KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១៧ កក្កដា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១៧ កក្កដា ២០២៦

បេនយ៉ាមីន នេតាន់យ៉ាហ៊ូ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

រូបថតលោកនេតាន់យ៉ាហ៊ូក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា លោកបេនយ៉ាមីន «ប៊ីប៊ី» នេតាន់យ៉ាហ៊ូ គឺជាអ្នកនយោបាយ និងអ្នកការទូតរបស់អ៊ីស្រាអែល។ លោកបានបម្រើការជានាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែលចាប់តាំងពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២។ លោកធ្លាប់កាន់តំណែងនេះពីមុនពីឆ្នាំ១៩៩៦ ដល់ ១៩៩៩ និងពីឆ្នាំ២០០៩ រហូតដល់ ២០២១ ដែលធ្វើឱ្យលោកក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលកាន់អំណាចយូរបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអ៊ីស្រាអែល។ វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា លោកជាមេដឹកនាំគណបក្សលីគូដ (Likud) ដែលជាគណបក្សស្តាំនិយម ហើយជាឥស្សរជនដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតក្នុងឆាកនយោបាយអ៊ីស្រាអែល។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

រូបថតលោកនេតាន់យ៉ាហ៊ូពេលបម្រើយោធាក្នុងឆ្នាំ១៩៦៧ ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា លោកនេតាន់យ៉ាហ៊ូកើតនៅថ្ងៃទី ២១ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៤៩ នៅទីក្រុងតេឡាវីវ ក្នុងគ្រួសារសាសន៍យូដាដែលមិនប្រកាន់សាសនាខ្លាំង។ ឪពុករបស់លោកគឺជាអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រ ហើយម្តាយជាមេផ្ទះ។ គ្រួសាររបស់លោកបានផ្លាស់ទីទៅរស់នៅសហរដ្ឋអាមេរិកមួយរយៈពេល។ ក្រោយមកលោកបានត្រឡប់មកអ៊ីស្រាអែលដើម្បីបម្រើយោធានៅក្នុងអង្គភាពវរជន Sayeret Matkal នៃកងកម្លាំងការពារអ៊ីស្រាអែល។ លោកបានចូលរួមក្នុងប្រតិបត្តិការសង្គ្រោះយន្តហោះ Sabena ដែលត្រូវបានប្លន់នៅឆ្នាំ១៩៧២។ បងប្រុសរបស់លោកឈ្មោះយ៉ូនី (Yoni) បានស្លាប់ក្នុងបេសកកម្មវាយឆ្មក់ Entebbe នៅឆ្នាំ១៩៧៦។ វិគីភីឌាបានរាយការណ៍បន្ថែមថា ក្រោយសេវាយោធា លោកបានទៅសិក្សានៅវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាម៉ាសាឈូសេត (MIT) ដោយទទួលបានសញ្ញាប័ត្របរិញ្ញាផ្នែកស្ថាបត្យកម្ម និងអនុបណ្ឌិតផ្នែកគ្រប់គ្រង ប៉ុន្តែត្រូវបញ្ឈប់ការសិក្សាថ្នាក់បណ្ឌិតដោយសារសង្គ្រាមឆ្នាំ១៩៧៣។ បច្ចុប្បន្ន លោករស់នៅក្រុងយេរូសាឡឹមជាមួយភរិយាឈ្មោះសារ៉ា (Sara) និងមានកូនបីនាក់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

