ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា រដ្ឋណាហ្គាឡង់គឺជារដ្ឋមួយនៅភូមិភាគឦសាននៃប្រទេសឥណ្ឌា។ វាមានព្រំប្រទល់ជាប់រដ្ឋអារុណាចាល់ប្រាដេសនៅភាគខាងជើង រដ្ឋអាសាមនៅខាងលិច រដ្ឋម៉ានីពួរនៅខាងត្បូង និងតំបន់គ្រប់គ្រងដោយខ្លួនឯងណាហ្កានៃតំបន់សាហ្គាងនៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ានៅខាងកើត។ រដ្ឋធានីគឺកូហ៊ីម៉ា ហើយទីក្រុងធំជាងគេគឺឈូមូគេឌីម៉ា‑ឌីម៉ាពួរ។

ណាហ្គាឡង់មានផ្ទៃដី ១៦,៥៧៩ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា និងប្រជាជនប្រមាណ ១,៩៨ លាននាក់តាមជំរឿនឆ្នាំ ២០១១ ដែលជារដ្ឋមានប្រជាជនតិចជាងគេមួយក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា។ រដ្ឋនេះល្បីខាងកុលសម្ព័ន្ធជនជាតិដើមណាហ្កា ភាសាចម្រុះ និងពិធីបុណ្យហនប៊ីលប្រចាំឆ្នាំ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ណាហ្គាឡង់ស្ថិតនៅក្នុងជួរភ្នំប៉ាតកៃ (Patkai Range) ដែលភាគច្រើនជាតំបន់ភ្នំរាយកាត់ដោយជ្រលងភ្នំមានជីជាតិ។ អាកាសធាតុមានចាប់ពីត្រូពិចនៅតាមរយៈកម្ពស់ទាប រហូតដល់អាកាសធាតុត្រជាក់នៅតំបន់ខ្ពង់រាប។ ទន្លេសំខាន់ៗរួមមានទន្លេដូយ៉ាង និងទន្លេដាន់ស៊ីរី។ ប្រព័ន្ធជីវចម្រុះសំបូរបែបដោយមានសត្វបក្សីដូចជា ស្កាយអាំរ័ (Amur falcon) ទ្រីហ្គោប៉ានប្រផេះ (Blyth’s tragopan) និងកេងកងធំ (Great hornbill) ជាដើម។

ប្រជាជនភាគច្រើនជាជនជាតិដើមណាហ្កា ដែលរួមមានកុលសម្ព័ន្ធធំៗជាង ១៦ និងក្រុមរងជាច្រើន។ កុលសម្ព័ន្ធនីមួយៗមានភាសានិងទំនៀមទម្លាប់ដាច់ដោយឡែក។ ភាសាអង់គ្លេសជាភាសាផ្លូវការ ហើយភាសាចម្រុះណាហ្កាមីសត្រូវបានប្រើសម្រាប់ទំនាក់ទំនងរវាងក្រុម។ ប្រហែល ៨៨% នៃប្រជាជនកាន់សាសនាគ្រិស្ត ដែលភាគច្រើនជានិកាយបាប់ទិស្ត ធ្វើឱ្យណាហ្គាឡង់ជារដ្ឋមួយក្នុងចំណោមរដ្ឋដែលមានសមាមាត្រគ្រិស្តសាសនិកខ្ពស់បំផុតក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា។ អត្រាអក្ខរកម្មមានប្រមាណ ៨០% តាមជំរឿនឆ្នាំ ២០១១។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមឯកសារវិគីភីឌា កុលសម្ព័ន្ធណាហ្កាបានតាំងទីលំនៅនៅតំបន់នេះតាំងពីសម័យបុរាណ ដោយពួកគេរស់នៅជាភូមិឯករាជ្យ ហើយការកាត់ក្បាលសត្រូវជាទំនៀមមួយដែលបន្តរហូតដល់ដើមសតវត្សទី ២០។ នៅសម័យអាណានិគមអង់គ្លេស តំបន់នេះត្រូវបានបញ្ចូលក្នុងខេត្តអាសាម ហើយស្រុកភ្នំណាហ្កាត្រូវបានបង្កើតនៅឆ្នាំ ១៨៦៦។ កុលសម្ព័ន្ធទាំងនោះបានប្រឆាំងនឹងការគ្រប់គ្រងរបស់អង់គ្លេសយ៉ាងស្វិតស្វាញ។

ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ សមរភូមិកូហ៊ីម៉ា (ឆ្នាំ ១៩៤៤) បានក្លាយជាចំណុចរបត់ដ៏សំខាន់មួយ នៅពេលដែលកងកម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្តបញ្ឈប់ការឈ្លានពានរបស់ជប៉ុនចូលមកឥណ្ឌា។ ក្រោយឥណ្ឌាទទួលឯករាជ្យ ក្រុមប្រឹក្សាជាតិណាហ្កាបានទាមទារឯករាជ្យដាច់ដោយឡែក ដែលនាំឱ្យមានជម្លោះប្រដាប់អាវុធ។ រដ្ឋណាហ្គាឡង់ត្រូវបានបង្កើតឡើងជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី ២ ធ្នូ ១៩៦៣ ជារដ្ឋទី ១៦ របស់ឥណ្ឌា ប៉ុន្តែការបះបោរនៅតែបន្ត។ ការចរចាសន្តិភាពជាច្រើនទសវត្សរ៍បានឈានទៅដល់ការចុះកិច្ចព្រមព្រៀងក្របខ័ណ្ឌក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ ប៉ុន្តែនៅមិនទាន់មានដំណោះស្រាយចុងក្រោយនៅឡើយទេ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា សេដ្ឋកិច្ចណាហ្គាឡង់ពឹងផ្អែកភាគច្រើនលើកសិកម្ម ដោយការដាំដុះស្រូវតាមជម្រាលភ្នំនិងការធ្វើស្រែចង្ករ (jhum) ជាមុខរបរចម្បង។ ទីក្រុងឌីម៉ាពួរគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មសំខាន់ ហើយឧស្សាហកម្មខ្នាតតូចដូចជាតម្បាញ សិប្បកម្ម និងកែច្នៃអាហារក៏មានវត្តមានដែរ។ វិស័យទេសចរណ៍កំពុងកើនឡើង ដោយប្រើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដូចជា អាកាសយានដ្ឋានឌីម៉ាពួរ និងផ្លូវជាតិលេខ ២៩។

វប្បធម៌ណាហ្គាឡង់សំបូរទៅដោយតន្ត្រី របាំ និងពិធីបុណ្យកុលសម្ព័ន្ធ។ ឆ្នាំនីមួយៗ ពិធីបុណ្យហនប៊ីល (Hornbill Festival) ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងនៅខែធ្នូ ដើម្បីបង្ហាញពីសិល្បៈ សម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីតុបតែងដោយអង្កាំ និងកីឡាប្រពៃណី។ ការឆ្លាក់ឈើនិងស្គរយក្សក៏ជាសញ្ញាសម្គាល់សិល្បៈណាហ្កាផងដែរ។ ម្ហូបអាហារបុរាណមានដូចជា សាច់ដុតផ្សែង សណ្តែកសៀងជ្រក់ (akhuni) និងស្រាអង្ករ។ ឥទ្ធិពលគ្រិស្តសាសនាបានបង្រួបបង្រួមសង្គម ប៉ុន្តែធាតុជំនឿបុរាណនៅមានវត្តមានខ្លះក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា រដ្ឋណាហ្គាឡង់បច្ចុប្បន្នកំពុងស្ថិតក្នុងដំណើរការកសាងសន្តិភាព ដោយមានការចរចាបន្តរវាងរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌានិងក្រុមប្រដាប់អាវុធណាហ្កា។ ជោគជ័យរបស់ការចរចានេះអាចបញ្ចប់ជម្លោះរ៉ាំរ៉ៃនិងបើកផ្លូវឱ្យការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែខ្លាំងក្លា។ ទន្ទឹមនឹងនេះ វិស័យទេសចរណ៍កំពុងរីកចម្រើនដោយសារពិធីបុណ្យហនប៊ីលនិងធម្មជាតិដ៏ស្រស់ស្អាត ដែលទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិកាន់តែច្រើន រួមទាំងអ្នកដំណើរមកពីកម្ពុជាដែលចាប់អារម្មណ៍លើសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចនៅអាស៊ី។ ទីតាំងជាយុទ្ធសាស្ត្រនៅជិតព្រំដែនមីយ៉ាន់ម៉ាក៏ផ្តល់សក្តានុពលសម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មឆ្លងដែននាពេលអនាគត ទោះបីជាបញ្ហាសន្តិសុខនិងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅតែត្រូវការការយកចិត្តទុកដាក់ក៏ដោយ។