ចង្វាក់ខ្មែរ
ប្រធានបទ

តំបន់ញូវអង់គ្លេស

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ផែនទីនយោបាយនិងភូមិសាស្ត្រនៃតំបន់ញូវអង់គ្លេស ប្រភព: Wikipedia

តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia តំបន់ញូវអង់គ្លេស (New England) គឺជាតំបន់ភូមិសាស្ត្រមួយស្ថិតនៅភាគឦសាននៃសហរដ្ឋអាមេរិក។ តំបន់នេះរួមមានរដ្ឋចំនួន ៦ គឺ រដ្ឋ Connecticut, Maine, Massachusetts, New Hampshire, Rhode Island និង Vermont ។ ទីក្រុង Boston ជាទីក្រុងធំបំផុតនៅក្នុងតំបន់ ហើយក៏ជារដ្ឋធានីនៃរដ្ឋ Massachusetts ផងដែរ។ តំបន់ Greater Boston ដែលគ្របដណ្ដប់តំបន់ស្ថិតិរួមបញ្ចូលគ្នា Boston–Worcester–Providence មានប្រជាជនច្រើនជាងពាក់កណ្តាលនៃប្រជាជនសរុបរបស់ញូវអង់គ្លេស។

តំបន់ញូវអង់គ្លេសមានព្រំប្រទល់ខាងលិចជាប់នឹងរដ្ឋ New York ខាងជើងនិងឦសានជាប់នឹងខេត្ត Quebec និង New Brunswick របស់ប្រទេសកាណាដា។ ផ្នែកខាងកើតនិងអាគ្នេយ៍ជាប់នឹងឈូងសមុទ្រ Maine និងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក ហើយភាគនិរតីជាប់នឹងច្រក Long Island Sound។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ផែនទីភាពធូរស្រាលនៃញូវអង់គ្លេស ប្រភព: Wikipedia

Wikipedia បានពណ៌នាពីភូមិសាស្ត្រនៃញូវអង់គ្លេសថា មានលក្ខណៈចម្រុះខ្លាំង។ នៅភាគអាគ្នេយ៍មានវាលរាបឆ្នេរ រីឯភាគខាងលិចនិងខាងជើងមានជួរភ្នំ ភ្នំ និងជ្រលងភ្នំជាច្រើន។ ជួរភ្នំ White Mountains នៅរដ្ឋ New Hampshire គឺជាផ្នែកមួយនៃជួរភ្នំ Appalachian ។ អាកាសធាតុក្នុងតំបន់ភាគច្រើនជាប្រភេទទ្វីបសើម ដោយតំបន់ឆ្នេរភាគខាងត្បូងមានអាកាសធាតុបែបមហាសមុទ្រខ្លះ។

ចំពោះប្រជាជនវិញ តាមជំរឿនចុងក្រោយ ពលរដ្ឋដែលមានដើមកំណើតអៀរឡង់គឺជាក្រុមពូជសាសន៍ធំជាងគេនៅក្នុងតំបន់ ជាពិសេសនៅរដ្ឋ Massachusetts។ រីឯអ្នកមានដើមកំណើតអង់គ្លេសវិញ មានច្រើននៅតំបន់កណ្តាលនៃរដ្ឋ Vermont និង New Hampshire ព្រមទាំងស្ទើរតែពេញរដ្ឋ Maine ។ លើសពីនេះ ក៏មានសហគមន៍ជនជាតិបារាំង អ៊ីតាលី និងព័រទុយហ្គាល់យ៉ាងសំខាន់ផងដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

សៀវភៅរបស់លោក John Smith ដែលបានដាក់ឈ្មោះថា "New England" នៅឆ្នាំ ១៦១៦ ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃញូវអង់គ្លេសចាប់ផ្តើមពីជនជាតិដើមភាគតិច រួមមានក្រុម Algonquian និង Iroquois។ នៅឆ្នាំ ១៦១៦ អ្នករុករកជនជាតិអង់គ្លេសឈ្មោះ John Smith បានដាក់ឈ្មោះឱ្យតំបន់នេះថា "New England" ដែលមានន័យថា "អង់គ្លេសថ្មី"។ បន្ទាប់មក នៅឆ្នាំ ១៦២០ ក្រុម Pilgrims បានបង្កើតអាណានិគម Plymouth Colony ដែលជាការតាំងទីលំនៅទីពីរប្រកបដោយជោគជ័យនៅអាមេរិកក្រោមការដឹកនាំរបស់អង់គ្លេស បន្ទាប់ពី Jamestown Settlement នៅរដ្ឋ Virginia ដែលបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៦០៧។ ១០ ឆ្នាំក្រោយមក ពួក Puritans បានបង្កើត Massachusetts Bay Colony នៅភាគខាងជើងនៃ Plymouth Colony ។

