ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ទំនាក់ទំនងការទូតរវាងប៉ាគីស្ថាន និងសហរដ្ឋអាមេរិក ត្រូវបានបង្កើតឡើងជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី ១៥ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៤៧ ពោលគឺតែមួយថ្ងៃប៉ុណ្ណោះក្រោយការទទួលឯករាជ្យរបស់ប៉ាគីស្ថាន។ សហរដ្ឋអាមេរិកគឺជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសដំបូងបំផុតដែលបានទទួលស្គាល់រដ្ឋថ្មីនេះ។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីមានការឡើងចុះជាបន្តបន្ទាប់ ចាប់ពីសម្ព័ន្ធភាពយោធាជិតស្និទ្ធក្នុងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ រហូតដល់ភាពតានតឹងផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយក្នុងសតវត្សរ៍ទី ២១ ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ប៉ាគីស្ថានមានទីតាំងស្ថិតនៅតំបន់អាស៊ីខាងត្បូង ជាប់ព្រំដែនជាមួយឥណ្ឌា ចិន អាហ្វហ្គានីស្ថាន និងអ៊ីរ៉ង់ ហើយមានច្រកចូលសមុទ្រអារ៉ាប់ផងដែរ។ តាមទិន្នន័យពីវិគីភីឌា ប្រជាជនប៉ាគីស្ថានមានចំនួនជាង ២៣០ លាននាក់ ដោយភាសាអ៊ូរឌូជាភាសាជាតិ និងភាសាអង់គ្លេសជាភាសាផ្លូវការ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត សហរដ្ឋអាមេរិកឋិតនៅទ្វីបអាមេរិកខាងជើង មានប្រជាជនប្រមាណ ៣៣០ លាននាក់ និងប្រើភាសាអង់គ្លេសជាភាសាផ្លូវការ។ ថ្វីបើចម្ងាយផ្លូវភូមិសាស្ត្រមានច្រើនរាប់ពាន់ម៉ាយ ប៉ុន្តែទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ប៉ាគីស្ថាននៅចំនុចប្រសព្វនៃតំបន់អាស៊ីខាងត្បូង អាស៊ីកណ្ដាល និងមជ្ឈិមបូព៌ា បានធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីមានសារៈសំខាន់សម្រាប់សន្តិសុខ និងពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមត្រជាក់ ប៉ាគីស្ថានបានដាក់ខ្លួនជាសម្ព័ន្ធមិត្តដ៏រឹងមាំរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ តាមវិគីភីឌា នាយករដ្ឋមន្ត្រី Liaquat Ali Khan បានបំពេញទស្សនកិច្ចនៅវ៉ាស៊ីនតោននៅឆ្នាំ ១៩៥០ ហើយប៉ាគីស្ថានបានចូលរួមក្នុងកតិកាសញ្ញាសន្តិសុខ SEATO និង CENTO ដើម្បីទប់ទល់នឹងការពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់សហភាពសូវៀត។ នៅទសវត្ស ១៩៦០ ប្រធានាធិបតី Ayub Khan បានទទួលការគាំទ្រផ្នែកយោធាពីសហរដ្ឋអាមេរិក និងបានបំពេញទស្សនកិច្ចជាផ្លូវការជាមួយប្រធានាធិបតី John F. Kennedy និង Lyndon B. Johnson ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាពប្រវត្តិសាស្ត្រពីវិគីភីឌា។

នៅឆ្នាំ ១៩៧០ ប៉ាគីស្ថានបានដើរតួនាទីសំខាន់ជាច្រកសម្ងាត់សម្រាប់ការបើកចំហទំនាក់ទំនងរវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងចិន តាមរយៈប្រធានាធិបតី Yahya Khan (រូបភាពខាងលើ)។ ក្រោយពីសង្គ្រាមឥណ្ឌា-ប៉ាគីស្ថាន ឆ្នាំ ១៩៧១ ទំនាក់ទំនងបានជួបវិបត្តិ ប៉ុន្តែត្រូវបានស្តារឡើងវិញក្រោមរដ្ឋាភិបាល Zulfikar Ali Bhutto ដែលក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៥ បានប្រគល់អំណោយជាក្ដារអុកឆ្លាក់ពីភ្លុកដល់ប្រធានាធិបតី Gerald Ford ។ ជាពិសេស ទំនាក់ទំនងបានឡើងដល់កម្រិតកំពូលក្នុងសម័យសង្គ្រាមអាហ្វហ្គានីស្ថាន-សូវៀត ពេលដែលសហរដ្ឋអាមេរិក និងប៉ាគីស្ថានក្រោមប្រធានាធិបតី Zia-ul-Haq បានសហការគ្នាផ្នែកសម្ងាត់ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់សព្វាវុធដល់ក្រុមមូចាហ៊ីឌីន។

