ទ្រឹស្តីចំនួន

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ទ្រឹស្តីចំនួនគឺជាសាខាមួយនៃគណិតវិទ្យាដែលផ្តោតសំខាន់លើការសិក្សាអំពីចំនួនគត់ និងអនុគមន៍នព្វន្ត ។ អ្នកសិក្សាទ្រឹស្តីចំនួនយកចិត្តទុកដាក់លើចំនួនបឋម ក៏ដូចជាលក្ខណៈសម្បត្តិនៃវត្ថុគណិតវិទ្យាដែលបង្កើតឡើងពីចំនួនគត់ ឬដែលបានកំណត់ថាជាទូរូបនីយកម្មនៃចំនួនគត់ ។ ទ្រឹស្តីនេះមានអនុសាខាជាច្រើនដូចជា ទ្រឹស្តីចំនួនបឋម ទ្រឹស្តីចំនួនវិភាគ និងទ្រឹស្តីចំនួនពិជគណិត ជាដើម ។ ការយល់ដឹងអំពីចំនួនបឋម និងការចែកចាយរបស់វា គឺជាគោលដៅកណ្តាលមួយក្នុងចំណោមគោលដៅជាច្រើនរបស់ទ្រឹស្តីនេះ ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា អ្នកគណិតវិទ្យាជាច្រើនដែលមានដើមកំណើតមកពីប្រទេសផ្សេងៗបានចូលរួមចំណែកក្នុងការអភិវឌ្ឍទ្រឹស្តីចំនួន ។ ក្នុងចំណោមនោះ លោក Euclid ជនជាតិក្រិកបុរាណ គឺជាអ្នកដែលបានបង្កើតទ្រឹស្តីនៃចំនួនបឋម និងបានបង្ហាញវិធីរកចំនួនបឋមដោយប្រើវិធីសាស្ត្រដែលគេហៅថា Euclidean algorithm ។ បន្ទាប់មក លោក Pierre de Fermat ជនជាតិបារាំង បានស្នើសម្មតិកម្មជាច្រើនរួមទាំង Fermat's Last Theorem ដែលត្រូវបានបង្ហាញដោយ Andrew Wiles នៅឆ្នាំ១៩៩៤ ។ លោក Carl Friedrich Gauss ជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាបិតានៃទ្រឹស្តីចំនួនទំនើប ជាមួយស្នាដៃ Disquisitiones Arithmeticae ។ លោក Bernhard Riemann បានបង្កើតសម្មតិកម្ម Riemann ដែលជាបញ្ហាធំបំផុតមួយក្នុងគណិតវិទ្យា ។ នាសម័យទំនើប អ្នកគណិតវិទ្យាដូចជា Paul Erdős មកពីហុងគ្រី និង Terence Tao មកពីអូស្ត្រាលី/សហរដ្ឋអាមេរិក បានបន្តរួមចំណែកសំខាន់ៗក្នុងវិស័យនេះ ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ទ្រឹស្តីចំនួនមានប្រវត្តិយូរលង់ណាស់មកហើយ ។ សូម្បីតែជនជាតិបាប៊ីឡូននៅប្រមាណ ១៨០០ ឆ្នាំមុនគ.ស. ក៏បានបង្ហាញការយល់ដឹងអំពីទ្រឹស្តីចំនួនតាមរយៈការប្រើប្រាស់ Pythagorean triples ដូចបានឃើញនៅលើផ្ទាំងដីឥដ្ឋ Plimpton 322 ។ ក្រុម Pythagorean នៅក្រិកបុរាណក៏បានសិក្សាអំពីចំនួននិងលក្ខណៈរបស់វា ។ លោក Euclid បានសរសេរ Elements ដែលមានផ្នែកស្តីពីទ្រឹស្តីចំនួនរួមទាំងភស្តុតាងថាមានចំនួនបឋមរាប់មិនអស់ ។ នៅសតវត្សរ៍ទី១៧ លោក Fermat បានសិក្សាលើបញ្ហាជាច្រើន ហើយបញ្ហាមួយចំនួនត្រូវបានដោះស្រាយរាប់សតវត្សក្រោយមក ។ នៅឆ្នាំ១៨០១ លោក Gauss បានបោះពុម្ភ Disquisitiones Arithmeticae ដែលជាស្នាដៃមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃទ្រឹស្តីចំនួនទំនើប ។ ក្រោយមក ការសិក្សាបានវិវត្តដោយមានការរួមបញ្ចូលឧបករណ៍ពីការវិភាគគណិតវិទ្យា ពិជគណិត និងធរណីមាត្រ ។ សតវត្សរ៍ទី២០ និងទី២១ បានឃើញការរីកចម្រើនធំៗដូចជាការដោះស្រាយ Fermat's Last Theorem ដោយ Andrew Wiles (១៩៩៤) និងការស្រាវជ្រាវថ្មីៗអំពីចំនួនបឋម ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ទ្រឹស្តីចំនួនមានការអនុវត្តសំខាន់ក្នុងសេដ្ឋកិច្ចទំនើប ជាពិសេសតាមរយៈការអ៊ិនគ្រីបដែលពឹងផ្អែកលើលក្ខណៈរបស់ចំនួនបឋម ។ ប្រព័ន្ធ RSA ដែលជាប្រព័ន្ធអ៊ិនគ្រីបសាធារណៈ-ឯកជនទូទៅបំផុត ប្រើប្រាស់ការលំបាកក្នុងការបំបែកផលគុណនៃចំនួនបឋមធំៗដើម្បីការពារទិន្នន័យ ។ បច្ចេកវិទ្យានេះធានាបាននូវសុវត្ថិភាពនៃពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិក ការទំនាក់ទំនងធនាគារ និងហត្ថលេខាឌីជីថល ។ ការយល់ដឹងអំពីទ្រឹស្តីចំនួនក៏មានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍកម្មវិធីក្នុងវិស័យសន្តិសុខតាមអ៊ីនធឺណិតផងដែរ ។