តាម Wikipedia ក្នុងរយៈពេល ១២៦ ឆ្នាំបន្ទាប់ ប្រជាជននៅតំបន់នេះបានចូលរួមក្នុងសង្គ្រាមបារាំងនិងឥណ្ឌាចំនួន ៤ លើក រហូតដល់ពួកអាណានិគមអង់គ្លេសនិងសម្ព័ន្ធមិត្ត Iroquois បានឈ្នះលើកងទ័ពបារាំងនិងសម្ព័ន្ធមិត្ត Algonquian ។ ក្រោយមក ញូវអង់គ្លេសបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្មនៅអាមេរិក។ រោងម៉ាស៊ីន Slater Mill នៅទីក្រុង Pawtucket រដ្ឋ Rhode Island (ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព) គឺជារោងម៉ាស៊ីនតម្បាញកប្បាសដំបូងគេដែលទទួលបានជោគជ័យនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ នៅឆ្នាំ ១៩១២ កូដកម្ម Bread and Roses Strike ដ៏ល្បីនៅទីក្រុង Lawrence រដ្ឋ Massachusetts បានក្លាយជាចំណុចរបត់មួយក្នុងចលនាកម្មករអាមេរិក។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ផ្លូវ Ames និង Main ក្នុងទីក្រុង Cambridge ជាមជ្ឈមណ្ឌលបច្ចេកវិទ្យា ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចរបស់ញូវអង់គ្លេសមានភាពសម្បូរបែប និងទំនើប។ តំបន់នេះគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃការអប់រំ បច្ចេកវិទ្យា ហិរញ្ញវត្ថុ និងសុខាភិបាល។ ទីក្រុង Cambridge រដ្ឋ Massachusetts មានកំហាប់ខ្ពស់នៃក្រុមហ៊ុនចាប់ផ្តើមថ្មី និងក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា។ លើសពីនេះ ទីក្រុង Hartford រដ្ឋ Connecticut គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលធានារ៉ាប់រង ដែលមានទីស្នាក់ការក្រុមហ៊ុន Aetna ស្ថិតនៅក្នុងអគាររចនាបែប Colonial Revival សាងសង់នៅឆ្នាំ ១៩៣១។ កំពង់ផែ Portland នៅរដ្ឋ Maine គឺជាកំពង់ផែសមុទ្រដែលមានចំណុះធំជាងគេនៅញូវអង់គ្លេស។

វប្បធម៌ញូវអង់គ្លេសក៏លេចធ្លោខ្លាំងដែរ។ វាជាទីកន្លែងកំណើតនៃអក្សរសិល្ប៍អាមេរិក ដោយមានកវីល្បីៗដូចជា Robert Frost ដែលស្នាដៃជាច្រើនពណ៌នាពីទេសភាពនិងជីវិតនៅតំបន់នេះ។ របបអាហារក្នុងតំបន់រួមមាន ស៊ុបខ្យង (clam chowder) និងនំប័ុងក្តាមសមុទ្រ (lobster roll)។ តន្ត្រីក៏រីកចំរើនដែរ ដោយ Symphony Hall នៅទីក្រុង Boston គឺជាផ្ទះរបស់ Boston Symphony Orchestra។ ចំពោះកីឡាវិញ ក្រុមកីឡាល្អីៗដូចជា Boston Red Sox (បេសបល), Boston Celtics (បាល់បោះ) និង New England Patriots (បាល់ទាត់អាមេរិក) សុទ្ធសឹងតែមានអ្នកគាំទ្រយ៉ាងច្រើន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ទីក្រុង Boston បច្ចុប្បន្ន ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន ញូវអង់គ្លេសនៅតែជាតំបន់ដែលមានឥទ្ធិពលសំខាន់លើឆាកអន្តរជាតិ។ គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាលំដាប់កំពូលៗដូចជា សាកលវិទ្យាល័យ Harvard, MIT, Yale និង Brown ទាក់ទាញនិស្សិតមកពីជុំវិញពិភពលោក រួមទាំងនិស្សិតកម្ពុជាដែលមានបំណងសិក្សានៅក្រៅប្រទេសផងដែរ។

ម្យ៉ាងវិញទៀត ញូវអង់គ្លេសក៏ជាតំបន់ដែលមានភាពរសើបខ្ពស់ចំពោះការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ (climate change) ជាពិសេសការកើនឡើងកំពស់ទឹកសមុទ្រ ដែលគំរាមកំហែងដល់សហគមន៍ឆ្នេរ។ តាមរយៈប្រព័ន្ធនយោបាយអាមេរិក ការបោះឆ្នោតបឋមនៅរដ្ឋ New Hampshire ត្រូវបានចាត់ទុកជាសូចនាករដំបូងដ៏សំខាន់សម្រាប់ការប្រកួតប្រជែងបេក្ខភាពប្រធានាធិបតី។ ដោយសារប្រជាជនរក្សាបាននូវអត្តសញ្ញាណតំបន់ដ៏រឹងមាំ ញូវអង់គ្លេសនៅតែជានិមិត្តរូបនៃវប្បធម៌ និងការច្នៃប្រឌិតរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

មិនទាន់មានអត្ថបទទេ។