ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ខ្សែកាបសរសៃអុបទិក ឬហៅកាត់ថាខ្សែកាបអុបទិក គឺជាប្រភេទខ្សែបញ្ជូនទិន្នន័យដែលប្រើពន្លឺជំនួសចរន្តអគ្គិសនី។ តាមវិគីភីឌា ខ្សែនេះផ្សំឡើងដោយសរសៃកញ្ចក់ឬផ្លាស្ទិកថ្នាក់ខ្ពស់មួយឬច្រើន ដែលសរសៃនីមួយៗត្រូវបានស្រោបដោយស្រទាប់ផ្លាស្ទិកការពាររៀងៗខ្លួន ហើយបញ្ចូលក្នុងស្រោមការពារមួយទៀតដែលស័ក្តិសមនឹងបរិស្ថានប្រើប្រាស់។ គោលការណ៍ដំណើរការគឺការឆ្លុះបញ្ចាំងពេញក្នុង (total internal reflection) ដែលអាចឱ្យពន្លឺធ្វើដំណើរតាមសរសៃរាប់សិបឬរាប់រយគីឡូម៉ែត្រដោយមានការបាត់បង់ទាប។

ខ្សែកាបអុបទិកមានពីរប្រភេទធំៗគឺ សរសៃតែមួយម៉ូឌ (single-mode) ដែលមានស្នូលតូចប្រហែល ៨-១០ មីក្រូម៉ែត្រ សម្រាប់បញ្ជូនចម្ងាយឆ្ងាយ និងសរសៃពហុម៉ូឌ (multi-mode) ដែលមានស្នូលធំជាង (៥០-៦២.៥ មីក្រូម៉ែត្រ) សម្រាប់ចម្ងាយខ្លីក្នុងអគារ ឬមជ្ឈមណ្ឌលទិន្នន័យ។ គុណសម្បត្តិធំជាងខ្សែស្ពាន់គឺសមត្ថភាពបញ្ជូនទិន្នន័យខ្ពស់ ភាពធន់នឹងការជ្រៀតជ្រែកអេឡិចត្រូម៉ាញេទិច និងទម្ងន់ស្រាល។ ការប្រើប្រាស់ទូទៅរួមមានទំនាក់ទំនងតាមទូរស័ព្ទ អ៊ីនធឺណិត ទូរទស្សន៍ខ្សែកាប ប្រព័ន្ធសំឡេងឌីជីថល (ដូច TOSLINK) និងឧបករណ៍ពេទ្យ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

បណ្តាញខ្សែកាបអុបទិកលាតសន្ធឹងគ្របដណ្តប់ពិភពលោក ទាំងនៅលើដី និងក្រោមមហាសមុទ្រ។ ខ្សែកាបក្រោមសមុទ្រប្រមាណ ៤០០ ខ្សែបានតភ្ជាប់ទ្វីបទាំងអស់ ដឹកនាំទិន្នន័យជាង ៩៥% នៃការទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ។ ប្រទេសកម្ពុជាមានចំណុចចុះចតខ្សែកាបអន្តរជាតិនៅខេត្តព្រះសីហនុ ដោយភ្ជាប់ទៅនឹងប្រព័ន្ធធំៗដូចជា AAE-1, SEA-ME-WE 3 និង MCT ដែលអនុញ្ញាតឱ្យប្រជាជនខ្មែរ និងអាជីវកម្មទទួលបានអ៊ីនធឺណិតល្បឿនខ្ពស់។

តាមវិគីភីឌា ខ្សែកាបអុបទិកអាចត្រូវបានដាក់ពង្រាយតាមបណ្តាញខ្យល់ ក្រោមដី ឬក្រោមទឹក អាស្រ័យលើតម្រូវការភូមិសាស្ត្រ។ ប្រជាជននៅទីក្រុងធំៗដូចជាភ្នំពេញ សៀមរាប និងបាត់ដំបង មានលទ្ធភាពប្រើប្រាស់ Fiber-to-the-Home (FTTH) ដោយផ្ទាល់ ខណៈតំបន់ជនបទកំពុងពង្រីកបន្តិចម្តងៗ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ការប្រើប្រាស់ពន្លឺសម្រាប់ទំនាក់ទំនងមានដើមកំណើតពីបុរាណ ដូចជាសញ្ញាភ្លើង និងកញ្ចក់ឆ្លុះ។ ប៉ុន្តែប្រវត្តិខ្សែកាបអុបទិកទំនើបចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ១៩៥០ នៅពេលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របង្កើតបំពង់សរសៃកញ្ចក់សម្រាប់ពិនិត្យផ្នែកខាងក្នុងនៃរាងកាយ។ នៅឆ្នាំ១៩៦៦ លោក Charles Kao និង George Hockham បានស្នើទ្រឹស្តីថាសរសៃកញ្ចក់អាចជំនួសខ្សែស្ពាន់បាន បើគេអាចកាត់បន្ថយភាពមិនបរិសុទ្ធដែលបង្កការស្រូបពន្លឺ។

