ពានរង្វាន់ Palme d'Or

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ពានរង្វាន់ Palme d'Or (ប្រែថា "មេដាយមាស") គឺជាពានរង្វាន់ខ្ពស់បំផុតនៃមហោស្រពខ្សែភាពយន្តកាំង (Cannes Film Festival) ដែលប្រគល់ជូនដល់អ្នកដឹកនាំរឿងនៃខ្សែភាពយន្តល្អបំផុតក្នុងកម្មវិធីប្រកួតប្រជែងផ្លូវការ។ តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ពាននេះត្រូវបានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់នៅឆ្នាំ១៩៥៥ ដោយគណៈកម្មការរៀបចំមហោស្រព។ មុននោះ ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៣៩ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៥៤ ពានរង្វាន់ខ្ពស់បំផុតគឺ Grand Prix du Festival International du Film (ពានរង្វាន់ធំ)។ នៅឆ្នាំ១៩៦៤ Palme d'Or ត្រូវបានជំនួសដោយ Grand Prix វិញ មុនពេលត្រូវបានដាក់ឱ្យប្រើឡើងវិញនៅឆ្នាំ១៩៧៥ ហើយបន្តរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

មហោស្រពខ្សែភាពយន្តកាំង ប្រព្រឹត្តទៅនៅទីក្រុងកាំង (Cannes) ប្រទេសបារាំង ដែលស្ថិតនៅតាមឆ្នេរសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ។ ពានរង្វាន់ Palme d'Or ប្រគល់ជូនអ្នកដឹកនាំរឿងមកពីប្រទេសផ្សេងៗជុំវិញពិភពលោក។ តាម Wikipedia អ្នកឈ្នះពាននេះរួមមានអ្នកដឹកនាំល្បីឈ្មោះដូចជា Francis Ford Coppola ពីសហរដ្ឋអាមេរិក (ឈ្នះ២ដង ឆ្នាំ១៩៧៤ និង១៩៧៩), Akira Kurosawa ពីជប៉ុន (ឆ្នាំ១៩៨០), Abbas Kiarostami ពីអ៊ីរ៉ង់ (ឆ្នាំ១៩៩៧) និង Bong Joon-ho ពីកូរ៉េខាងត្បូង (ឆ្នាំ២០១៩) ជាដើម។ ភាពចម្រុះនេះបង្ហាញពីការចូលរួមនិងការទទួលស្គាល់ពីសហគមន៍ខ្សែភាពយន្តអន្តរជាតិ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia ពានរង្វាន់ខ្ពស់បំផុតនៃមហោស្រពខ្សែភាពយន្តកាំងបានផ្លាស់ប្តូរឈ្មោះនិងទម្រង់ជាច្រើនដង។ ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៣៩ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៥៤ ពានត្រូវបានហៅថា Grand Prix du Festival International du Film ។ នៅឆ្នាំ១៩៥៥ គណៈកម្មការបានបង្កើតពានថ្មីរាងស្លឹកព្រាមដែលជានិមិត្តរូបនៃទីក្រុងកាំង ដោយដាក់ឈ្មោះថា Palme d'Or (ប្រែថា "មេដាយមាស")។ ពាននេះត្រូវបានបញ្ឈប់ប្រើប្រាស់នៅឆ្នាំ១៩៦៤ និងត្រឡប់ទៅប្រើ Grand Prix វិញ ប៉ុន្តែត្រូវបានដាក់ឱ្យប្រើឡើងវិញជាផ្លូវការនៅឆ្នាំ១៩៧៥។

