ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia ក្នុងកីឡាបាល់ទាត់ ការបាញ់ប៉េណាល់ទីវគ្គសម្រេច (Penalty shoot-out) គឺជាវិធីសាស្ត្រកំណត់ក្រុមឈ្នះនៅពេលការប្រកួតមិនអាចបញ្ចប់ដោយលទ្ធផលស្មើ បន្ទាប់ពីម៉ោងកំណត់ (នាទី៩០) និងការបន្ថែមម៉ោង (នាទី៣០) បានបញ្ចប់។ វាត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាទូទៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍លុបចោល (knockout tournaments) ដូចជាពានរង្វាន់ FIFA World Cup ជាដើម។

ក្នុងការបាញ់ប៉េណាល់ទី ក្រុមនីមួយៗមានឱកាសបាញ់ចំនួន៥ដង ដោយត្រូវធ្វើឡើងដោយកីឡាករខុសគ្នារាល់គ្រាប់។ ក្រុមដែលរកគ្រាប់បាល់បានច្រើនជាងគេត្រូវបានប្រកាសជាអ្នកឈ្នះ។ ប្រសិនបើលទ្ធផលនៅស្មើក្រោយពីការបាញ់៥គូ ការប្រកួតនឹងឈានចូលវគ្គ "ភ្លាមៗស្លាប់" (sudden death) បន្តទៀតរហូតដល់មានក្រុមមួយបាញ់ចូលមុននិងក្រុមមួយទៀតខាត។ Wikipedia បញ្ជាក់ថា គ្រាប់បាល់ដែលរកបាននៅក្នុងការបាញ់ប៉េណាល់ទីនេះ មិនត្រូវបានរាប់ជាគ្រាប់បាល់ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់កីឡាករឬក្រុមទេ ហើយត្រូវបានគណនាដោយឡែកពីគ្រាប់បាល់ដែលរកបានក្នុងអំឡុងពេលប្រកួតធម្មតា។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

"ភូមិសាស្ត្រ" នៃការបាញ់ប៉េណាល់ទីសំដៅទៅលើទីតាំងកំណត់ (penalty mark) ដែលស្ថិតនៅចំងាយ ១១ ម៉ែត្រពីគោលដៅ (goal) ដោយមានតែអ្នកចាំទី (goalkeeper) ម្នាក់ប៉ុណ្ណោះដែលអាចការពារបាន។ យោងតាមការរៀបរាប់របស់ Wikipedia នីតិវិធីនេះមានលក្ខណៈស្រដៀងនឹងការទាត់បាល់ប៉េណាល់ទីធម្មតា ប៉ុន្តែមានភាពខុសគ្នាខ្លះៗ ជាពិសេសការកំណត់ថា កីឡាករបាញ់ក៏ដូចជាកីឡាករផ្សេងទៀតក្រៅពីអ្នកចាំទីមិនអាចប៉ះបាល់ជាលើកទី២ឡើយ ក្រោយពេលបាញ់ចេញទៅហើយ។

តួអង្គសំខាន់ក្នុងការបាញ់ប៉េណាល់ទីគឺអ្នកបាញ់ (kicker) និងអ្នកចាំទី (goalkeeper) ដោយមានអាជ្ញាកណ្ដាលជាអ្នកគ្រប់គ្រង។ ក្រុមទាំងពីរត្រូវជ្រើសរើសកីឡាករចំនួន៥នាក់ផ្សេងគ្នាដើម្បីបាញ់ ហើយមិនអាចផ្លាស់ប្តូរអ្នកចាំទីបានឡើយ លើកលែងតែមានរបួស។ ការរៀបចំនេះធ្វើឱ្យការបាញ់ប៉េណាល់ទីគឺជាព្រឹត្តិការណ៍មួយដែលពឹងផ្អែកលើជំនាញបុគ្គល និងចិត្តសាស្ត្រ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ការបាញ់ប៉េណាល់ទីមានប្រវត្តិតាំងពីយូរមកហើយ ប៉ុន្តែព័ត៌មានលម្អិតអំពីការចាប់ផ្ដើមពិតប្រាកដមិនត្រូវបានបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ក្នុងប្រភពយោងនេះទេ។ យ៉ាងណាមិញ រូបភាពមួយពីការប្រកួតនារីនៅថ្ងៃទី២៥ ធ្នូ ១៩៧០ បង្ហាញពីការប្រើប្រាស់ការបាញ់ប៉េណាល់ទីនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡា ដែលបញ្ជាក់ថាវាបានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃបាល់ទាត់តាំងពីសម័យនោះមក។ រូបភាពនេះចាប់យកពេលដែលក្រុម Barcelona Women បាញ់បាល់ប៉េណាល់ទីក្នុងការប្រកួតដែលបានប្រើវិធីសម្រេចដោយការបាញ់ប៉េណាល់ទី ដែលអាចជាកំណត់ត្រាដំបូងមួយក្នុងកីឡាបាល់ទាត់នារី។