បន្ទាប់ពីព្រឹត្តិការណ៍ ១១ កញ្ញា ២០០១ ប៉ាគីស្ថានបានក្លាយជាសម្ព័ន្ធមិត្តជួរមុខក្នុងសង្គ្រាមប្រឆាំងភេរវកម្មរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដោយទទួលបានជំនួយយោធានិងសេដ្ឋកិច្ចរាប់ពាន់លានដុល្លារ។ ក្នុងអំឡុងពេលនេះ ទំនាក់ទំនងបានខិតជិតក្រោមប្រធានាធិបតី Pervez Musharraf បន្ទាប់មកមានការធ្លាក់ចុះដោយសារហេតុការណ៍ដូចជា ការវាយប្រហារដោយដ្រូន និងការសម្លាប់ Osama bin Laden នៅ Abbottabad ក្នុងឆ្នាំ ២០១១ ដែលនាំឱ្យមានការដាក់ទណ្ឌកម្ម និងការកែតម្រូវជំនួយឡើងវិញ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចត្រូវបានគ្របដណ្ដប់ដោយជំនួយ និងការលក់សម្ភារយោធា។ តាមដ្យាក្រាមពីការិយាល័យ GAO ដែលចែកចាយតាមវិគីភីឌា ប្រមាណ ៩៦% នៃជំនួយអាមេរិកដល់ប៉ាគីស្ថានគឺសម្រាប់គោលបំណងយោធា ហើយមានតែ ១% ប៉ុណ្ណោះដែលសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ។ កំណើនពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីមានកម្រិតតិចតួច ដោយការនាំចេញចម្បងពីប៉ាគីស្ថានរួមមានវាយនភណ្ឌ និងកសិផល។

ផ្នែកវប្បធម៌ សហរដ្ឋអាមេរិកបានផ្តល់ថវិកាតាមរយៈ USAID ដើម្បីសាងសង់សាលារៀន និងគម្រោងអប់រំនៅតំបន់ជនបទ ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាពរបស់ក្រុមសិស្សានុសិស្សកាន់ទង់ជាតិទាំងពីរ។ កម្មវិធីផ្លាស់ប្តូរអប់រំ និងសហគមន៍ប៉ាគីស្ថាន-អាមេរិកនៅក្រៅប្រទេសក៏បានដើរតួនាទីជាស្ពានផ្សារភ្ជាប់វប្បធម៌ទាំងពីរផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងបរិបទភូមិសាស្ត្រនយោបាយបច្ចុប្បន្ន ទំនាក់ទំនងប៉ាគីស្ថាន-អាមេរិកកំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលកែតម្រូវមួយទៀត។ ក្រោយការដកទ័ពអាមេរិកពីអាហ្វហ្គានីស្ថានក្នុងឆ្នាំ ២០២១ តួនាទីរបស់ប៉ាគីស្ថានបានផ្លាស់ប្តូរ។ តាមវិគីភីឌា អនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក Wendy Sherman បានប្រកាសយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់នៅឆ្នាំ ២០២១ ថា « យើងមិនឃើញខ្លួនយើងក្នុងការកសាងទំនាក់ទំនងទូលំទូលាយជាមួយប៉ាគីស្ថាន ហើយយើងក៏មិនមានបំណងវិលត្រឡប់ទៅកាន់សម័យដែលដាក់សហសញ្ញា (hyphenated) ឥណ្ឌា-ប៉ាគីស្ថាននោះទេ »។ នេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការផ្លាស់ប្តូរអាទិភាពរបស់វ៉ាស៊ីនតោន ដែលងាកទៅរកទំនាក់ទំនងដ៏ជិតស្និទ្ធជាមួយឥណ្ឌា និងការប្រឈមមុខជាមួយចិន។

យ៉ាងណាមិញ កិច្ចពិភាក្សាកម្រិតខ្ពស់នៅតែបន្ត ដូចជាកិច្ចប្រជុំរវាងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Antony Blinken និងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសប៉ាគីស្ថាន Bilawal Bhutto Zardari ក្នុងឆ្នាំ ២០២២ ដែលផ្តោតលើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសន្តិសុខ ស្ថិរភាពតំបន់ និងវិបត្តិមនុស្សធម៌នៅអាហ្វហ្គានីស្ថាន។ ក្នុងពេលដំណាលគ្នា ប៉ាគីស្ថានក៏កំពុងពង្រឹងទំនាក់ទំនងរបស់ខ្លួនជាមួយចិន ដែលធ្វើឲ្យសមីការយុទ្ធសាស្ត្រជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកកាន់តែស្មុគស្មាញ។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងពីទំនាក់ទំនងនេះមានសារៈសំខាន់ ព្រោះវាប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខតំបន់ និងការវិវត្តន៍នៃឥទ្ធិពលមហាអំណាចនៅអាស៊ីខាងត្បូង។