ទិដ្ឋភាពទូទៅ

PEPFAR ជាកម្មវិធីថ្នាក់ជាតិរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលផ្តោតលើការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺអេដស៍/ហ៊ីវ នៅទូទាំងពិភពលោក។ ឈ្មោះពេញរបស់វាគឺ "President's Emergency Plan For AIDS Relief" ដែលបកប្រែថា "ផែនការសង្គ្រោះបន្ទាន់របស់ប្រធានាធិបតីសម្រាប់ការជួយសង្គ្រោះជំងឺអេដស៍"។ តាម Wikipedia កម្មវិធីនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ២០០៣ ក្រោមអតីតប្រធានាធិបតីចច ដាប់ប៉េលយូ ប៊ូស។

គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២៣ រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិកបានរាយការណ៍ថា PEPFAR បានជួយសង្គ្រោះជីវិតមនុស្សជាង ២៥ លាននាក់ ភាគច្រើននៅតំបន់អាហ្វ្រិកខាងក្រោមសាហារ៉ា។ មូលនិធិសរុបដែលបានចំណាយលើកម្មវិធីនេះចាប់តាំងពីការចាប់ផ្តើមមានចំនួនជាង ១០០ ប៊ីលានដុល្លារ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាកម្មវិធីសុខភាពសកលដ៏ធំបំផុតមួយក្នុងពិភពលោក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

PEPFAR ដំណើរការនៅក្នុងប្រទេសជាង ៥០ ប្រទេស ប៉ុន្តែការផ្តោតសំខាន់គឺនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក ដែលមានប្រទេសដូចជាអាហ្វ្រិកខាងត្បូង នីហ្សេរីយ៉ា កេនយ៉ា អ៊ូហ្គង់ដា និងតង់ហ្សានី ទទួលមូលនិធិច្រើនបំផុត។ លើសពីនេះ កម្មវិធីក៏មានវត្តមាននៅក្នុងតំបន់ការីប៊ី អាស៊ីខាងត្បូង និងអឺរ៉ុបខាងកើត។

ក្រុមប្រជាជនដែលទទួលផលពី PEPFAR រួមមានអ្នកផ្ទុកមេរោគហ៊ីវ កុមារកំព្រាដោយសារជំងឺអេដស៍ ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ និងក្រុមដែលមានហានិភ័យខ្ពស់ដូចជាអ្នកចាក់ថ្នាំញៀន និងបុគ្គល LGBT+ ជាដើម។ តាម Wikipedia កម្មវិធីនេះបានផ្តល់សេវាសាកល្បងហ៊ីវ ការព្យាបាលដោយថ្នាំប្រឆាំងវីរុស និងកម្មវិធីការពារជាច្រើនដល់មនុស្សរាប់សិបលាននាក់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

PEPFAR ត្រូវបានផ្តួចផ្តើមឡើងដោយប្រធានាធិបតីចច ដាប់ប៉េលយូ ប៊ូស នៅក្នុងសុន្ទរកថារដ្ឋប្រចាំឆ្នាំ ២០០៣។ លោកបានស្នើឱ្យសភាអនុម័តមូលនិធិ ១៥ ប៊ីលានដុល្លារសម្រាប់រយៈពេល ៥ ឆ្នាំដំបូង។ គោលដៅគឺដើម្បីការពារការឆ្លងថ្មីៗ ផ្តល់ការថែទាំដល់អ្នកជំងឺ និងជួយកុមារដែលកំព្រាដោយសារជំងឺនេះ។

ការអនុវត្តដំបូងបានជួបឧបសគ្គជាច្រើន ពីព្រោះប្រទេសអាហ្វ្រិកជាច្រើនខ្វះហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសុខាភិបាល និងបុគ្គលិកជំនាញ។ ប៉ុន្តែ PEPFAR បានបង្កើនការវិនិយោគក្នុងការបណ្តុះបណ្តាល និងសាងសង់មណ្ឌលសុខភាព។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក កម្មវិធីត្រូវបានធ្វើនិយ័តកម្មឡើងវិញជាច្រើនលើកក្រោមរដ្ឋបាលផ្សេងៗ រួមទាំងការពង្រីកទៅជាកម្មវិធីទូលំទូលាយដែលគ្របដណ្តប់ជំងឺផ្សេងៗទៀត។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

PEPFAR បានផ្តល់មូលនិធិដ៏ធំដល់ប្រព័ន្ធសុខាភិបាល ដែលជាកត្តាជំរុញសេដ្ឋកិច្ចក្នុងស្រុក។ តាមរយៈយុទ្ធនាការអប់រំ PEPFAR ក៏បានជួយបន្ថយការរើសអើងចំពោះអ្នកផ្ទុកមេរោគហ៊ីវ និងក្រុមដែលងាយរងគ្រោះ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ PEPFAR បានស្ថិតនៅកណ្តាលនៃការជជែកពិភាក្សានយោបាយនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយមានសំណើកាត់បន្ថយថវិកាពីសមាជិកសភាមួយចំនួន។ កាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២៥ ក្រុមតស៊ូមតិ Housing Works បានធ្វើបាតុកម្មនៅមុខក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីទាមទារឱ្យបន្តមូលនិធិ។ ការតវ៉ានេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការព្រួយបារម្ភថា ការកាត់បន្ថយជំនួយអាចនាំឱ្យមានការកើនឡើងនៃការឆ្លងថ្មីៗ និងការស្លាប់ដែលអាចបង្ការបាន។

សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា PEPFAR មិនមែនជាប្រភពមូលនិធិផ្ទាល់ទេ ប៉ុន្តែការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយជំនួយអាមេរិកអាចមានឥទ្ធិពលដល់កម្មវិធីសុខភាពក្នុងតំបន់។ ដូច្នេះការតាមដាន PEPFAR ជួយឱ្យយល់ពីនិន្នាការសុខភាពសកល និងផលប៉ះពាល់ដែលអាចកើតឡើងលើគោលនយោបាយសុខាភិបាលនៅកម្ពុជា។