ក្នុងអំឡុងឆ្នាំដំបូងៗ អ្នកដឹកនាំល្បីៗដូចជា Roberto Rossellini (ឆ្នាំ១៩៤៦) និង Orson Welles (ឆ្នាំ១៩៥២) បានឈ្នះពាន Grand Prix ។ បន្ទាប់ពីការបង្កើត Palme d'Or អ្នកឈ្នះរួមមាន Federico Fellini (ឆ្នាំ១៩៦០) សម្រាប់រឿង La Dolce Vita, Robert Altman (ឆ្នាំ១៩៧០) សម្រាប់ MASH, Martin Scorsese (ឆ្នាំ១៩៧៦) សម្រាប់ Taxi Driver និង Akira Kurosawa (ឆ្នាំ១៩៨០) សម្រាប់ Kagemusha ។ នៅទសវត្សរ៍ក្រោយមក អ្នកដឹកនាំដូចជា David Lynch (ឆ្នាំ១៩៩០) និង Quentin Tarantino (ឆ្នាំ១៩៩៤) ក៏ទទួលបានពាននេះដែរ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ការឈ្នះពាន Palme d'Or មានឥទ្ធិពលខ្លាំងទាំងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចនិងវប្បធម៌។ តាម Wikipedia ពាននេះជាកិត្តិយសខ្ពស់បំផុតក្នុងវិស័យខ្សែភាពយន្ត ហើយអាចជំរុញឱ្យខ្សែភាពយន្តទទួលបានការចាក់បញ្ចាំងទូទាំងពិភពលោក និងបង្កើនប្រាក់ចំណូលយ៉ាងច្រើន។ ឧទាហរណ៍ដូចជារឿង Parasite របស់ Bong Joon-ho ដែលឈ្នះ Palme d'Or នៅឆ្នាំ២០១៩ ក្រោយមកបានឈ្នះពាន Oscar ជាច្រើន និងក្លាយជាបាតុភូតសកល។

ផ្នែកវប្បធម៌ Palme d'Or ជានិមិត្តរូបនៃឧត្តមភាពសិល្បៈ និងជារង្វាស់ស្តង់ដារសម្រាប់ខ្សែភាពយន្តឯករាជ្យនិងខ្សែភាពយន្តសិក្សា។ វាបានជះឥទ្ធិពលដល់និន្នាការខ្សែភាពយន្តអន្តរជាតិ ហើយធ្វើឱ្យមហោស្រពកាំងក្លាយជាវេទិកាសំខាន់សម្រាប់ការច្នៃប្រឌិតខ្សែភាពយន្តថ្មីៗ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅឆ្នាំថ្មីៗនេះ ពាន Palme d'Or បន្តផ្តល់ជាកិត្តិយសដល់អ្នកដឹកនាំរឿងដែលជំរុញការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌និងនយោបាយ។ តាម Wikipedia ក្នុងឆ្នាំ២០២១ Julia Ducournau បានក្លាយជាស្ត្រីទី២ដែលឈ្នះពាននេះ (បន្ទាប់ពី Jane Campion ឆ្នាំ១៩៩៣) ជាមួយរឿង Titane ដែលបង្កភាពភ្ញាក់ផ្អើលដោយសាច់រឿងបំផុសគំនិត។ ឆ្នាំ២០២៤ Sean Baker បានឈ្នះសម្រាប់រឿង Anora និងឆ្នាំ២០២៥ Jafar Panahi ឈ្នះជាមួយរឿងថ្មី ដែលទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍អន្តរជាតិ ជាពិសេសដោយសារលោកធ្លាប់ជួបការចាប់ដាក់ឃាំងនៅប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។

សម្រាប់ទស្សនិកជននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ពាន Palme d'Or ជាផ្នែកនៃវប្បធម៌ខ្សែភាពយន្តសាកល ហើយការទទួលស្គាល់អ្នកដឹកនាំអាស៊ីដូចជា Bong Joon-ho បង្ហាញថាវេទិកាអន្តរជាតិនេះបើកទូលាយសម្រាប់គ្រប់សិល្បករ។ ម្យ៉ាងទៀត ព្រឹត្តិការណ៍មហោស្រពកាំង ដែលធ្វើនៅខែឧសភា រៀងរាល់ឆ្នាំ តែងត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានយ៉ាងទូលំទូលាយនៅលើបណ្តាញសារព័ត៌មានអន្តរជាតិ រួមទាំងសារព័ត៌មានខ្មែរផងដែរ។