ទិដ្ឋភាពទូទៅ

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា (Wikipedia) ណូម សាហ្ស៊ែរ (Noam Shazeer) គឺជាអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូទ័រ និងជាសហគ្រិនជនជាតិអាមេរិក ដែលត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថាមានការរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងវិស័យបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) និងការរៀនស៊ីជម្រៅ (deep learning) ជាពិសេសក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ម៉ូឌែល Transformer និងប្រព័ន្ធដំណើរការភាសាធម្មជាតិ (NLP)។ ការងាររបស់គាត់បានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើការរីកចម្រើននៃបច្ចេកវិទ្យា AI ទំនើបដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះទូទាំងពិភពលោក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ណូម សាហ្ស៊ែរ ជាជនជាតិអាមេរិក។ តាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា បច្ចុប្បន្នគាត់រស់នៅក្នុងទីក្រុង Palo Alto រដ្ឋកាលីហ្វ័រនីញ៉ា សហរដ្ឋអាមេរិក។ ព័ត៌មានលម្អិតអំពីថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើត និងប្រវត្តិគ្រួសាររបស់គាត់ មិនត្រូវបានផ្តល់ឱ្យនៅក្នុងប្រភពនេះទេ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

យោងតាមវិគីភីឌា លោក សាហ្ស៊ែរ បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍម៉ូឌែល Transformer ដែលជាស្ថាបត្យកម្មបណ្តាញប្រសាទមួយដែលប្រើយន្តការ “Attention” ដើម្បីដំណើរការទិន្នន័យ។ Transformer ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថាជារបកគំហើញដ៏ធំមួយនៅក្នុងវិស័យដំណើរការភាសាធម្មជាតិ (NLP) ដោយសារវាអនុញ្ញាតឱ្យម៉ាស៊ីនយល់និងបង្កើតភាសាមនុស្សបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពជាងមុនឆ្ងាយ។ មុននឹងការលេចចេញរបស់ Transformer ប្រព័ន្ធ AI ភាគច្រើនប្រើស្ថាបត្យកម្ម RNN ឬ LSTM ដែលមានដែនកំណត់ច្រើនក្នុងការដំណើរការទិន្នន័យវែងៗ និងត្រូវការពេលវេលាច្រើនក្នុងការហ្វឹកហាត់។ យន្តការ Attention បានដោះស្រាយបញ្ហានេះដោយអនុញ្ញាតឱ្យម៉ូឌែលផ្តោតលើផ្នែកសំខាន់ៗនៃប្រយោគដោយផ្ទាល់ ជំនួសឲ្យការអានតាមលំដាប់។ ការច្នៃប្រឌិតរបស់លោក សាហ្ស៊ែរ និងក្រុមការងារបានធ្វើឱ្យដំណើរការភាសាកាន់តែលឿន និងអាចដោះស្រាយបញ្ហាស្មុគស្មាញបានប្រសើរ។ ក្រោយមក ម៉ូឌែលដូចជា BERT, GPT, និងម៉ូឌែលផ្សេងៗទៀតបានបន្តអភិវឌ្ឍលើមូលដ្ឋាន Transformer ហើយកំពុងត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងកម្មវិធី AI ទំនើបរាប់មិនអស់ រួមមានការបកប្រែភាសា កម្មវិធីជំនួយការសរសេរ ប្រព័ន្ធឆ្លើយតបសំណួរ និងការវិភាគទិន្នន័យ។ ឧទាហរណ៍ សេវាកម្ម Google Translate ដ៏ពេញនិយមបានប្រើប្រាស់ស្ថាបត្យកម្ម Transformer ដើម្បីលើកកម្ពស់គុណភាពបកប្រែ រួមទាំងការបកប្រែពី និងទៅជាភាសាខ្មែរផងដែរ។ ដោយសារសារៈសំខាន់នេះ ឈ្មោះរបស់លោក សាហ្ស៊ែរ ត្រូវបានគេនិយាយដល់ក្នុងនាមជាអ្នកនាំមុខម្នាក់ក្នុងយុគសម័យ AI បច្ចុប្បន្ន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

នៅក្នុងបរិបទកម្ពុជា បច្ចេកវិទ្យាផ្អែកលើ Transformer កំពុងជះឥទ្ធិពលកាន់តែខ្លាំង។ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានចាប់ផ្តើមយុទ្ធសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល ហើយការប្រើប្រាស់ AI ក្នុងវិស័យឯកជន និងសាធារណៈកំពុងកើនឡើង។ កម្មវិធី chatbot ជាភាសាខ្មែរ ដូចជាប្រព័ន្ធឆ្លើយតបស្វ័យប្រវត្តិសម្រាប់សេវាកម្មអតិថិជន និងឧបករណ៍បកប្រែ សុទ្ធតែពឹងផ្អែកលើបច្ចេកវិទ្យា NLP ដែលមានឫសគល់ពី Transformer។ នៅកម្ពុជា ក្រសួងប្រៃសណីយ៍និងទូរគមនាគមន៍បាននិងកំពុងជំរុញការអនុម័តបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល រួមទាំង AI ដើម្បីធ្វើទំនើបកម្មសេវាកម្មសាធារណៈ។ សាកលវិទ្យាល័យជាច្រើនក៏បានចាប់ផ្តើមបញ្ចូលវគ្គសិក្សាអំពី AI និងវិទ្យាសាស្ត្រទិន្នន័យ ដើម្បីត្រៀមយុវជនសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចនាពេលអនាគត។ ការយល់ដឹងអំពីប្រភពដើមនៃបច្ចេកវិទ្យាទាំងនេះ និងបុគ្គលដូចជា ណូម សាហ្ស៊ែរ អាចជួយឱ្យយុវជន និងអ្នកបច្ចេកទេសខ្មែរស្វែងយល់បន្ថែមពីមូលដ្ឋាន AI និងជំរុញការច្នៃប្រឌិតក្នុងស្រុក។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សរបស់ AI ក៏បានលើកឡើងនូវសំណួរអំពីក្រមសីលធម៌ ឯកជនភាព និងអនាគតការងារ ដែលតម្រូវឱ្យមានការពិភាក្សាជាសាធារណៈ។ តាមរយៈការតាមដានព្រឹត្តិការណ៍ និងបុគ្គលសំខាន់ៗក្នុងវិស័យនេះ KhmerPulse មានបំណងផ្តល់ព័ត៌មានទាន់សម័យ និងមានតុល្យភាពដល់អ្នកអាន។