KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់២៥ កញ្ញា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ២៥ កញ្ញា ២០២៦

សីតុណ្ហភាពមហាសមុទ្រ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

សីតុណ្ហភាពផ្ទៃសមុទ្រប្រចាំថ្ងៃ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៧៩ ប្រភព: Wikipedia

តាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា (Wikipedia) សីតុណ្ហភាពមហាសមុទ្រ គឺជាកម្រិតកម្ដៅនៃទឹកសមុទ្រ ដែលមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងប្រព័ន្ធអាកាសធាតុសកល ចរន្តមហាសមុទ្រ និងទីជម្រកសត្វសមុទ្រ។ សីតុណ្ហភាពនេះប្រែប្រួលទៅតាមជម្រៅទឹក ទីតាំងភូមិសាស្ត្រ និងរដូវកាល។

មិនត្រឹមតែសីតុណ្ហភាពប៉ុណ្ណោះទេ កម្រិតជាតិប្រៃនៃទឹកសមុទ្រក៏មានភាពខុសគ្នាដែរ។ តាមការពិពណ៌នារបស់វិគីភីឌា ទឹកនៅផ្ទៃដែលក្ដៅ ជាទូទៅមានជាតិប្រៃខ្ពស់ជាងទឹកត្រជាក់នៅតាមជម្រៅជ្រៅ ឬទឹកនៅតំបន់ប៉ូល។ នៅតំបន់ប៉ូល ស្រទាប់ទឹកផ្នែកខាងលើនៃមហាសមុទ្រមានភាពត្រជាក់ និងមានជាតិប្រៃទាប។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ការប្រែប្រួលសីតុណ្ហភាពពីឆ្នាំ ១៩៦០ ដល់ ២០១៩ តាមមហាសមុទ្រនីមួយៗ ចាប់ផ្តើមពីមហាសមុទ្រខាងត្បូងជុំវិញទ្វីបអង់តាក់ទិក ប្រភព: Wikipedia

ការចែកចាយសីតុណ្ហភាពមហាសមុទ្រមានលំនាំច្បាស់លាស់តាមរយៈរយៈទទឹងភូមិសាស្ត្រ និងជម្រៅទឹក។ តាមវិគីភីឌា សីតុណ្ហភាពមហាសមុទ្រក៏អាស្រ័យលើបរិមាណកាំរស្មីព្រះអាទិត្យដែលធ្លាក់មកលើផ្ទៃទឹកផងដែរ។

នៅតំបន់ត្រូពិក ដែលព្រះអាទិត្យស្ថិតនៅស្ទើរតែពីលើក្បាលដោយផ្ទាល់ សីតុណ្ហភាពនៃស្រទាប់ផ្ទៃអាចកើនឡើងដល់លើសពី ៣០ អង្សាសេ (៨៦ អង្សាហ្វារិនហៃ)។ ផ្ទុយទៅវិញ នៅជិតតំបន់ប៉ូល សីតុណ្ហភាពដែលស្ថិតក្នុងលំនឹងជាមួយទឹកកកសមុទ្រ គឺប្រហែលដក ២ អង្សាសេ (២៨ អង្សាហ្វារិនហៃ)។

តាមវិគីភីឌា ទឹកមហាសមុទ្រជ្រៅគឺជាទឹកត្រជាក់ និងមានជាតិប្រៃ ដែលស្ថិតនៅជ្រៅក្រោមផ្ទៃមហាសមុទ្ររបស់ផែនដី ហើយទឹកនេះមានសីតុណ្ហភាពស្មើគ្នាប្រហែលពី ០ ទៅ ៣ អង្សាសេ។ ភាពខុសគ្នានេះបង្ហាញពីគម្លាតដ៏ធំរវាងផ្ទៃទឹកក្ដៅនៅតំបន់ត្រូពិក និងស្រទាប់ទឹកជ្រៅត្រជាក់នៃមហាសមុទ្រ។

ទាក់ទងនឹងមនុស្ស វិគីភីឌារាយការណ៍ថា សីតុណ្ហភាពមហាសមុទ្រមានសារៈសំខាន់ចាំបាច់ចំពោះទីជម្រកសត្វសមុទ្រ ដែលជាប្រភពធនធានជលផលដ៏សំខាន់សម្រាប់សហគមន៍នៅតាមតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

