ភាសាន័រវែស

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា ភាសាន័រវែសជាភាសាមួយនៅក្នុងក្រុមភាសាជេរម៉ានិកខាងជើង (North Germanic) ដែលស្ថិតក្នុងគ្រួសារភាសាឥណ្ឌូ-អឺរ៉ុប។ ភាសានេះត្រូវបាននិយាយជាចម្បងនៅក្នុងប្រទេសន័រវែស ហើយជាភាសាផ្លូវការរបស់ប្រទេសនេះ។ រួមជាមួយភាសាស៊ុយអែត និងភាសាដាណឺម៉ាក ភាសាន័រវែសបង្កើតបានជាលំដាប់បន្តនៃគ្រាមភាសាដែលមានលក្ខណៈយល់គ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងកម្រិតខ្លះ។ វិគីភីឌាគូសបញ្ជាក់ថា គ្រាមភាសាន័រវែសមួយចំនួន ពិសេសគ្រាមភាសាជាប់ព្រំដែនស៊ុយអែត មានភាពជិតស្និទ្ធនឹងគ្នាខ្លាំងណាស់។

វិគីភីឌាបន្ថែមថា ភាសាស្កង់ឌីណាវីទាំងនេះ រួមនឹងភាសាហ្វារ៉ូ និងភាសាអ៊ីស្លង់ ព្រមទាំងភាសាមួយចំនួនដែលលែងមានគេប្រើប្រាស់ ត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាក្រុមភាសាជេរម៉ានិកខាងជើង។ យ៉ាងណាមិញ ភាសាហ្វារ៉ូ និងភាសាអ៊ីស្លង់ មិនអាចយល់គ្នាបានជាមួយភាសាន័រវែសក្នុងការនិយាយនោះទេ ដោយសារតែភាសាស្កង់ឌីណាវីទ្វីបបានបង្វែរចេញពីពួកវា។ ទាក់ទងនឹងភាសាអង់គ្លេស និងអាល្លឺម៉ង់ ដែលជាភាសាជេរម៉ានិកមានអ្នកនិយាយច្រើនជាងគេ វិគីភីឌាបញ្ជាក់ថាភាសាទាំងពីរមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នានឹងភាសាន័រវែសខ្លះ ប៉ុន្តែមិនអាចយល់គ្នាបានឡើយ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា ភាសាន័រវែសត្រូវបាននិយាយដោយប្រជាជនប្រមាណ ៥ លាននាក់ ដែលភាគច្រើនរស់នៅក្នុងប្រទេសន័រវែស។ ក្រៅពីនេះ មានសហគមន៍អ្នកនិយាយភាសានេះនៅតាមបណ្តាប្រទេសមួយចំនួន ដូចជា សហរដ្ឋអាមេរិក និងស៊ុយអែត ដែលជាលទ្ធផលនៃការធ្វើចំណាកស្រុក។ គ្រាមភាសាន័រវែសមានភាពចម្រុះខ្លាំង ហើយត្រូវបានបែងចែកជាក្រុមធំៗចំនួនបួន៖ គ្រាមភាសាខាងជើង គ្រាមភាសាខាងកើត គ្រាមភាសាខាងលិច និងគ្រាមភាសាខាងត្បូង (តាមដែលបង្ហាញក្នុងផែនទី)។ វិគីភីឌាពន្យល់ថា គ្រាមភាសាទាំងនេះជាទូទៅអាចយល់គ្នាទៅវិញទៅមកបាន ប៉ុន្តែមានភាពខុសគ្នាខាងការបញ្ចេញសំឡេង វេយ្យាករណ៍ និងវាក្យសព្ទ ដែលបង្កើតឱ្យមានទ្រង់ទ្រាយសរសេរពីរផ្លូវការ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមការពិពណ៌នារបស់វិគីភីឌា ភាសាន័រវែសមានដើមកំណើតចេញពីភាសាន័រស៍បុរាណ (Old Norse) ដែលជាភាសាសាមញ្ញរបស់ពួកជេរម៉ានរស់នៅតំបន់ស្កង់ឌីណាវីក្នុងយុគសម័យវីគីង។ ភស្តុតាងនៃការសរសេរបុរាណបំផុតនៅន័រវែសត្រូវបានរកឃើញនៅលើសិលាចារឹករត់ (runestone) ដែលមានអាយុកាលចន្លោះពីឆ្នាំទី ១ ដល់ ២៥០ នៃគ្រឹស្តសករាជ (ដូចក្នុងរូបភាព)។ ប្រព័ន្ធសរសេរតួរត់ (runic alphabet) ត្រូវបានប្រើប្រាស់រហូតដល់សម័យមជ្ឈិមសម័យ មុននឹងត្រូវបានជំនួសដោយអក្សរឡាតាំងដែលបានកែប្រែបន្ថែមអក្សរ Æ, Ø និង Å។

