ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមការពណ៌នារបស់វីគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស កម្លាំងប៉ារ៉ាមីលីតេរីគឺជាអង្គភាពប្រដាប់អាវុធឬក្រុមដែលមានរចនាសម្ព័ន្ធនិងសកម្មភាពប្រហាក់ប្រហែលកងកម្លាំងយោធា ប៉ុន្តែពុំមានឋានៈជាយោធាអាជីព ឬភាពស្របច្បាប់ឡើយ។ ក្រុមទាំងនេះច្រើនតែត្រូវបានចាត់ទុកថាជាកងកម្លាំងយោធាក្រៅផ្លូវការ ដែលបំពេញតួនាទីដែលជាទូទៅធ្វើឡើងដោយកងទ័ពរដ្ឋ ប៉ុន្តែគ្មានការទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ។ ពាក្យនេះត្រូវបានវចនានុក្រម Oxford កត់ត្រាការប្រើប្រាស់ដំបូងនៅឆ្នាំ១៩៣៤។

អស់រយៈពេលជាយូរមក កម្លាំងប៉ារ៉ាមីលីតេរីត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយអង្គការនយោបាយជាច្រើននៅទូទាំងពិភពលោក។ ជាទូទៅ ពួកវាត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយអំពើហិង្សា ការគាបសង្កត់នយោបាយ ការបោសសម្អាតជនជាតិ អំពើប្រល័យពូជសាសន៍ និងឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ។ កម្លាំងទាំងនេះអាចប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ប្រយុទ្ធទំនើប រួមទាំងអាវុធយោធាពិតប្រាកដ ហើយជារឿយៗរួមបញ្ចូលជំនាញពីវិស័យដទៃទៀតដូចជាការអនុវត្តច្បាប់ ឆ្មាំសមុទ្រ ឬស្វែងរកនិងជួយសង្គ្រោះជាដើម។ ពួកគេក៏អាចស្ថិតនៅក្រោមការបញ្ជារបស់យោធា ហ្វឹកហាត់ជាមួយគ្នា ឬមានសិទ្ធិប្រើប្រាស់ធនធានយោធា ទោះបីមិនមែនជាផ្នែកផ្លូវការនៃកងយោធាក៏ដោយ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ដោយសារកម្លាំងប៉ារ៉ាមីលីតេរីមិនមែនជាកងកម្លាំងរដ្ឋផ្លូវការ ពួកវាតែងតែលេចឡើងនៅក្នុងតំបន់ដែលមានអស្ថិរភាពនយោបាយ ឬកន្លែងដែលរដ្ឋាភិបាលមានការគ្រប់គ្រងខ្សោយ។ តាមវីគីភីឌា អង្គការនយោបាយជាច្រើនមកពីគ្រប់ទ្វីបបានបង្កើតកម្លាំងបែបនេះ ដោយសមាជិករបស់ពួកគេភាគច្រើនជាជនស៊ីវិលដែលទទួលការហ្វឹកហាត់បែបយោធា។ ក្រុមប៉ារ៉ាមីលីតេរីខ្លះមានសមត្ថភាពប្រតិបត្តិការនៅតំបន់ទីក្រុង ជនបទ ឬសូម្បីតែនៅលើដែនសមុទ្រ ដោយប្រើប្រាស់ជំនាញចម្រុះដូចជាឆ្មាំសមុទ្រនិងសង្គ្រោះជាដើម។ ការចល័តនិងជំនាញរបស់ពួកគេធ្វើឱ្យពួកវាក្លាយជាតួអង្គមានឥទ្ធិពលក្នុងជម្លោះនានា។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃកម្លាំងប៉ារ៉ាមីលីតេរីអាចតាមដានទៅកាន់សម័យមុនសង្គ្រាមលោកលើកទី២។ តាមវីគីភីឌា វចនានុក្រម Oxford បានកត់ត្រាការប្រើប្រាស់ពាក្យនេះជាលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ១៩៣៤ ប៉ុន្តែក្រុមនានាដែលមានលក្ខណៈប៉ារ៉ាមីលីតេរីបានកើតមានតាំងពីមុននោះ។ ឧទាហរណ៍ កងពល Legion of Frontiersmen នៅ Edmonton ប្រទេសកាណាដា ក្នុងឆ្នាំ១៩១៥ គឺជាក្រុមជាតិនិយមប្រដាប់អាវុធមួយ ដែលមិនបានស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងផ្លូវការរបស់កងទ័ពកាណាដាឡើយ។