គំនូសតាងរបស់វិគីភីឌាបានកត់ត្រាសីតុណ្ហភាពផ្ទៃសមុទ្រប្រចាំថ្ងៃ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៧៩ នៅក្នុងតំបន់ក្រៅតំបន់ប៉ូល គឺចន្លោះរយៈទទឹង ៦០ អង្សាខាងត្បូង និង ៦០ អង្សាខាងជើង។ កំណត់ត្រារយៈពេលវែងបែបនេះធ្វើឱ្យគេអាចមើលឃើញកម្រិតសីតុណ្ហភាពនៃសមុទ្រក្នុងរយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍។

រូបភាពមួយទៀតដែលវិគីភីឌាបានផ្សព្វផ្សាយ បង្ហាញពីការផ្លាស់ប្តូរសីតុណ្ហភាពចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៦០ ដល់ឆ្នាំ ២០១៩ នៅទូទាំងមហាសមុទ្រនីមួយៗ ដោយចាប់ផ្តើមពីមហាសមុទ្រខាងត្បូងជុំវិញទ្វីបអង់តាក់ទិក។ រូបភាពនេះមានចំណងជើងបង្ហាញពីនិន្នាការកើនឡើងនៃសីតុណ្ហភាពសមុទ្រ ដែលជាផ្នែកមួយនៃកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រស្តីពីសីតុណ្ហភាពមហាសមុទ្រ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

តាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា សីតុណ្ហភាពមហាសមុទ្រមានតួនាទីជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ទីជម្រកសត្វសមុទ្រ ដែលជាប្រភពជលផលសម្រាប់សន្តិសុខស្បៀង និងសេដ្ឋកិច្ចនៃប្រទេសនានាដែលមានឆ្នេរសមុទ្រ។ ដូច្នេះ ការផ្លាស់ប្តូរសីតុណ្ហភាពសមុទ្រអាចមានផលប៉ះពាល់ដោយប្រយោលដល់វិស័យនេសាទ និងជីវភាពរស់នៅដែលពឹងផ្អែកលើធនធានសមុទ្រ។

ចំពោះផ្នែកវប្បធម៌ ប្រភពវិគីភីឌាមិនបានរៀបរាប់លម្អិតឡើយ ប៉ុន្តែគំនូសតាង និងរូបភាពទិន្នន័យរបស់វិគីភីឌាបានជួយផ្សព្វផ្សាយការយល់ដឹងអំពីប្រធានបទនេះដល់សាធារណជនទូទៅ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

នៅក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន សីតុណ្ហភាពមហាសមុទ្រត្រូវបានលើកឡើងជាញឹកញាប់នៅក្នុងការពិភាក្សាអំពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ តាមវិគីភីឌា មហាសមុទ្រមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងប្រព័ន្ធអាកាសធាតុសកល ដូច្នេះការផ្លាស់ប្តូរសីតុណ្ហភាពទឹកសមុទ្រគឺជាប្រធានបទដែលពាក់ព័ន្ធដោយផ្ទាល់ទៅនឹងការតាមដានការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។

គំនូសតាងរយៈពេលវែងដែលវិគីភីឌាផ្សព្វផ្សាយ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៧៩ និងរូបភាពនិន្នាការពីឆ្នាំ ១៩៦០ ដល់ ២០១៩ ត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីមើលពីការផ្លាស់ប្តូរក្នុងរយៈពេលវែង។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានឆ្នេរសមុទ្រ និងសហគមន៍នេសាទ ប្រធានបទសីតុណ្ហភាពមហាសមុទ្រពាក់ព័ន្ធនឹងជីវភាពរស់នៅ និងការគ្រប់គ្រងធនធានជលផល ជាពិសេសនៅពេលដែលព័ត៌មានអន្តរជាតិលើកឡើងពីការឡើងកម្ដៅនៃមហាសមុទ្រ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

មហាសមុទ្រពិភពលោកកត់ត្រាសីតុណ្ហភាពខ្ពស់បំផុតនាខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦

ទិន្នន័យពី Copernicus បង្ហាញថា សីតុណ្ហភាពផ្ទៃសមុទ្រពិភពលោកបានឡើងដល់ ២០,៩៦ អង្សាសេ ដែលជាតួលេខខ្ពស់បំផុតសម្រាប់ខែកក្កដា ដោយសារផ្នែកមួយមកពីបាតុភូតអែលនីញ៉ូ។

3 sources · BBC News, Khaosod, Taipei Times