ការលួចប្លន់សិល្បៈដោយពួកណាស៊ី

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia ការលួចប្លន់សិល្បៈ និងទ្រព្យសម្បត្តិដោយរបបណាស៊ី គឺជាដំណើរការរឹបអូសជាប្រព័ន្ធនូវស្នាដៃសិល្បៈ វត្ថុបុរាណ និងទ្រព្យសម្បត្តិមានតម្លៃពីបណ្តាប្រទេសដែលអាឡឺម៉ង់កាន់កាប់នៅអឺរ៉ុប ក្នុងអំឡុងពេលពីឆ្នាំ១៩៣៣ រហូតដល់ចុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២។ ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ជនជាតិជ្វីហ្វត្រូវបានលួចយកតាំងពីដើមឆ្នាំ១៩៣៣ នៅប្រទេសអាឡឺម៉ង់ ហើយជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃរបបប្រល័យពូជសាសន៍ហូឡូកូស (Holocaust)។ ការលួចប្លន់នេះរួមមានទាំងមាស ប្រាក់ និងរូបិយប័ណ្ណ ព្រមទាំងវត្ថុវប្បធម៌ដែលមានសារៈសំខាន់ខាងប្រវត្តិសាស្ត្រ ដូចជាគំនូរ ចម្លាក់ សៀវភៅកម្រ និងកំណប់ទ្រព្យសាសនា ជាដើម។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia ការលួចប្លន់បានកើតឡើងពាសពេញទឹកដីដែលស្ថិតក្រោមការកាន់កាប់របស់ពួកណាស៊ី ចាប់ពីអឺរ៉ុបខាងកើត ដល់អឺរ៉ុបខាងលិច។ មេដឹកនាំណាស៊ីធំៗ ដូចជា Adolf Hitler បានមានគម្រោងសាងសង់សារមន្ទីរមួយនៅក្រុង Linz និងបានប្រមូលស្នាដៃសិល្បៈតាមរយៈការលួចនេះ។ Hermann Göring ក៏បានប្រមូលសិល្បៈសម្រាប់កម្មសិទ្ធិផ្ទាល់ខ្លួនដែរ។ អង្គភាពសំខាន់ដែលអនុវត្តការរឹបអូសគឺ Einsatzstab Reichsleiter Rosenberg (ERR) ក្រោមការដឹកនាំរបស់ Alfred Rosenberg។ ទន្ទឹមនឹងនេះ អង្គភាព Kunstschutz ដែលត្រូវបានបង្កើតក្នុងគោលបំណង "ការពារសិល្បៈ" ក៏បានចូលរួមក្នុងការលួចប្លន់ដោយប្រើលេសការពារសម្បត្តិវប្បធម៌ដែរ។ ជនរងគ្រោះសំខាន់ៗរួមមានក្រុមគ្រួសារជ្វីហ្វ សារមន្ទីរ វិហារ និងអ្នកប្រមូលសិល្បៈឯកជននៅទូទាំងទ្វីបអឺរ៉ុប។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia ការលួចប្លន់សិល្បៈចាប់ផ្តើមឡើងតាំងពីឆ្នាំ១៩៣៣ នៅពេលគណបក្សណាស៊ីឡើងកាន់អំណាចនៅអាឡឺម៉ង់។ ពួកគេបានរឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ជនជាតិជ្វីហ្វ រួមទាំងសៀវភៅ សិល្បៈ និងវត្ថុមានតម្លៃ ដែលជាផ្នែកនៃគោលនយោបាយប្រឆាំងជនជាតិជ្វីហ្វ។ ក្រោយពីសង្គ្រាមផ្ទុះឡើង ការលួចប្លន់បានរាលដាលទៅកាន់ប្រទេសដែលត្រូវបានកាន់កាប់ ដូចជាបារាំង ប៉ូឡូញ និងអ៊ីតាលី ដោយមានការប្រើប្រាស់ទាំងវិធីសាស្ត្ររឹបអូសដោយផ្ទាល់ និងការបង្ខំឱ្យលក់ដោយគ្មានជម្រើស។

Wikipedia ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើសិល្បៈទំនើប (Modern Art) ត្រូវបានអនុវត្តតាមរយៈការតាំងពិព័រណ៍ "Degenerate Art" (សិល្បៈថោកទាប) នៅទីក្រុង Munich ក្នុងឆ្នាំ១៩៣៧។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានដកហូតស្នាដៃជាច្រើនពីសារមន្ទីរ និងអ្នកប្រមូលសិល្បៈ រួចដាក់បង្ហាញដើម្បីបន្តុកភាពអាម៉ាស់។ ស្នាដៃខ្លះត្រូវបានលក់ទៅក្រៅប្រទេស ឬត្រូវបំផ្លាញចោល។ ឧទាហរណ៍ គំនូរ 'En Canot' របស់ Jean Metzinger ដែលបានបង្ហាញក្នុងកម្មវិធីនេះ បានបាត់ខ្លួនតាំងពីពេលនោះមក។