ផ្នែកវប្បធម៌ ទ្រឹស្តីចំនួនបានជម្រុញការចាប់អារម្មណ៍ពីសាធារណជនតាមរយៈការប្រកួតប្រជែងដូចជារង្វាន់សហស្សវត្សរ៍ (Millennium Prize) សម្រាប់ដោះស្រាយសម្មតិកម្ម Riemann និងបញ្ហាផ្សេងៗទៀត ។ សៀវភៅ និងឯកសារជាច្រើនបាននិយមបង្ហាញពីភាពស្រស់ស្អាតនៃចំនួន ដូចជាកម្រងឯកសារ "The Man Who Knew Infinity" ជាដើម ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា បច្ចុប្បន្ននេះទ្រឹស្តីចំនួននៅតែជាវិស័យសកម្មនៃការស្រាវជ្រាវគណិតវិទ្យា ។ សម្មតិកម្ម Riemann ដែលជាបញ្ហាមួយក្នុងចំណោមបញ្ហាសហស្សវត្សរ៍របស់ស្ថាប័ន Clay Mathematics Institute មានតម្លៃរង្វាន់ ១ លានដុល្លារអាមេរិក នៅមិនទាន់ត្រូវបានដោះស្រាយ ។ ការសិក្សាអំពីគំរូចំនួនបឋម និងការចែកចាយរបស់វាមានភាពពាក់ព័ន្ធទៅនឹងវិស័យផ្សេងទៀតដូចជា រូបវិទ្យា និងវិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូទ័រ ។

ថ្មីៗនេះ លោក Yitang Zhang បានបង្ហាញភស្តុតាងអំពីគម្លាតរវាងចំនួនបឋមគូរតូច (twin prime gap) ដែលជាជំហានធំមួយឆ្ពោះទៅរកការដោះស្រាយបញ្ហា twin prime conjecture ។ ទន្ទឹមនេះ ការរីកចម្រើនក្នុងកុំព្យូទ័រកង់ទិចបានបង្កើតការព្រួយបារម្ភថាប្រព័ន្ធអ៊ិនគ្រីបដែលពឹងផ្អែកលើទ្រឹស្តីចំនួនអាចនឹងត្រូវបានគេបំបែក ដែលជំរុញឱ្យមានការស្វែងរកវិធីសាស្ត្រថ្មីៗ ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse នៅកម្ពុជា ការយល់ដឹងអំពីទ្រឹស្តីចំនួនអាចមានសារៈសំខាន់ដោយសារតែការរីកចម្រើននៃសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល និងតម្រូវការសន្តិសុខសាយប័រ ។ ការអប់រំគណិតវិទ្យាកម្រិតខ្ពស់ក៏ជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាទំនើបនៅក្នុងប្រទេសផងដែរ ។