ប្រធានបទ

ការប្រកួតប៉ារ៉ាឡាំពិក

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ពិធីបើកការប្រកួតប៉ារ៉ាឡាំពិករដូវក្តៅ ២០០៤ នៅទីក្រុងអាថែន ប្រភព: Wikipedia

ការប្រកួតប៉ារ៉ាឡាំពិក (Paralympic Games) គឺជាព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអន្តរជាតិដ៏ធំមួយ ដែលប្រមូលផ្តុំកីឡាករកីឡាការិនីមកពីជុំវិញពិភពលោក ដែលមានពិការភាពចម្រុះប្រភេទ។ តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia ការប្រកួតនេះត្រូវបានបែងចែកជាពីរប្រភេទគឺ ប៉ារ៉ាឡាំពិករដូវក្តៅ និងប៉ារ៉ាឡាំពិករដូវរងារ ដែលប្រព្រឹត្តទៅជាប្រចាំ និងបន្ទាប់ពីការប្រកួតអូឡាំពិកធម្មតា។

ចាប់តាំងពីការប្រកួតអូឡាំពិករដូវក្តៅឆ្នាំ ១៩៨៨ នៅទីក្រុងសេអ៊ូល ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងមក ការប្រកួតប៉ារ៉ាឡាំពិកត្រូវបានរៀបចំនៅទីក្រុងម្ចាស់ផ្ទះតែមួយ ហើយប្រើប្រាស់សម្ភារៈដូចគ្នាជាមួយការប្រកួតអូឡាំពិក។ Wikipedia បានរាយការណ៍ថា ការប្រកួតទាំងអស់ស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់គណៈកម្មាធិការប៉ារ៉ាឡាំពិកអន្តរជាតិ (International Paralympic Committee — IPC)។

ភូមិសាស្ត្រ និងស្ថាប័នគ្រប់គ្រង

ទីស្នាក់ការ IPC នៅទីក្រុងបន ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ប្រភព: Wikipedia

គណៈកម្មាធិការប៉ារ៉ាឡាំពិកអន្តរជាតិ (IPC) មានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅទីក្រុងបន (Bonn) ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់។ តាម Wikipedia ស្ថាប័ននេះទទួលខុសត្រូវលើការរៀបចំ ការគ្រប់គ្រងបទបញ្ញត្តិ និងការកំណត់ប្រភេទពិការភាព (classification) របស់កីឡាករនីមួយៗ ដើម្បីធានាបាននូវការប្រកួតប្រជែងដែលយុត្តិធម៌។

កីឡាករដែលចូលរួមមានពិការភាពច្រើនប្រភេទ ដូចជា ពិការភាពលើសាច់ដុំ-ឆ្អឹង ពិការភាពនៃខួរក្បាល ពិការភាពភ្នែក និងពិការភាពនៃប្រាជ្ញាស្មារតី។ ការប្រកួតមួយចំនួនត្រូវបានសម្របសម្រួលជាពិសេស ដូចជា ការប្រណាំងស្គីអង្គុយ (sit-ski) និងកីឡា Goalball ដែលបង្កើតឡើងសម្រាប់កីឡាករដែលមានពិការភាពភ្នែក។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

លោក Sir Ludwig Guttmann ស្ថាបនិកនៃចលនាកីឡាសម្រាប់ជនពិការ ប្រភព: Wikipedia

ប្រភពដើមនៃការប្រកួតប៉ារ៉ាឡាំពិកត្រូវបានភ្ជាប់ទៅនឹងលោកវេជ្ជបណ្ឌិត Sir Ludwig Guttmann ដែលជាគ្រូពេទ្យជនជាតិអាល្លឺម៉ង់-អង់គ្លេស។ តាម Wikipedia លោក Guttmann បានរៀបចំការប្រកួតកីឡាដំបូងសម្រាប់អតីតយុទ្ធជនដែលមានរបួសខ្នងឆ្អឹង នៅមន្ទីរពេទ្យ Stoke Mandeville ក្នុងចក្រភពអង់គ្លេស ក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៨។