ជាទូទៅ ការបាញ់ប៉េណាល់ទីត្រូវបានគេទទួលយកយ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងកម្មវិធីប្រកួតថ្នាក់អន្តរជាតិ ដូចជា FIFA World Cup និង UEFA Champions League ដោយវាបានក្លាយជា moment ដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍បំផុតសម្រាប់អ្នកទស្សនា។ ការផ្លាស់ប្តូរនៃច្បាប់កីឡាបាល់ទាត់ក៏បានធ្វើឱ្យការបាញ់ប៉េណាល់ទីមានលក្ខណៈស្តង់ដារផងដែរ ប៉ុន្តែព័ត៌មានលម្អិតមិនមានក្នុងប្រភពនេះទេ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ចនិងវប្បធម៌ ការបាញ់ប៉េណាល់ទីមានឥទ្ធិពលគួរឱ្យកត់សំគាល់។ ដោយសារតែគ្រាប់បាល់ដែលរកបានក្នុងវគ្គនេះមិនរាប់បញ្ចូលក្នុងស្ថិតិការស៊ុតបាល់របស់កីឡាករទេ កីឡាករដែលមានសមត្ថភាពបាញ់ប៉េណាល់ទីល្អអាចមិនទទួលបានការទទួលស្គាល់ពីតារាងគ្រាប់បាល់ផ្លូវការនោះទេ ប៉ុន្តែវាអាចបង្កើនតម្លៃទីផ្សារឬការចុះហត្ថលេខារបស់ពួកគេព្រោះជាអ្នកជំនាញក្នុងការសម្រេចលទ្ធផលដ៏សំខាន់។ ក្រុមដែលឈ្នះក្នុងការបាញ់ប៉េណាល់ទីអាចទទួលបានរង្វាន់ហិរញ្ញវត្ថុ និងការគាំទ្រពីអ្នកគាំទ្រកាន់តែច្រើន ដែលជះឥទ្ធិពលដល់សេដ្ឋកិច្ចកីឡាទាំងមូល។

ខាងផ្នែកវប្បធម៌ ការបាញ់ប៉េណាល់ទីបានក្លាយជាពេលវេលាដែលនាំមកនូវភាពតានតឹងនិងរំភើបបំផុតក្នុងការប្រកួតបាល់ទាត់។ រូបភាពពីព្រឹត្តិការណ៍ធំៗដូចជាវគ្គផ្តាច់ព្រាត់ Champions League ឆ្នាំ២០១២ ដែល Philipp Lahm (Bayern Munich) ត្រៀមបាញ់ និង Didier Drogba (Chelsea) សម្រេចគ្រាប់បាល់ចុងក្រោយ បានជានិមិត្តរូបនៃភាពស្វិតស្វាញនិងភាពអស្ចារ្យ។ រូបថតមួយទៀតពីការប្រកួត Scottish Cup ឆ្នាំ២០០៦ បង្ហាញ Steven Pressley រកគ្រាប់បាល់ឱ្យ Hearts ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីតណ្ហាក្នុងការប្រកួតថ្នាក់ជាតិ។ រូបថតប្រវត្តិសាស្ត្រពីឆ្នាំ១៩៧០ នៃក្រុម Barcelona Women ក៏បញ្ជាក់ពីប្រវត្តិយូរអង្វែងនៃការបាញ់ប៉េណាល់ទីផងដែរ។ រូបភាពទាំងនេះត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងពាណិជ្ជកម្ម ភាពយន្ត និងការផ្សព្វផ្សាយ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីឥទ្ធិពលរបស់វាទៅលើសង្គម។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

បច្ចុប្បន្ននេះ ការបាញ់ប៉េណាល់ទីនៅតែជាមធ្យោបាយសម្រេចដ៏សំខាន់ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍បាល់ទាត់សំខាន់ៗជាច្រើន។ ជាពិសេសក្នុងពានរង្វាន់ FIFA World Cup ២០២៦ ដែលកំពុងប្រព្រឹត្តទៅនៅសហរដ្ឋអាមេរិក កាណាដា និងម៉ិកស៊ិក វគ្គបាញ់ប៉េណាល់ទីត្រូវបានរំពឹងទុកថានឹងកើតឡើងនៅក្នុងដំណាក់កាលលុបចោល (knockout stage) ដែលអាចសម្រេចជោគវាសនារបស់ក្រុមធំៗ។ អ្នកគាំទ្រកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជាដែលតាមដានការប្រកួតទាំងនេះ នឹងទទួលបានបទពិសោធន៍ពីភាពរំភើបនៃការបាញ់ប៉េណាល់ទីដ៏សំខាន់នានា។

លើសពីនេះ ការបាញ់ប៉េណាល់ទីក៏ជាប្រធានបទនៃការពិភាក្សាផ្នែកចិត្តវិទ្យាកីឡា ដោយអ្នកជំនាញជាច្រើនសិក្សាពីសម្ពាធលើកីឡាករ និងយុទ្ធសាស្ត្ររបស់អ្នកចាំទី។ ដូច្នេះ ការបាញ់ប៉េណាល់ទីមិនត្រឹមតែជាវិធីបច្ចេកទេសប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាព្រឹត្តិការណ៍ដែលផ្សារភ្ជាប់ជាមួយអារម្មណ៍ និងវប្បធម៌ប្រជាប្រិយផងដែរ។