លោកនេតាន់យ៉ាហ៊ូជាមួយប្រធានាធិបតីប៊ីល គ្លីនតុន ព្រះចៅហ៊ូសេន និងមេដឹកនាំយ៉ាស៊ែរ អារ៉ាហ្វាត ឆ្នាំ១៩៩៦ ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានរៀបរាប់ថា លោកនេតាន់យ៉ាហ៊ូបានចាប់ផ្តើមអាជីពនយោបាយនៅក្នុងគណបក្សលីគូដ ហើយត្រូវបានតែងតាំងជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតអ៊ីស្រាអែលប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិពីឆ្នាំ១៩៨៤ ដល់ ១៩៨៨។ នៅឆ្នាំ១៩៩៣ លោកបានក្លាយជាប្រធានគណបក្ស ហើយបានឈ្នះឆ្នោតក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីវ័យក្មេងបំផុតនៅអាយុ ៤៦ ឆ្នាំ ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៦។ ក្នុងអំណត់ដំបូង លោកបានជួបជាមួយមេដឹកនាំប៉ាឡេស្ទីន លោកយ៉ាស៊ែរ អារ៉ាហ្វាត និងចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀង Wye River នៅឆ្នាំ១៩៩៨ ដើម្បីដកទ័ពចេញពីតំបន់ខ្លះនៃទីក្រុងវេសប៊ែង។ ទោះយ៉ាងណា លោកបានចាញ់ឆ្នោតនៅឆ្នាំ១៩៩៩ ទៅលើលោកអេហ៊ូដ បារ៉ាក (Ehud Barak)។

វិគីភីឌាបានកត់ត្រាថា លោកនេតាន់យ៉ាហ៊ូបានវិលត្រឡប់មកកាន់អំណាចវិញនៅឆ្នាំ២០០៩ ហើយដឹកនាំអ៊ីស្រាអែលអស់រយៈពេល ១២ ឆ្នាំបន្តបន្ទាប់។ នៅក្នុងសម័យនេះ លោកបានពង្រឹងនយោបាយស្តាំនិយម ពង្រីកការតាំងទីលំនៅជនជាតិអ៊ីស្រាអែលក្នុងទីក្រុងវេសប៊ែង និងជំរុញទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក។ ជាពិសេស លោកបានដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងអាប្រាហាំ (Abraham Accords) នៅឆ្នាំ២០២០ ដែលធ្វើឱ្យមានប្រក្រតីភាពក្នុងទំនាក់ទំនងអ៊ីស្រាអែលជាមួយបណ្តាប្រទេសអារ៉ាប់មួយចំនួន។ លោកក៏ជាអ្នកប្រឆាំងយ៉ាងខ្លាំងចំពោះកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា លោកណារិនដ្រា ម៉ូឌី ត្រូវបានទទួលស្វាគមន៍ដោយលោកនេតាន់យ៉ាហ៊ូ នៅអ៊ីស្រាអែល ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ពីស្ថានភាពបច្ចុប្បន្នថា លោកនេតាន់យ៉ាហ៊ូបានត្រឡប់មកកាន់អំណាចវិញក្នុងឆ្នាំ២០២២ ដោយបង្កើតរដ្ឋាភិបាលចម្រុះស្តាំនិយមជ្រុល។ ការស្នើកំណែទម្រង់យុត្តិធម៌របស់លោកបានធ្វើឱ្យមានបាតុកម្មធំៗនៅទូទាំងប្រទេសអ៊ីស្រាអែលនៅឆ្នាំ២០២៣។ លោកក៏កំពុងប្រឈមមុខនឹងការកាត់ក្តីពីបទចោទប្រកាន់អំពើពុករលួយផងដែរ។ ទន្ទឹមនេះ សង្គ្រាមរវាងអ៊ីស្រាអែលនិងហាម៉ាស់ ដែលផ្ទុះឡើងក្នុងខែតុលាឆ្នាំ២០២៣ បានធ្វើឱ្យជំហរនយោបាយរបស់លោកកាន់តែស្មុគស្មាញ។

ទាក់ទងនឹងឆាកអន្តរជាតិ វិគីភីឌាបានចង្អុលបង្ហាញពីជំនួបកំពូលថ្មីៗជាមួយមេដឹកនាំដូចជាលោកដូណាល់ ត្រាំ និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា លោកណារិនដ្រា ម៉ូឌី ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីសម្ព័ន្ធភាពយុទ្ធសាស្ត្រ។ សក្ដានុពលនយោបាយនិងសន្តិសុខនៅមជ្ឈិមបូព៌ាដែលលោកនេតាន់យ៉ាហ៊ូជាប់ពាក់ព័ន្ធ បន្តទាក់ទាញការយកចិត្តទុកដាក់ពីអ្នកអានចង្វាក់ខ្មែរ ដែលតាមដានព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោកនិងផលប៉ះពាល់ដល់ស្ថិរភាពតំបន់។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 5 briefs