ក្នុងអំឡុងពេលដែលន័រវែសស្ថិតក្រោមសហភាពជាមួយដាណឺម៉ាក ភាសាដាណឺម៉ាកបានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើទម្រង់សរសេររបស់ន័រវែស។ វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា ឥទ្ធិពលនេះនាំឱ្យកើតមានទម្រង់សរសេរពីរនៅសម័យទំនើបគឺ បុកម៉ល (Bokmål) ដែលមានមូលដ្ឋានលើភាសាដាណឺម៉ាកកែសម្រួល និង នីណូស្ក (Nynorsk) ដែលបង្កើតឡើងដោយផ្អែកលើគ្រាមភាសាន័រវែសសុទ្ធ។ ការបង្កើតទម្រង់សរសេរទាំងពីរនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងបង្រួបបង្រួមភាសាជាតិ និងអភិរក្សអត្តសញ្ញាណភាសាដើម។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

វិគីភីឌាបានបញ្ជាក់ថា ភាសាន័រវែសដើរតួនាទីស្នូលក្នុងវប្បធម៌ និងអក្សរសិល្ប៍ន័រវែស។ អ្នកនិពន្ធល្បីៗដូចជា ហេនរីក អ៊ីបសិន និង ខ្នុត ហាមស៊ុន បាននិពន្ធស្នាដៃជាភាសានេះ ដែលក្រោយមកទទួលបានការទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ។ នៅក្នុងវិស័យអប់រំ ទម្រង់សរសេរទាំងពីរគឺ បុកម៉ល និង នីណូស្ក ត្រូវបានបង្រៀននៅសាលារៀន ប៉ុន្តែបុកម៉លត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយជាងនៅក្នុងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ការបោះពុម្ព និងរដ្ឋបាល។

វិគីភីឌាក៏បានលើកឡើងដែរថា ភាសាន័រវែសផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចវប្បធម៌តាមរយៈការបកប្រែស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍ តន្ត្រី និងខ្សែភាពយន្តន័រវែសទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ។ ភាសានេះក៏ជាមធ្យោបាយមួយសម្រាប់ការទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មនៅក្នុងតំបន់ន័រឌីក ដោយសារភាពយល់គ្នាទៅវិញទៅមកជាមួយស៊ុយអែត និងដាណឺម៉ាក។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

យោងតាមវិគីភីឌា ភាសាន័រវែសមានវត្តមានឌីជីថលកាន់តែខ្លាំងនៅលើអ៊ីនធឺណិត ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកសិក្សានៅទូទាំងពិភពលោក រួមទាំងកម្ពុជា អាចស្វែងយល់ពីវប្បធម៌ និងប្រវត្តិសាស្ត្រន័រវែសបានយ៉ាងងាយស្រួល។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងអំពីភាសានេះអាចមានប្រយោជន៍ក្នុងបរិបទនៃការសិក្សាអំពីទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការន័រឌីក-អាស៊ាន ព្រមទាំងឱកាសសិក្សានិងការងារនៅប្រទេសន័រវែស។ វិគីភីឌាមិនបានផ្តល់ព័ត៌មានជាក់លាក់អំពីឥទ្ធិពលផ្ទាល់លើកម្ពុជាទេ ប៉ុន្តែការពង្រីកចំណេះដឹងភាសាអន្តរជាតិតែងតែជាមធ្យោបាយមួយសម្រាប់ការតភ្ជាប់ពិភពលោក។