ក្នុងដំណាក់កាលចុងក្រោយនៃសង្គ្រាម របបណាស៊ីបានលាក់ទ្រព្យសម្បត្តិដែលលួចបាននៅក្នុងអណ្តូងរ៉ែអំបិល (ដូចជានៅ Altaussee អូទ្រីស និង Merkers អាឡឺម៉ង់) និងប្រាសាទនានា។ ក្រោយជ័យជំនះរបស់សម្ព័ន្ធមិត្ត ក្រុមការងារពិសេស (Monuments Men) បានរកឃើញ និងដោះស្រាយការប្រគល់ស្នាដៃជាច្រើនមកវិញ ដូចជា រូបសំណាក 'The Ghent Altarpiece' និង 'Madonna of Bruges' ជាដើម។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia ការលួចប្លន់នេះមិនត្រឹមតែជាការរឹបអូសដើម្បីតម្លៃសិល្បៈប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាផ្នែកមួយនៃសេដ្ឋកិច្ចសង្គ្រាមរបស់ណាស៊ីដែរ។ មាស ប្រាក់ និងរូបិយប័ណ្ណត្រូវបានរឹបអូសពីធនាគារជាតិនៃប្រទេសដែលកាន់កាប់ និងពីប្រជាជនដោយផ្ទាល់។ ធនាគារកណ្តាលអាឡឺម៉ង់ (Reichsbank) បានទទួលយកទ្រព្យសម្បត្តិដែលលួចបាន រួមមានទាំងចិញ្ចៀនមាស និងធ្មេញមាសរបស់ជនរងគ្រោះនៅក្នុងជំរំប្រល័យពូជសាសន៍ ដែលត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយ Walther Funk រដ្ឋមន្ត្រីសេដ្ឋកិច្ច។

ផ្នែកវប្បធម៌ ការបាត់បង់ស្នាដៃសិល្បៈដ៏មានតម្លៃប្រវត្តិសាស្ត្របានបណ្តាលឱ្យមានការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់កេរដំណែលវប្បធម៌អឺរ៉ុប។ យុទ្ធនាការ "Degenerate Art" បានបំផ្លាញ និងបំបាត់ចោលនូវស្នាដៃសិល្បៈទំនើបជាច្រើន ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការបោសសម្អាតវប្បធម៌។ ទន្ទឹមនឹងនោះ ស្នាដៃសិល្បៈបុរាណដ៏ល្បីល្បាញក៏ត្រូវបានលួចយកទុកក្នុងគោលបំណងតុបតែងអាណាចក្រថ្មីរបស់ហ៊ីត្លែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia បញ្ហានៃការលួចប្លន់សិល្បៈរបស់ណាស៊ីនៅតែមានភាពពាក់ព័ន្ធរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។ ស្នាដៃសិល្បៈរាប់ពាន់នៅមិនទាន់ត្រូវបានរកឃើញ ឬប្រគល់ឱ្យម្ចាស់ដើម ឬកូនចៅរបស់ពួកគេឡើយ។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ មានករណីល្បីៗដូចជាការរកឃើញបណ្ដុំសិល្បៈ Gurlitt នៅក្រុង Munich ឆ្នាំ២០១២ ដែលមានស្នាដៃរាប់រយដែលត្រូវបានលួចដោយពួកណាស៊ី។ ករណីផ្សេងទៀតរួមមានគំនូរ "Jewess with Oranges" របស់វិចិត្រករប៉ូឡូញ Aleksander Gierymski ដែលត្រូវបានរកឃើញក្នុងឆ្នាំ២០១០ នៅប្រទេសអាឡឺម៉ង់ និងបានប្រគល់ទៅឱ្យប្រទេសប៉ូឡូញវិញ។

ការលួចប្លន់សិល្បៈណាស៊ីក៏នៅតែជាប្រធានបទសំខាន់នៅក្នុងវិស័យសារមន្ទីរ និងសិទ្ធិមនុស្ស។ ច្បាប់អន្តរជាតិ ការស្រាវជ្រាវប្រភពដើមនៃសិល្បៈ (provenance research) និងការទាមទារសំណង បានក្លាយជាផ្នែកមួយដែលមិនអាចមើលរំលងបានសម្រាប់ស្ថាប័នសិល្បៈ។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse រឿងនេះជាការរំឭកអំពីផលប៉ះពាល់ដ៏យូរអង្វែងនៃសង្គ្រាម និងសារៈសំខាន់នៃការរក្សាការពារសម្បត្តិវប្បធម៌ក្នុងពេលមានជម្លោះ។