អ៊ីស្រាអែលប្រកាសកាលបរិច្ឆេទបោះឆ្នោតសភាថ្ងៃទី២៧ តុលា ដែលគេមើលឃើញថាជាការប្រជាមតិលើលោក Netanyahu

ការបោះឆ្នោតនេះជាលើកដំបូងក្នុងរយៈពេល ៥០ ឆ្នាំដែលរដ្ឋាភិបាលបញ្ចប់អាណត្តិពេញ ហើយត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាការប្រជាមតិលើការដឹកនាំរបស់លោក Netanyahu ក្រោយសង្គ្រាមហ្គាហ្សា។

6 sources · South China Morning Post, The Straits Times, The Straits Times

នេតាន់យ៉ាហ៊ូអះអាងថាភូមិគ្រីស្ទានលីបង់ចង់ភ្ជាប់នឹងអ៊ីស្រាអែល តែភូមិទាំងនោះបដិសេធ

លោកនេតាន់យ៉ាហ៊ូថ្លែងនៅក្នុងបទសម្ភាសជាមួយ Fox News ថាភូមិគ្រីស្ទានមួយចំនួននៅភាគខាងត្បូងលីបង់ស្វែងរកការបញ្ចូលខ្លួនជាមួយអ៊ីស្រាអែល ប៉ុន្តែភូមិទាំងនោះបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមបដិសេធ និងប្រកាសភក្តីភាពចំពោះរដ្ឋលីបង់។

4 sources · France 24, The Straits Times, Shafaq News

លោកត្រាំសរសើរលោកណេតាន់យ៉ាហ៊ូជា "នាយករដ្ឋមន្ត្រីចម្បាំង" តែប្រាប់ឲ្យអ៊ីស្រាអែលបន្ថយភាពតានតឹង

ការសរសើរនេះកើតឡើងតែប៉ុន្មានថ្ងៃបន្ទាប់ពីការរិះគន់ជាសាធារណៈ ខណៈដែលរបាយការណ៍ស៊ើបការណ៍អាមេរិកព្រមានថាសកម្មភាពយោធារបស់អ៊ីស្រាអែលនៅលីបង់អាចធ្វើឲ្យកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពរវាងអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់ត្រូវបរាជ័យ។

7 sources · Times of India, Tuoi Tre, NDTV

កិច្ចព្រមព្រៀងអាមេរិក-អ៊ីរ៉ង់ ធ្វើឲ្យលោក Netanyahu ប្រឈមនឹងវិបត្តិនយោបាយ

កិច្ចព្រមព្រៀងបញ្ឈប់សង្គ្រាមរវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីរ៉ង់ បានបង្កើតកំហឹងក្នុងចំណោមប្រជាជនអ៊ីស្រាអែល ហើយនាយករដ្ឋមន្ត្រី Benjamin Netanyahu កំពុងប្រឈមនឹងសម្ពាធនយោបាយ និងភាពតានតឹងជាមួយប្រធានាធិបតី Donald Trump ។

10 sources · BBC News, France 24, South China Morning Post

នាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល លោក Netanyahu ប្រកាសពង្រឹងការវាយប្រហារលើ Hezbollah នៅលីបង់

នាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល លោក Benjamin Netanyahu បានប្រកាសថា អ៊ីស្រាអែលនឹងពង្រឹងការវាយប្រហារយោធាប្រឆាំងនឹងក្រុម Hezbollah នៅក្នុងប្រទេសលីបង់ ខណៈដែលយោធាអ៊ីស្រាអែលបានរាយការណ៍ពីការវាយប្រហារគោលដៅជាង ៧០ កន្លែងក្នុងរយៈពេល ២៤ ម៉ោង។

2 sources · BBC News, New York Times