ការប្រកួតប៉ារ៉ាឡាំពិកជាផ្លូវការលើកទីមួយត្រូវបានរៀបចំនៅទីក្រុងរ៉ូម ប្រទេសអ៊ីតាលី ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦០។ ចាប់ពីពេលនោះមក ការប្រកួតបានរីកចម្រើនជាបន្តបន្ទាប់ ហើយចំនួនប្រទេសចូលរួម និងចំនួនកីឡាករបានកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ ការប្រកួតប៉ារ៉ាឡាំពិករដូវរងារដំបូងបង្អស់ត្រូវបានរៀបចំក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៦ នៅប្រទេសស៊ុយអែត។

ចំណុចប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សំខាន់មួយទៀតគឺការចុះកិច្ចព្រមព្រៀងរវាង IPC និងគណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកអន្តរជាតិ (IOC) ដែលធ្វើឱ្យការប្រកួតទាំងពីរប្រើប្រាស់ទីក្រុងម្ចាស់ផ្ទះតែមួយចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៨៨ មក។

វប្បធម៌ និងតម្លៃនៃការប្រកួត

ពិធីប្រគល់មេដាយក្នុងការប្រកួតប៉ារ៉ាឡាំពិករដូវរងារ ២០១០ ប្រភព: Wikipedia

ការប្រកួតប៉ារ៉ាឡាំពិកមិនមែនគ្រាន់តែជាព្រឹត្តិការណ៍កីឡាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជានិមិត្តរូបនៃកម្លាំងចិត្ត និងសមភាពសង្គមផងដែរ។ តាម Wikipedia ការប្រកួតនេះបានជួយផ្លាស់ប្តូរការយល់ឃើញរបស់សាធារណជនចំពោះជនមានពិការភាព និងបានជំរុញការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាជំនួយ ដូចជា ជើងសិប្បនិម្មិត និងរទេះរុញសម្រាប់កីឡា។

កីឡាករល្បីៗដូចជាលោក Oscar Pistorius មកពីប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូង បានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃចលនានេះ ហើយបានបង្ហាញថា កីឡាករប៉ារ៉ាឡាំពិកអាចប្រកួតក្នុងកម្រិតខ្ពស់ស្មើនឹងកីឡាករអូឡាំពិកធម្មតា។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ក្រុមកីឡា Goalball របស់ប្រទេសស៊ុយអែតក្នុងការប្រកួតនៅអាថែន ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ ការប្រកួតប៉ារ៉ាឡាំពិកមានសារៈសំខាន់ ដោយសារកម្ពុជាមានប្រវត្តិទាក់ទងនឹងបញ្ហាពិការភាព ជាពិសេសដោយសារសំណល់មីន និងគ្រាប់បែកមិនទាន់ផ្ទុះពីសង្គ្រាមកាលពីអតីតកាល។ កីឡាករកម្ពុជាមួយចំនួនបានចូលរួមការប្រកួតប៉ារ៉ាឡាំពិករដូវក្តៅ ហើយចលនានេះបានជួយជំរុញកម្មវិធីកីឡាសម្រាប់ជនពិការនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន។

ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ BBC និងប្រព័ន្ធព័ត៌មានអន្តរជាតិធំៗ បានយកចិត្តទុកដាក់រាយការណ៍ពីការប្រកួតប៉ារ៉ាឡាំពិកកាន់តែច្រើន ដោយផ្តល់ការផ្សាយផ្ទាល់ស្មើនឹងការប្រកួតអូឡាំពិក។ ការអភិវឌ្ឍនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីនិន្នាការទូទៅនៃការទទួលស្គាល់សិទ្ធិជនពិ

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

អតីតកីឡាករ F1 និងជើងឯក Paralympic អាឡែក ហ្សាណាឌី បានទទួលមរណភាព ក្នុងវ័យ ៥៩ ឆ្នាំ
កីឡា

អតីតកីឡាករ F1 និងជើងឯក Paralympic អាឡែក ហ្សាណាឌី បានទទួលមរណភាព ក្នុងវ័យ ៥៩ ឆ្នាំ

អតីតកីឡាករ Formula 1 និង CART ជនជាតិអ៊ីតាលី អាឡែក ហ្សាណាឌី (Alex Zanardi) ដែលក្រោយមកបានក្លាយជាជើងឯក Paralympic បានទទួលមរណភាពហើយ ក្នុងវ័យ ៥៩ ឆ្នាំ។

៣ ឧសភា ២០២៦