ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា លោក បារ៉ាក់ ហ៊ូសេន អូបាម៉ា ទី២ (Barack Hussein Obama II) គឺជាអ្នកនយោបាយអាមេរិកមួយរូប ដែលបានបម្រើការជាប្រធានាធិបតីទី ៤៤ របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ពីឆ្នាំ ២០០៩ ដល់ ២០១៧។ លោកជាសមាជិកគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ (Democratic Party) និងជាបុគ្គលដំបូងដែលមានដើមកំណើតអាហ្វ្រិក-អាមេរិក ដែលបានកាន់តំណែងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់នេះ។

លោក អូបាម៉ា មានភាពល្បីល្បាញទូទាំងពិភពលោកចំពោះគោលនយោបាយសុខាភិបាល Affordable Care Act (Obamacare) និងការដឹកនាំស្ដារសេដ្ឋកិច្ចក្រោយវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុឆ្នាំ ២០០៨។ លោកក៏បានទទួលរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពនៅឆ្នាំ ២០០៩ សម្រាប់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងពង្រឹងការទូត និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា កើតនៅថ្ងៃទី ៤ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៦១ នៅទីក្រុងហូណូលូលូ រដ្ឋហាវ៉ៃ សហរដ្ឋអាមេរិក។ ឪពុករបស់លោកគឺលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ស៊ីនៀ ជាជនជាតិកេនយ៉ា និងម្ដាយគឺអ្នកស្រី អាន ឌុនហាំ ជាជនជាតិអាមេរិកដើមកំណើតអឺរ៉ុប។ លោកមានឈាមជ័រចម្រុះដែលជាលក្ខណៈពិសេសមួយសម្រាប់មេដឹកនាំអាមេរិកនាពេលនោះ។

កាលពីកុមារភាព លោកបានរស់នៅរដ្ឋហាវ៉ៃ និងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ជាទីដែលលោកបានចូលរៀនក្រោមឈ្មោះ Barry Soetoro ។ បន្ទាប់មកលោកត្រឡប់មកសហរដ្ឋអាមេរិកវិញ ហើយសិក្សានៅសាលា Punahou និងបញ្ចប់ថ្នាក់បរិញ្ញាពីសាកលវិទ្យាល័យកូឡុំប៊ី ព្រមទាំងសញ្ញាបត្រច្បាប់ពីសាកលវិទ្យាល័យហាវើដ ដែលលោកជាអ្នកនិពន្ធនាយកដំបូងនៃទស្សនាវដ្ដី Harvard Law Review ដែលមានដើមកំណើតអាហ្វ្រិក-អាមេរិក។

លោកបានរៀបការជាមួយអ្នកស្រី មីឆេល រ៉ូប៊ីនសុន នៅឆ្នាំ ១៩៩២ និងមានបុត្រីពីរនាក់គឺ ម៉ាលីយ៉ា អាន និង ណាតាស្យា (សាសា)។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា មុននឹងចូលកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតី លោក អូបាម៉ា បានធ្វើការជាអ្នករៀបចំសហគមន៍នៅទីក្រុងឈីកាហ្គោ មេធាវីសិទ្ធិជនស៊ីវិល និងសាស្ត្រាចារ្យច្បាប់។ នៅឆ្នាំ ១៩៩៦ លោកត្រូវបានជ្រើសតាំងជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភារដ្ឋអ៊ីលីណយ ហើយបម្រើការរហូតដល់ឆ្នាំ ២០០៤។ ក្នុងឆ្នាំ ២០០៤ លោកបានឈ្នះការបោះឆ្នោតជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភាសហព័ន្ធ តំណាងរដ្ឋអ៊ីលីណយ។ លោកទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ជាតិតាមរយៈសុន្ទរកថាគន្លឹះនៅមហាសន្និបាតគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យឆ្នាំដដែល។

នៅក្នុងការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីឆ្នាំ ២០០៨ លោកបានយកឈ្នះលើអតីតស្ត្រីទីមួយ ហ៊ីលឡារី គ្លីនតុន ក្នុងបេក្ខភាពគណបក្ស ហើយបន្ទាប់មកយកឈ្នះលោក ចន ម៉ាកខេន ក្នុងការបោះឆ្នោតទូទៅ។ នៅថ្ងៃទី ២០ មករា ២០០៩ លោកបានឡើងសម្បថជាប្រធានាធិបតីទី ៤៤ នៃសហរដ្ឋអាមេរិក។

ក្នុងអាណត្តិដំបូង លោកប្រឈមមុខនឹងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ហើយបានចុះហត្ថលេខាលើច្បាប់ American Recovery and Reinvestment Act ដើម្បីជំរុញសេដ្ឋកិច្ច។ លោកក៏បានដឹកនាំការអនុម័ត Affordable Care Act (Obamacare) ដែលពង្រីកការធានារ៉ាប់រងសុខភាពដល់ប្រជាជនអាមេរិករាប់លាននាក់។ ក្នុងឆ្នាំ ២០១១ លោកបានអនុញ្ញាតឱ្យមានប្រតិបត្តិការយោធាបណ្ដាលឱ្យមេដឹកនាំអាល់កៃដា អូសាម៉ា ប៊ីន ឡាដិន ត្រូវបានសម្លាប់នៅប៉ាគីស្ថាន។

បន្ទាប់ពីឈ្នះការបោះឆ្នោតឡើងវិញនៅឆ្នាំ ២០១២ លោកផ្ដោតលើការប្រែប្រួលអាកាសធាតុជាមួយកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស និងការស្ដារទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយគុយបា ព្រមទាំងការចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរជាមួយអ៊ីរ៉ង់។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ក្រោយចាកចេញពីសេតវិមាននៅឆ្នាំ ២០១៧ លោក អូបាម៉ា និងអតីតស្ត្រីទីមួយ មីឆេល អូបាម៉ា បានបង្កើតមូលនិធិ Obama Foundation ដោយផ្ដោតលើការអភិវឌ្ឍភាពជាអ្នកដឹកនាំយុវជនទូទាំងពិភពលោក។ លោកក៏បានសរសេរសៀវភៅកំណត់ហេតុ «A Promised Land» ចេញផ្សាយនៅឆ្នាំ ២០២០ និងបន្តគាំទ្របេក្ខជនគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ។

ថ្មីៗនេះ នៅថ្ងៃទី ៦ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៦ លោកបានចូលរួមពិធីបុណ្យសពលោក ចេស្សេ ចាកសុន (មេដឹកនាំសិទ្ធិជនស៊ីវិល) នៅឈីកាហ្គោ រួមជាមួយអតីតប្រធានាធិបតី ប៊ីល គ្លីនតុន អតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស ហ៊ីលឡារី គ្លីនតុន និងអតីតអនុប្រធានាធិបតី កាម៉ាឡា ហារីស ដែលបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងនយោបាយដែលបន្តរឹងមាំ។

សម្រាប់អ្នកអាន ចង្វាក់ខ្មែរ កេរដំណែលរបស់លោក អូបាម៉ា ផ្ដល់ជាគំរូនៃភាពជាអ្នកដឹកនាំប្រកបដោយចក្ខុវិស័យ និងការផ្លាស់ប្តូរសង្គម ដែលមានភាពពាក់ព័ន្ធសម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជាក្នុងការកសាងអនាគតប្រកបដោយបរិយាបន្ន។