ឆ្នាំ១៩៧០ ក្រុមហ៊ុន Corning Glass Works បានផលិតសរសៃអុបទិកដំបូងដែលមានការបាត់បង់ទាបជាង 20 dB/km ដែលអាចឱ្យប្រើប្រាស់ជាក់ស្តែងបាន។ នៅឆ្នាំ១៩៧៧ ទូរស័ព្ទដោយពន្លឺលើកដំបូងត្រូវបានសាកល្បងនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ ខ្សែកាបអុបទិកឆ្លងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកដំបូង TAT-8 ចាប់ផ្តើមដំណើរការនៅឆ្នាំ១៩៨៨ ដែលអាចផ្ទុកការហៅទូរស័ព្ទ ៤០,០០០ ក្នុងពេលតែមួយ។ ចាប់ពីទសវត្សឆ្នាំ១៩៩០ បច្ចេកវិទ្យាពង្រីករលកអុបទិក (EDFA) និងការប្រើប្រព័ន្ធ Wavelength Division Multiplexing (WDM) បានបង្កើនសមត្ថភាពដល់រាប់តេរ៉ាបៃក្នុងមួយវិនាទី។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ខ្សែកាបអុបទិកជាសរសៃឈាមនៃសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលទំនើប។ វាផ្តល់លទ្ធភាពឱ្យសេវាពពក (cloud services) បណ្តាញហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ ការងារពីចម្ងាយ និងពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិកដំណើរការយ៉ាងរលូន។ នៅកម្ពុជា វិស័យពាណិជ្ជកម្មតាមអ៊ីនធឺណិតដូចជាកម្មវិធី Nham24, ធនាគារឌីជីថល និងការអប់រំតាមអនឡាញ សុទ្ធតែពឹងផ្អែកលើបណ្តាញអុបទិកដែលមានល្បឿនខ្ពស់និងស្ថិរភាព។

ខាងវប្បធម៌ ការមានអ៊ីនធឺណិតលឿនបានបង្កើនការចែកចាយខ្លឹមសារខ្មែរទៅពិភពលោក៖ របាំបុរាណ ភាពយន្ត និងតន្ត្រីខ្មែរអាចចាក់ផ្សាយតាម YouTube ឬបណ្តាញស្ទ្រីមផ្សេងៗ បានដល់ទស្សនិកជនទូទាំងសកល។ ទន្ទឹមនេះ ប្រជាជនខ្មែរក៏ទទួលបានចំណេះដឹង និងកម្សាន្តពីបរទេសយ៉ាងងាយស្រួល។ ទោះយ៉ាងណា ការតភ្ជាប់ឌីជីថលនាំមកនូវក្តីបារម្ភដូចជាការលួចទិន្នន័យ និងព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ដែលទាមទារឱ្យមានការអប់រំឌីជីថលខ្ពស់។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅទសវត្សឆ្នាំ២០២០ តម្រូវការខ្សែកាបអុបទិកកើនឡើងឥតឈប់ ដោយសារការរីករាលដាលនៃបច្ចេកវិទ្យា 5G, អ៊ីនធឺណិតនៃធាតុ (IoT) និងបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI)។ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានដាក់ចេញក្របខ័ណ្ឌ "សង្គម និងសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលកម្ពុជា" ដើម្បីជំរុញការពង្រាយបណ្តាញអុបទិកទូទាំងប្រទេស។ គម្រោងខ្សែកាបក្រោមសមុទ្រថ្មីៗដូចជា AAE-1 និងការពង្រីក FTTH បានធ្វើឱ្យល្បឿនអ៊ីនធឺណិតនៅកម្ពុជាកើនឡើង និងតម្លៃធ្លាក់ចុះ។

ទោះយ៉ាងណា ព្រឹត្តិការណ៍ខូចខ្សែកាបក្រោមសមុទ្រក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះបានបង្ហាញពីភាពងាយរងគ្រោះនៃបណ្តាញ ដោយបណ្តាលឱ្យអ៊ីនធឺណិតយឺតនៅទូទាំងតំបន់។ នេះជាការរំលឹកថាការមានខ្សែកាបបម្រុង និងការវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរឹងមាំ គឺជាកត្តាសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជាដើម្បីរក្សាសន្ទុះនៃការអភិវឌ្ឍឌីជីថល។