ក្នុងកំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ក្រុមប៉ារ៉ាមីលីតេរីជាច្រើនបានលេចឡើងនៅទូទាំងទ្វីបអឺរ៉ុប។ ក្រុម Forest Brothers នៅអេស្តូនី ជាក្រុមតស៊ូដ៏ល្បីល្បាញប្រឆាំងនឹងការកាន់កាប់របស់សូវៀត ហើយត្រូវបានគេថតរូបក្នុងពេលជួបជាមួយអង្គភាពអាល្លឺម៉ង់នៅឆ្នាំ១៩៤១។ នៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ក្រុម The Steel Shirts នៅស៊ីរីក្នុងឆ្នាំ១៩៣៦ បានចម្លងកាយវិការគោរពបែបណាហ្ស៊ី ដែលបង្ហាញពីឥទ្ធិពលមនោគមវិជ្ជាជ្រុលនិយមលើក្រុមប៉ារ៉ាមីលីតេរីមួយចំនួន។ ការលេចឡើងនៃក្រុមទាំងនេះច្រើនតែកើតឡើងអំឡុងពេលមានវិបត្តិនយោបាយនិងសង្គ្រាម។

តាមវីគីភីឌា កម្លាំងប៉ារ៉ាមីលីតេរីត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយសម្រាប់ការគាបសង្កត់នយោបាយ ការបោសសម្អាតជនជាតិ និងអំពើប្រល័យពូជសាសន៍ ដែលធ្វើឱ្យពួកវាមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះអាក្រក់នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រសកល។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច កម្លាំងប៉ារ៉ាមីលីតេរីអាចទទួលបានហិរញ្ញប្បទានពីប្រភពផ្សេងៗ រួមទាំងរដ្ឋាភិបាល ក្រុមនយោបាយ ឬសូម្បីតែសកម្មភាពខុសច្បាប់។ ពួកគេអាចប្រើប្រាស់ឧបករណ៍យោធាទំនើប ដែលទាមទារថវិកាច្រើន ប៉ុន្តែក៏អាចទទួលបានការគាំទ្រដោយផ្ទាល់ពីកងយោធាផ្លូវការ ដូចបានរៀបរាប់ក្នុងវីគីភីឌា។ ទោះបីជាមិនមែនជាយោធាពិតប្រាកដ ក្រុមទាំងនេះអាចមានសិទ្ធិចូលប្រើប្រាស់ឃ្លាំងអាវុធ និងបរិក្ខារយោធាតាមការអនុញ្ញាតរបស់រដ្ឋ។

ខាងវប្បធម៌ ក្រុមប៉ារ៉ាមីលីតេរីតែងយកគំរូតាមយោធាក្នុងការស្លៀកពាក់ ឯកសណ្ឋាន ពិធីការ និងនិមិត្តសញ្ញា។ ឧទាហរណ៍ក្រុម The Steel Shirts នៅស៊ីរី ដែលបានចម្លងកាយវិការគោរពរបស់គណបក្សណាហ្ស៊ី បង្ហាញពីការលាយឡំគ្នារវាងមនោគមវិជ្ជាជ្រុលនិយម និងវប្បធម៌យោធានិយម។ ការប្រើប្រាស់និមិត្តសញ្ញា បាវចនា និងពិធីជាលក្ខណៈយោធា ជួយពង្រឹងអត្តសញ្ញាណក្រុម និងបង្កើនភាពគួរឱ្យបំភិតបំភ័យចំពោះសត្រូវ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

នៅក្នុងយុគសម័យទំនើប កម្លាំងប៉ារ៉ាមីលីតេរីបន្តមានវត្តមាននៅក្នុងជម្លោះ និងតំបន់អស្ថិរភាពជាច្រើន។ តាមការកត់សម្គាល់របស់វីគីភីឌា ពួកវាជាប់ពាក់ព័ន្ធយ៉ាងជិតស្និទ្ធនឹងអំពើហិង្សា និងឧក្រិដ្ឋកម្មធ្ងន់ធ្ងរ ដែលជាបញ្ហាបន្ទាន់សម្រាប់សហគមន៍អន្តរជាតិ។ ដោយសារប្រធានបទនេះបន្តមានសារៈសំខាន់ក្នុងការសិក្សាអំពីសន្តិសុខសកល ការយល់ដឹងពីប្រវត្តិ និងរចនាសម្ព័ន្ធនៃកម្លាំងទាំងនេះ អាចជួយដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងទប់ស្កាត់ការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងការកសាងសន្តិភាពនៅថ្ងៃអនាគត។