ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ទីភ្នាក់ងារថាមពលបរមាណូអន្តរជាតិ (International Atomic Energy Agency - IAEA) គឺជាអង្គការអន្តររដ្ឋាភិបាលមួយដែលមានគោលបំណងលើកកម្ពស់ការប្រើប្រាស់ថាមពលនុយក្លេអ៊ែរដោយសន្តិភាព និងទប់ស្កាត់ការប្រើប្រាស់វាសម្រាប់គោលដៅយោធា រួមទាំងការផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។ អង្គការនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៥៧ ជាស្ថាប័នស្វយ័តមួយក្នុងប្រព័ន្ធអង្គការសហប្រជាជាតិ ហើយមានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅមជ្ឈមណ្ឌលអន្តរជាតិក្រុងវីយែន ប្រទេសអូទ្រីស។

តួនាទីចម្បងរបស់ IAEA គឺការអនុវត្តប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យសុវត្ថិភាពនុយក្លេអ៊ែរ និងផ្តល់ជំនួយបច្ចេកទេសដល់រដ្ឋសមាជិកក្នុងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យានុយក្លេអ៊ែរសម្រាប់វិស័យថាមពល វេជ្ជសាស្ត្រ និងកសិកម្ម។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់ IAEA ស្ថិតនៅក្នុងបរិវេណ UNO City ក្រុងវីយែន ប្រទេសអូទ្រីស ជាទីតាំងរួមនៃអង្គការអន្តរជាតិជាច្រើន។ អង្គការនេះមានប្រទេសសមាជិកជាង ១៧០ ប្រទេស ហើយបុគ្គលិករបស់ខ្លួនដែលមកពីជុំវិញពិភពលោក ធ្វើការលើគម្រោងត្រួតពិនិត្យ ស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍន៍បច្ចេកទេសនុយក្លេអ៊ែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា IAEA ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៥៧ ក្នុងបរិបទនៃការព្រួយបារម្ភជាសកលអំពីការរីកសាយភាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ។ សុន្ទរកថា «Atoms for Peace» របស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក Eisenhower ក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៣ ត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាកម្លាំងជំរុញដ៏សំខាន់ដល់ការបង្កើតអង្គការ។

ក្នុងសម័យសង្រ្គាមត្រជាក់ IAEA បានដើរតួនាទីគន្លឹះក្នុងការត្រួតពិនិត្យការមិនសាយភាយអាវុធ ជាពិសេសតាមរយៈសន្ធិសញ្ញា NPT ឆ្នាំ ១៩៧០ ដែលបានផ្តល់សិទ្ធិឱ្យអង្គការធ្វើអធិការកិច្ចឯករាជ្យ។ ការខិតខំប្រឹងប្រែងនេះនាំឱ្យ IAEA និងអគ្គនាយក Mohamed ElBaradei ទទួលបានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពនៅឆ្នាំ ២០០៥។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

IAEA ជំរុញសេដ្ឋកិច្ចតាមរយៈការគាំទ្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែរស្អាត ដែលបង្កើតការងារជំនាញខ្ពស់ និងកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើឥន្ធនៈហ្វូស៊ីល។ កម្មវិធីសហប្រតិបត្តិការបច្ចេកទេសរបស់ខ្លួនជួយប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងវិស័យកសិកម្ម ដូចជាការប្រើកាំរស្មីដើម្បីបង្កាត់ពូជដំណាំធន់នឹងជំងឺ និងក្នុងវេជ្ជសាស្ត្រ ដូចជាការព្យាបាលជំងឺមហារីក។ ប្រទេសកម្ពុជាក៏ជាអ្នកទទួលផលពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទាំងនេះដែរ។

ទន្ទឹមនឹងនេះ IAEA ដើរតួនាទីយ៉ាងសកម្មក្នុងការកសាង «វប្បធម៌សុវត្ថិភាពនុយក្លេអ៊ែរ» តាមរយៈការរៀបចំសន្និសីទ និងចេញស្តង់ដារអន្តរជាតិ ដើម្បីធានាថាការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យានុយក្លេអ៊ែរធ្វើឡើងដោយសុវត្ថិភាពបំផុត។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ IAEA បានលេចមុខយ៉ាងសំខាន់ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នុយក្លេអ៊ែរសកល។ យោងតាមវិគីភីឌា នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២២ អង្គការបានធ្វើការត្រួតពិនិត្យជាលើកដំបូងលើរោងចក្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ Zaporizhzhia ក្នុងតំបន់សង្រ្គាមអ៊ុយក្រែន។ ការចុះអធិការកិច្ចនេះបង្ហាញពីហានិភ័យនុយក្លេអ៊ែរនៅក្នុងជម្លោះប្រដាប់អាវុធ។

IAEA ក៏កំពុងបន្តត្រួតពិនិត្យកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់ និងផ្តល់ការវាយតម្លៃលើផែនការបញ្ចេញទឹកព្យាបាលពីរោងចក្រហ្វូគូស៊ីម៉ារបស់ជប៉ុន។ សកម្មភាពទាំងនេះធ្វើឱ្យ IAEA ក្លាយជាតួអង្គដ៏ចាំបាច់ក្នុងកិច្ចខិតខំរក្សាសន្តិសុខនុយក្លេអ៊ែរពិភពលោក។

សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយ IAEA អាចជួយដល់ការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពបច្ចេកទេសក្នុងវិស័យសុខាភិបាល និងកសិកម្ម ដែលស្របទៅនឹងគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ជាតិ។