ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមការរៀបរាប់របស់វិគីភីឌា ការកសាងសន្តិភាព ឬ Peacebuilding គឺជាសកម្មភាពដែលមានគោលដៅដោះស្រាយភាពអយុត្តិធម៌តាមរបៀបអហិង្សា និងបំប្លែងលក្ខខណ្ឌវប្បធម៌ និងរចនាសម្ព័ន្ធដែលបង្កើតឱ្យមានជម្លោះប្រល័យ ឬបំផ្លិចបំផ្លាញ។ គោលគំនិតនេះវិលជុំវិញការអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងស្ថាបនារវាងបុគ្គល ក្រុម និងនយោបាយ ឆ្លងកាត់ព្រំដែនជនជាតិ សាសនា វណ្ណៈ ជាតិ និងពូជសាសន៍។

វិគីភីឌាបន្ថែមថា ដំណើរការនេះអាចរួមបញ្ចូលវិធីសាស្ត្រជាច្រើន ដូចជា ការទប់ស្កាត់អំពើហិង្សា ការគ្រប់គ្រង ការដោះស្រាយ ឬការបំប្លែងជម្លោះ និងការផ្សះផ្សាក្រោយជម្លោះ យុត្តិធម៌ស្តារឡើងវិញ ឬការព្យាបាលរបួសផ្លូវចិត្ត មុន កំឡុង និងក្រោយករណីអំពើហិង្សាណាមួយ។ រូបភាពសញ្ញាសន្តិភាពដែលបង្កើតឡើងដោយមនុស្ស ដូចដែលវិគីភីឌាបានចាត់ទុក ជានិមិត្តរូបនៃវិធីសាស្ត្ររួមមួយចំពោះការកសាងសន្តិភាព។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ការកសាងសន្តិភាពមិនមែនជាទីតាំងភូមិសាស្ត្រជាក់លាក់ទេ។ វិគីភីឌាបានបញ្ជាក់ថា គោលគំនិតនេះផ្តោតលើការកសាងទំនាក់ទំនងរវាងបុគ្គល ក្រុម និងនយោបាយ ឆ្លងកាត់ព្រំដែនជនជាតិ សាសនា វណ្ណៈ ជាតិ និងពូជសាសន៍។ ដូច្នេះ វិសាលភាពភូមិសាស្ត្ររបស់វាគឺជាសកល ហើយអាចអនុវត្តបាននៅក្នុងសង្គមដែលមានជម្លោះ ឬហានិភ័យនៃជម្លោះ។

ប្រជាជនដែលពាក់ព័ន្ធមិនកំណត់ត្រឹមរដ្ឋាភិបាល ឬកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធឡើយ ប៉ុន្តែរួមមានបុគ្គល ក្រុមសង្គម និងអ្នកនយោបាយ ដែលត្រូវធ្វើការរួមគ្នាដើម្បីបំប្លែងលក្ខខណ្ឌដែលបង្កជម្លោះ។ នេះបើតាមការពន្យល់របស់វិគីភីឌា ដែលចង្អុលបង្ហាញថាដំណើរការនេះទាមទារការចូលរួមពីគ្រប់ផ្នែកនៃសង្គម។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាមិនបានផ្តល់ប្រវត្តិលម្អិតនៃការកកើតគោលគំនិតកសាងសន្តិភាពទេ ប៉ុន្តែបានបញ្ជាក់ថា ដំណើរការនេះអាចប្រព្រឹត្តទៅមុន កំឡុង និងក្រោយអំពើហិង្សាណាមួយ។ ឧទាហរណ៍ជាប្រវត្តិសាស្ត្រមួយដែលវិគីភីឌាបានបង្ហាញគឺរូបភាពលោក Karl von Habsburg ក្នុងបេសកកម្មស្វែងរកការពិតរបស់អង្គការ Blue Shield International នៅប្រទេសលីប៊ី ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមឆ្នាំ២០១១ ដើម្បីការពារសម្បត្តិវប្បធម៌។

សកម្មភាពបែបនេះបង្ហាញថា ការការពារបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ក្នុងពេលមានជម្លោះ អាចជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចការកសាងសន្តិភាពដែលមានលក្ខណៈទូលំទូលាយ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ វិគីភីឌាបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការកសាងសន្តិភាពមិនកំណត់តែក្រោយពេលឈប់បាញ់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែអាចចាប់ផ្តើមតាំងពីមុនអំពើហិង្សាផ្ទុះឡើង និងបន្តកំឡុងពេលជម្លោះផងដែរ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងក្របខណ្ឌរបស់វិគីភីឌា វិមាត្រវប្បធម៌ជាស្នូលមួយនៃការកសាងសន្តិភាព ព្រោះគោលដៅរួមមានការបំប្លែងលក្ខខណ្ឌវប្បធម៌ និងរចនាសម្ព័ន្ធដែលបង្កឱ្យមានជម្លោះប្រល័យ ឬបំផ្លិចបំផ្លាញ។ ការកសាងទំនាក់ទំនងឆ្លងកាត់ព្រំដែនជនជាតិ សាសនា វណ្ណៈ ជាតិ និងពូជសាសន៍ ក៏ជាផ្នែកនៃការងារនេះដែរ។

វិគីភីឌាបានបង្ហាញរូបភាព Nadia Murad ដែលបានទទួលរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាព ដោយសារកិច្ចប្រឹងប្រែងរបស់នាងក្នុងការបញ្ចប់ការប្រើអំពើហិង្សាផ្លូវភេទជាអាវុធក្នុងសង្គ្រាម និងជម្លោះប្រដាប់អាវុធ។ ករណីនេះស្របនឹងវិធីសាស្ត្រដូចជា យុត្តិធម៌ស្តារឡើងវិញ និងការព្យាបាលរបួសផ្លូវចិត្ត ដែលវិគីភីឌាបានរៀបរាប់។ សម្រាប់ទិដ្ឋភាពសេដ្ឋកិច្ច វិគីភីឌាមិនបានផ្តល់ព័ត៌មានដាច់ដោយឡែកទេ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ន ការកសាងសន្តិភាពនៅតែជាប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ ព្រោះជម្លោះប្រដាប់អាវុធ និងអំពើហិង្សានៅតែកើតមាននៅកន្លែងជាច្រើន។ វិគីភីឌាបានបង្ហាញរូបភាពទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់ United States Institute of Peace នៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ឌីស៊ី។ រូបភាពនេះរំឭកអំពីតួនាទីរបស់ស្ថាប័នដែលផ្តោតលើបញ្ហាសន្តិភាព ទោះបីវិគីភីឌាមិនបានរៀបរាប់លម្អិតអំពីស្ថាប័ននេះក៏ដោយ។

សម្រាប់អ្នកអាន ការយល់ដឹងអំពីការកសាងសន្តិភាពអាចជួយតាមដានបញ្ហាដូចជាការផ្សះផ្សាជាតិ ការការពារសិទ្ធិមនុស្ស និងការការពារបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌នៅក្នុងជម្លោះ ដែលជាប្រធានបទដែលគេឃើញក្នុងព័ត៌មានបច្ចុប្បន្ន។ វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា វិធីសាស្ត្ររបស់វាអាចអនុវត្តបានមុន កំឡុង និងក្រោយអំពើហិង្សា ដូច្នេះវាមានភាពពាក់ព័ន្ធនៅគ្រប់ដំណាក់កាលនៃជម្លោះ។