សមុទ្រខាងជើង
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
សមុទ្រខាងជើង (North Sea) គឺជាសមុទ្រមួយដែលស្ថិតនៅលើធ្នើទ្វីបអឺរ៉ុប ហើយមានទីតាំងនៅចន្លោះប្រទេសជាច្រើនរួមមាន ចក្រភពអង់គ្លេស ដាណឺម៉ាក ន័រវែស អាល្លឺម៉ង់ ហូឡង់ បែលហ្ស៊ិក និងបារាំង។ តាមការពន្យល់របស់ Wikipedia សមុទ្រនេះមានទំនាក់ទំនងជាមួយមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក តាមរយៈច្រកសមុទ្រអង់គ្លេសនៅខាងត្បូង និងសមុទ្រន័រវេសនៅខាងជើង។
សមុទ្រខាងជើងមានប្រវែងជាង ៩៧០ គីឡូម៉ែត្រ និងទទឹង ៥៨០ គីឡូម៉ែត្រ គ្របដណ្តប់លើផ្ទៃទឹកប្រមាណ ៥៧០.០០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ។ វាជាសមុទ្រដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ច ការដឹកជញ្ជូន ការនេសាទ និងឧស្សាហកម្មថាមពលប្រេងនិងឧស្ម័ននៅទ្វីបអឺរ៉ុប។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
តាម Wikipedia សមុទ្រខាងជើងព័ទ្ធជុំវិញដោយប្រទេសចំនួនប្រាំពីរ ដែលមានប្រជាជននិយាយភាសាផ្សេងៗគ្នា រួមមានភាសាអង់គ្លេស អាល្លឺម៉ង់ ហូឡង់ បារាំង ដាណឺម៉ាក និងន័រវែស។ ឆ្នេរសមុទ្រនេះមានភាពចម្រុះខ្លាំង ចាប់ពីតំបន់វាលភក់ Wadden Sea នៅហូឡង់ និងអាល្លឺម៉ង់ ទៅដល់ឆ្នេរថ្មនៅន័រវែស និងស្កុតលេន។
ចរន្តទឹកសមុទ្រភាគច្រើនចូលតាមផ្លូវខាងជើង រួចហូរចេញតាមឆ្នេរន័រវែស។ តំបន់ឆ្នេរនេះមានទីក្រុងធំៗដូចជា Rotterdam Hamburg និង Amsterdam ដែលជាចំណុចសេដ្ឋកិច្ចសំខាន់នៃទ្វីបអឺរ៉ុប។ ដោយសារកម្ពស់ដីទាប ប្រទេសហូឡង់បានសាងសង់ប្រព័ន្ធទំនប់ដ៏ធំដូចជា Afsluitdijk ដើម្បីការពារទឹកជំនន់។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
សមុទ្រខាងជើងមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអឺរ៉ុបអស់ជាច្រើនសតវត្សមកហើយ។ Wikipedia រាយការណ៍ថា សមុទ្រនេះធ្លាប់ជាផ្លូវធ្វើដំណើររបស់ពួក Viking ចាប់ពីសតវត្សទីប្រាំបី ហើយក្រោយមកបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មរបស់សម្ព័ន្ធ Hanseatic League ក្នុងសម័យកណ្តាល។
ក្នុងសតវត្សទី១៧ សមុទ្រខាងជើងបានក្លាយជាសមរភូមិសង្គ្រាមអង់គ្លេស-ហូឡង់ ដោយរួមមានការប្រយុទ្ធបួនថ្ងៃ (Four Days' Battle) ក្នុងឆ្នាំ ១៦៦៦។ ក្រោយមកក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទីមួយ សមរភូមិធំៗដូចជា Battle of Dogger Bank ក្នុងថ្ងៃទី ២៥ មករា ១៩១៥ បានកើតឡើងនៅទីនេះ ដែលនាំឱ្យកប៉ាល់ចម្បាំងអាល្លឺម៉ង់ SMS Blücher លិចបាត់។
នៅពាក់កណ្ដាលសតវត្សទី២០ ទឹកជំនន់ឆ្នាំ ១៩៥៣ បានបង្កការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរនៅហូឡង់ និងអង់គ្លេស ដែលបណ្តាលឱ្យមានគម្រោងធំៗដូចជា Delta Works ដើម្បីការពារតំបន់ឆ្នេរ។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
សមុទ្រខាងជើងគឺជាបង្អែកសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់សម្រាប់អឺរ៉ុបខាងលិច។ តាម Wikipedia ការរកឃើញប្រេងនិងឧស្ម័នធម្មជាតិក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៦០ បានធ្វើឱ្យសមុទ្រនេះក្លាយជាប្រភពថាមពលដ៏ធំ ជាពិសេសសម្រាប់ចក្រភពអង់គ្លេស និងន័រវែស។ វេទិកាប្រេងដូចជា Statfjord A បានដើរតួក្នុងការបង្កើតសេដ្ឋកិច្ចថាមពលរបស់ន័រវែស។
លើសពីនេះ ឧស្សាហកម្មនេសាទក៏ជាសកម្មភាពចាស់បំផុតមួយផងដែរ ដោយមានកំពង់ផែនេសាទនៅអាល្លឺម៉ង់ ហូឡង់ និងដាណឺម៉ាក។ កំពង់ផែ Rotterdam គឺជាកំពង់ផែធំជាងគេនៅអឺរ៉ុប និងជាចំណុចសំខាន់នៃពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក។ វប្បធម៌ឆ្នេរដូចជា Scheveningen នៅហូឡង់ បានទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរចាប់តាំងពីសតវត្សទី១៩។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
សមុទ្រខាងជើងបន្តជាប្រធានបទសំខាន់ក្នុងព័ត៌មានអន្តរជាតិសព្វថ្ងៃ។ វាជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃការអភិវឌ្ឍថាមពលស្អាត ជាពិសេសកូនកាំងខ្យល់ក្រៅឆ្នេរ (offshore wind) ដែលប្រទេសជាច្រើនកំពុងវិនិយោគដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើប្រេងនិងឧស្ម័ន។
ចំពោះអ្នកអានខ្មែរ សមុទ្រនេះមានសារៈសំខាន់ដោយសារវាជាផ្លូវដឹកជញ្ជូនទំនិញដែលផ្សារភ្ជាប់អឺរ៉ុបទៅនឹងពិភពលោក រួមទាំងកម្ពុជាផងដែរ តាមរយៈកំពង់ផែ Rotterdam។ ម្យ៉ាងវិញទៀត បញ្ហាការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ការកើនកម្ពស់ទឹកសមុទ្រ និងសន្តិសុខថាមពលនៅសមុទ្រខាងជើង គឺជាប្រធានបទដែលប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកទាំងមូល។
អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ
តីមីស្រូបឡើងជោគជ័យ! រំដោះត្រីវាលជម្រៅពីឆ្នេរអាល្លឺម៉ង់ទៅកាន់សមុទ្រភាគខាងជើង
ត្រីបាឡែនខ្នងស្ករដែលគេហៅឈ្មោះថា "តីមី" ត្រូវបានរំដោះទៅក្នុងសមុទ្រភាគខាងជើងហើយ បន្ទាប់ពីត្រូវជាប់គាំងនៅតំបន់ទឹកខ្ចីក្បែរឆ្នេរអាល្លឺម៉ង់អស់រយៈពេលជាងមួយខែ។