បំណុលជាតិ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា បំណុលជាតិ ឬបំណុលរដ្ឋាភិបាល សំដៅលើបំណុលសរុបដែលវិស័យរដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសមួយមានកាតព្វកិច្ចត្រូវសង។ ការប្រែប្រួលនៃបំណុលនេះតាមពេលវេលាភាគច្រើនកើតចេញពីការខ្ចីប្រាក់ដើម្បីរ៉ាប់រងឱនភាពថវិកាពីមុន។ ឱនភាពថវិកាកើតឡើងនៅពេលដែលការចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាលលើសពីចំណូល។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

បំណុលជាតិអាចបែងចែកទៅជាបំណុលក្នុងស្រុក និងបំណុលខាងក្រៅ។ តាមការពន្យល់របស់វិគីភីឌា បំណុលដែលជំពាក់ជនបរទេសត្រូវបានរាប់បញ្ចូលជាផ្នែកមួយនៃបំណុលខាងក្រៅរបស់ប្រទេស។ ម្ចាស់បំណុលក្នុងស្រុករួមមានពលរដ្ឋ ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ និងមូលនិធិសោធននិវត្តន៍ ខណៈដែលម្ចាស់បំណុលបរទេសអាចជារដ្ឋាភិបាលផ្សេង អង្គការអន្តរជាតិ ឬវិនិយោគិនឯកជន។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ប្រវត្តិនៃបំណុលជាតិមានឫសគល់យ៉ាងជ្រៅនៅក្នុងការអភិវឌ្ឍហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈរបស់ពិភពលោក។ ធនាគារកណ្តាលដំបូងគេមួយដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីគ្រប់គ្រងការខ្ចីប្រាក់របស់រដ្ឋគឺធនាគារអង់គ្លេស នៅឆ្នាំ១៦៩៤ (ដូចរូបភាព)។ ការចេញមូលបត្របំណុលរដ្ឋាភិបាលបានក្លាយជាឧបករណ៍ហិរញ្ញវត្ថុដ៏សំខាន់ដើម្បីផ្តល់មូលនិធិដល់សង្គ្រាម និងគម្រោងសាធារណៈ។ នៅសតវត្សទី១៨ បំណុលជាតិរបស់ចក្រភពអង់គ្លេសមានការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ដែលនាំឱ្យមានការរិះគន់ជាសាធារណៈ ដូចបានឆ្លុះបញ្ចាំងតាមរយៈរូបគំនូរបែបកំប្លែងរបស់ James Gillray ក្នុងឆ្នាំ១៧៨៦។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

បំណុលជាតិមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសមួយ។ តាមវិគីភីឌា កម្រិតបំណុលខ្ពស់អាចបណ្តាលឱ្យអត្រាការប្រាក់កើនឡើង និងធ្វើឱ្យមានសម្ពាធអតិផរណា។ ទោះជាយ៉ាងណា បំណុលក៏អាចជាឧបករណ៍ដ៏មានប្រយោជន៍សម្រាប់វិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងសេវាសាធារណៈផងដែរ។ តាមទស្សនៈវប្បធម៌ បំណុលជាតិតែងតែជាប្រធានបទសម្រាប់ការពិភាក្សា ការតិះរិះគន់ និងការលេងសើចបែបកំប្លែង។ រូបគំនូររបស់ Gillray ឆ្នាំ១៧៨៦ និងនាឡិកាបំណុលជាតិនៅសហរដ្ឋអាមេរិក គឺជាឧទាហរណ៍នៃការឆ្លុះបញ្ចាំងវប្បធម៌ជុំវិញបញ្ហានេះ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

បំណុលជាតិនៅតែជាប្រធានបទក្តៅគគុកនៅលើឆាកអន្តរជាតិ និងក្នុងស្រុក។ តាមវិគីភីឌា ការកើនឡើងនៃបំណុលសាធារណៈអាចប៉ះពាល់ដល់ស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ច និងគោលនយោបាយរូបិយវត្ថុ។ សម្រាប់អ្នកនៅកម្ពុជា ការយល់ដឹងអំពីបំណុលជាតិជួយឱ្យពលរដ្ឋអាចតាមដានគោលនយោបាយសារពើពន្ធរបស់រដ្ឋាភិបាល និងឥទ្ធិពលរបស់វាលើជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។ KhmerPulse បន្តតាមដានព័ត៌មានដែលពាក់ព័ន្ធ។