុប្បន្នជាតំបន់ Tell el-Muqayyar ក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់។ ផ្លាកស្លាកនេះជាកម្មសិទ្ធិរបស់សារមន្ទីរ Bel-shalti-nannar ហើយត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាផ្លាកស្លាកសារមន្ទីរដំបូងគេដែលគេស្គាល់នៅក្នុងទីក្រុង Ur។

នៅអឺរ៉ុប រូបគំនូរឆ្នាំ ១៧៤៧ ដែលវិគីភីឌាបានបង្ហាញ ពណ៌នាអំពីអគារ Palazzo dei Conservatori របស់ Musei Capitolini។ សម្រាប់ប្រទេសអង់គ្លេស វិគីភីឌាក៏បានបង្ហាញរូបភាពអគារចាស់របស់សារមន្ទីរ Ashmolean នៅក្រុង Oxford ហើយរូបគំនូរមួយទៀតពីឆ្នាំ ១៨៥៣ បានពណ៌នាទិដ្ឋភាពរបស់សារមន្ទីរ Louvre ដោយថតចេញពី Cour Napoléon ឆ្ពោះទៅកាន់ Tuileries។

ក្រៅពីនេះ វិគីភីឌាបានបង្ហាញរូបថតអគារខាងត្បូងនៃសារមន្ទីរ Nantong ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាសារមន្ទីរដំបូងគេដែលមានការឧបត្ថម្ភពីភាគីចិន។ កំណត់ត្រាទាំងនេះបង្ហាញថា គំនិតនៃសារមន្ទីរបានវិវត្តតាំងពីសម័យបុរាណ រហូតដល់ការពង្រីកខ្លួននៅទូទាំងទ្វីបនានា។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ក្រុមទេសចរក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចណែនាំនៅសារមន្ទីរ Soumaya ទីក្រុងម៉ិកស៊ិក ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានរៀបរាប់ថា សារមន្ទីរដែលរៀបចំការតាំងពិព័រណ៍ និងការបង្ហាញអន្តរកម្ម ជារឿយៗដើរតួជាកន្លែងទាក់ទាញទេសចរ ហើយសារមន្ទីរជាច្រើនទាក់ទាញអ្នកទស្សនាយ៉ាងច្រើនពីខាងក្រៅប្រទេស ដោយសារមន្ទីរដែលមានអ្នកចូលទស្សនាច្រើនបំផុតក្នុងពិភពលោក ទទួលបានអ្នកទស្សនារាប់លាននាក់ក្នុងមួយឆ្នាំៗ។ ការណ៍នេះធ្វើឲ្យសារមន្ទីរជាផ្នែកមួយយ៉ាងសំខាន់នៃសេដ្ឋកិច្ចទេសចរណ៍នៅតាមតំបន់ដែលពួកគេស្ថិតនៅ។

ក្នុងផ្នែកវប្បធម៌ វិគីភីឌាបានបញ្ជាក់ថា សារមន្ទីរត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីថែរក្សា និងតាំងបង្ហាញវត្ថុដែលមានតម្លៃខាងវប្បធម៌ ឬ វិទ្យាសាស្ត្រ ហើយបណ្តុំវត្ថុដែលមិនបានតាំងបង្ហាញ ក៏ជាធនធានសម្រាប់អ្នកស្រាវជ្រាវ និងអ្នកជំនាញផងដែរ។ ជាឧទាហរណ៍ រូបថតរបស់វិគីភីឌាបានបង្ហាញក្រុមទេសចរកំពុងទទួលការណែនាំដំណើរទស្សនកិច្ចនៅសារមន្ទីរ Soumaya ក្នុងទីក្រុងម៉ិកស៊ិក ដែលជាសញ្ញានៃតួនាទីវប្បធម៌សាធារណៈរបស់សារមន្ទីរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

រូបចម្លាក់ Moai នៅសារមន្ទីរ British Museum ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានបង្ហាញរូបចម្លាក់ Moai មួយឈ្មោះ Hoa Hakananai'a ដែលត្រូវបានដាក់តាំងនៅសារមន្ទីរ British Museum។ តាមការពណ៌នារបស់វិគីភីឌា រូបនេះជារូបដូនតាដែលធ្វើឡើងដោយជនជាតិ Rapanui នៅចន្លោះឆ្នាំ ១០០០ និង ១២០០ នៃគ្រិស្តសករាជ ពីតំបន់ Orongo នៅកោះ Easter ក្នុង Polynesia ហើយឈ្មោះរបស់វាមានន័យថា «មិត្តដែលលាក់កំបាំង ឬ មិត្តដែលត្រូវគេលួច»។ ការដាក់តាំងវត្ថុបុរាណដែលមានប្រភពពីប្រទេសដទៃ ជាប្រធានបទដែលទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ពីសាធារណជន។

ចំពោះបញ្ហាបច្ចុប្បន្ន វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា មន្ត្រីបានចាត់ទុកការខ្វះខាតថវិកាជាមូលហេតុនៃអគ្គិភ័យដែលបានកើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ នៅសារមន្ទីរជាតិប្រេស៊ីល ហើយអគ្គិភ័យនោះបានបំផ្លាញវត្ថុជាង ៩០ ភាគរយនៃចំនួនសរុប។ វិគីភីឌាក៏បានបង្ហាញរូបថតកម្មករនៅសារមន្ទីរ Philadelphia Museum of Art ក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលកំពុងធ្វើបាតុកម្មកាលពី ១ មេសា ២០២២ ដែលជាសញ្ញានៃការយកចិត្តទុកដាក់លើលក្ខខណ្ឌការងារក្នុងវិស័យសារមន្ទីរ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ប្រធានបទសារមន្ទីរពាក់ព័ន្ធនឹងទេសចរណ៍ ការអភិរក្សបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ និងការថែរក្សាវត្ថុបុរាណ ដែលជាបញ្ហាដែលមានការចាប់អារម្មណ៍ទូទាំងតំបន់។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

ប៉ូលិសអ៊ីតាលី រកឃើញវិញនូវស្នាដៃវិចិត្រករបារាំងល្បីៗ ចំនួន ៣ ដែលគេលួចពីសារមន្ទីរឯកជនកាលពីខែមីនា តម្លៃជាង ១០ លានដុល្លារ

ប៉ូលិសអ៊ីតាលី រាយការណ៍ថា ខ្លួនបានរកឃើញស្នាដៃវិចិត្រកម្មចំនួន ៣ របស់វិចិត្រករបារាំង ដែលត្រូវបានគេលួចពីសារមន្ទីរឯកជនមួយ ក្បែរទីក្រុង Parma ប្រទេសអ៊ីតាលី កាលពីខែមីនាកន្លងទៅ។

8 sources · BBC News, Al Jazeera, The Guardian