Parole (ការដោះលែងដោយមានការត្រួតពិនិត្យ)

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា Parole គឺជាប្រព័ន្ធមួយដែលអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកទោសនៅក្នុងពន្ធនាគារអាចទទួលបានការដោះលែងមុនកាលកំណត់ ប៉ុន្តែត្រូវស្ថិតនៅក្រោមការត្រួតពិនិត្យពីមន្រ្តីជំនាញ។ ប្រព័ន្ធនេះត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា «ការដោះលែងបណ្តោះអាសន្ន» (provisional release) ឬ «ការដោះលែងដោយមានការឃ្លាំមើល» (supervised release)។ គោលដៅសំខាន់នៃ Parole គឺបញ្ចប់ការអនុវត្តទោសដើមនៅក្រៅពន្ធនាគារ ក្រោមលក្ខខណ្ឌឥរិយាបថតឹងរឹង ដើម្បីជួយឲ្យអ្នកទោសធ្វើសមាហរណកម្មឡើងវិញក្នុងសង្គម និងកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការប្រព្រឹត្តបទល្មើសជាថ្មី។ Parole មិនមែនជាការដាក់ទោសបន្ថែមទេ ប៉ុន្តែជាយន្តការបន្តការអនុវត្តទោសនៅក្រៅជញ្ជាំងពន្ធនាគារ ដោយមានការព្រមព្រៀង និងការឃ្លាំមើល។

យន្តការ និងលក្ខខណ្ឌ

វិគីភីឌាបានពិពណ៌នាថា ដំណើរការ Parole តម្រូវឲ្យអ្នកទោសចុះកិច្ចព្រមព្រៀងគោរពតាមលក្ខខណ្ឌឥរិយាបថច្បាស់លាស់ ដូចជា ការរាយការណ៍ខ្លួនជាទៀងទាត់ទៅកាន់មន្រ្តី Parole ដែលជាអ្នកទទួលបន្ទុកត្រួតពិនិត្យ។ លក្ខខណ្ឌទាំងនេះអាចរួមមានការមានទីលំនៅថេរ ការមានការងារធ្វើ ការមិនប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន និងការមិនប្រព្រឹត្តបទល្មើសណាមួយឡើយ។ ការឃ្លាំមើលនេះអនុញ្ញាតឲ្យមន្រ្តីអាចត្រួតពិនិត្យដោយមិនចាំបាច់ជូនដំណឹងជាមុន ដើម្បីធានាការអនុលោមភាព។

ប្រសិនបើអ្នកស្ថិតក្រោម Parole បំពានលក្ខខណ្ឌ មន្រ្តីអាចស្នើឲ្យចាប់ខ្លួនឡើងវិញ ហើយអ្នកនោះអាចត្រូវបានបញ្ជូនទៅពន្ធនាគារវិញ ដើម្បីបន្តបម្រើទោសដែលនៅសល់។ ទោះយ៉ាងណា នៅក្នុងយុត្តាធិការមួយចំនួន ដូចជារដ្ឋមួយចំនួនក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក អ្នកទោសអាចកាត់បន្ថយរយៈពេលត្រួតពិនិត្យរបស់ខ្លួនបាន តាមរយៈការទទួលបាន «ក្រេឌីតអនុលោមភាព» (earned compliance credits) ពេលពួកគេគោរពលក្ខខណ្ឌជាប់លាប់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

គំនិតរបស់ Parole មានដើមកំណើតនៅសតវត្សទី១៩។ តាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា នៅឆ្នាំ១៨៤០ អនុសេនីយ៍ឯក Alexander Maconochie នៃកងទ័ពជើងទឹកអង់គ្លេស បានបង្កើតប្រព័ន្ធ «សញ្ញាសម្គាល់គុណសម្បត្តិ» (marks of commendation) នៅអាណានិគមពន្ធនាគារលើកោះ Norfolk ប្រទេសអូស្ត្រាលី។ ក្រោមប្រព័ន្ធនេះ អ្នកទោសអាចទទួលបានការដោះលែងមុនកំណត់តាមរយៈការប្រមូលសញ្ញាសម្គាល់ពីការប្រព្រឹត្តល្អ និងការងារ។ គំរូនេះបានជះឥទ្ធិពលដល់លោក Sir Walter Crofton នៅអៀរឡង់ ដែលបានអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធ «សំបុត្រអនុញ្ញាត» (ticket-of-leave) ឲ្យអ្នកទោសចេញមកក្រៅក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់ប៉ូលិស។ វិធីសាស្រ្តទាំងនេះបានដាក់គ្រឹះសម្រាប់ប្រព័ន្ធ Parole ទំនើបដែលត្រូវបានទទួលយកដោយប្រទេសជាច្រើន។

ការអនុវត្តនៅតាមប្រទេសនានា

រចនាសម្ព័ន្ធ Parole មានលក្ខណៈខុសគ្នាទៅតាមយុត្តាធិការនីមួយៗ។ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ការសម្រេច Parole ធ្វើឡើងដោយក្រុមប្រឹក្សា Parole របស់រដ្ឋ ឬសហព័ន្ធ។ រដ្ឋខ្លះបានលុបចោល Parole ទាំងស្រុង ហើយប្រើប្រព័ន្ធកំណត់ទោសច្បាស់លាស់ជំនួសវិញ។ ប៉ុន្តែរដ្ឋផ្សេងទៀតរក្សាវា និងផ្តល់ក្រេឌីតអនុលោមភាព ដើម្បីលើកទឹកចិត្តការប្រព្រឹត្តល្អ។ ចំណែកនៅចក្រភពអង់គ្លេស ក្រុមប្រឹក្សា Parole ឯករាជ្យជាអ្នកសម្រេច ដោយវាយតម្លៃហានិភ័យ និងការរីកចម្រើនរបស់អ្នកទោស។ ប្រទេសដទៃដូចជា កាណាដា និងអូស្ត្រាលី ក៏មានប្រព័ន្ធ Parole ដែលមានលក្ខខណ្ឌតឹងរឹងស្រដៀងគ្នា ផ្តោតលើការស្តារនីតិសម្បទា និងសុវត្ថិភាពសាធារណៈ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

Parole ដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការគ្រប់គ្រងភាពកកស្ទះនៃពន្ធនាគារទូទាំងពិភពលោក និងកាត់បន្ថយការចំណាយរបស់រដ្ឋ។ អ្នកគាំទ្រកំណែទម្រង់យុត្តិធម៌ព្រហ្មទណ្ឌយល់ថា Parole ជាឱកាសសម្រាប់ការស្តារនីតិសម្បទា ប៉ុន្តែអ្នករិះគន់បារម្ភពីការឃ្លាំមើលមិនគ្រប់គ្រាន់អាចនាំឲ្យមានអំពើល្មើសឡើងវិញ។ យោងតាមវិគីភីឌា ការស្រាវជ្រាវបានបង្ហាញថាកម្មវិធី Parole ដែលរួមបញ្ចូលការគាំទ្រសង្គម និងឱកាសការងារ មានប្រសិទ្ធភាពជាងការដាក់ទោសដោយគ្មានការត្រួតពិនិត្យ។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងអំពីប្រព័ន្ធ Parole មានសារៈសំខាន់ ព្រោះវាជាគំរូដែលអាចជម្រុញការពិភាក្សាស្តីពីកំណែទម្រង់ច្បាប់ និងការកែលម្អប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌នៅកម្ពុជានាពេលអនាគត។