ប៉ិបស៊ី
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
ប៉ិបស៊ី (Pepsi) គឺជាភេសជ្ជៈមានជាតិកាបូនរសជាតិកូឡា ដែលជាផលិតផលស្នូលរបស់ក្រុមហ៊ុនពហុជាតិ PepsiCo។ យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា នៅឆ្នាំ២០២៣ ម៉ាកប៉ិបស៊ីត្រូវបានគេវាយតម្លៃថាជាម៉ាកភេសជ្ជៈដែលមានតម្លៃខ្ពស់បំផុតទីពីរនៅលើពិភពលោក បន្ទាប់ពីកូកា-កូឡា (Coca-Cola) ដែលជាគូប្រជែងជាប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ខ្លួន។ ការប្រជែងគ្នារវាងម៉ាកទាំងពីរនេះ ត្រូវបានគេហៅថា “សង្គ្រាមកូឡា” (Cola Wars) ដែលជាផ្នែកមួយដ៏គួរឲ្យកត់សម្គាល់នៃប្រវត្តិសាស្ត្រទីផ្សារ និងវប្បធម៌ពេញនិយមនៅលើពិភពលោក។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
យោងតាមវិគីភីឌា ប៉ិបស៊ីមានដើមកំណើតនៅទីក្រុងញូវប៊ឺន (New Bern) រដ្ឋខារ៉ូលីណាខាងជើង សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលលោក ខាលេប ប្រាដហាំ (Caleb Bradham) ជាឱសថការី បានបង្កើតភេសជ្ជៈនេះកាលពីឆ្នាំ១៨៩៣។ លោកបានដាក់ឈ្មោះដើមថា “Brad’s Drink” មុននឹងកែប្រែទៅជា “Pepsi-Cola” នៅឆ្នាំ១៨៩៨ ដែលយកតាមពាក្យថា dyspepsia (ភាពមិនស្រួលក្នុងប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ) ដោយគាត់ជឿថាភេសជ្ជៈនេះអាចជួយសម្រួលដល់រំលាយអាហារ។
បច្ចុប្បន្ននេះ ទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់ក្រុមហ៊ុនមេ PepsiCo មានទីតាំងនៅទីក្រុងភឺឆេស (Purchase) រដ្ឋញូវយ៉ក ប៉ុន្តែផលិតផលប៉ិបស៊ីត្រូវបានផលិត និងចែកចាយនៅស្ទើរគ្រប់ប្រទេសជុំវិញពិភពលោក រួមទាំងក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងប្រទេសកម្ពុជា។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
តាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា ក្រោយពីការបង្កើតដំបូង ភេសជ្ជៈ Pepsi-Cola ទទួលបានប្រជាប្រិយភាពកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ប៉ុន្តែដោយសារការប្រែប្រួលតម្លៃស្ករក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទីមួយ ក្រុមហ៊ុនបានក្ស័យធននៅឆ្នាំ១៩២៣។ ម៉ាកនេះត្រូវបានទិញនិងធ្វើឲ្យរស់ឡើងវិញដោយ ឆាលស៍ ហ្គូត (Charles Guth) ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៣០។ ក្នុងសម័យវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចធំ (Great Depression) ក្រុមហ៊ុនបានដាក់លក់ដបទំហំ ១២ អោនស៍ (ប្រហែល ៣៥៥ មីលីលីត្រ) ក្នុងតម្លៃត្រឹម ៥ សេន ដែលជាទំហំធំជាងដបកូកា-កូឡាពីរដង ក្នុងតម្លៃដូចគ្នា ដែលជួយឲ្យប៉ិបស៊ីទទួលបានចំណែកទីផ្សារច្រើន។
ក្នុងកំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ និងក្រោយសង្គ្រាម ប៉ិបស៊ីបានពង្រីកទីផ្សារយ៉ាងខ្លាំងក្លា ដោយមានការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មតម្រង់ទិសដៅទៅកាន់ជនជាតិអាមេរិកដើមកំណើតអាហ្វ្រិក ដែលជាក្រុមអ្នកប្រើប្រាស់មិនទាន់ត្រូវបានយកចិត្តទុកដាក់ពីក្រុមហ៊ុនធំៗផ្សេងៗ។ នៅឆ្នាំ១៩៦៥ Pepsi-Cola បានរួមបញ្ចូលគ្នាជាមួយក្រុមហ៊ុន Frito-Lay បង្កើតបានជាក្រុមហ៊ុន PepsiCo ដែលជាក្រុមហ៊ុនអាហារនិងភេសជ្ជៈធំមួយក្នុងពិភពលោក។
នៅឆ្នាំ១៩៧៥ ប៉ិបស៊ីបានចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការទីផ្សារ “Pepsi Challenge” ដែលជាការសាកល្បងរសជាតិពិការភ្នែក (blind taste test) ជាលើកដំបូង បង្កើតភាពរំភើបនិងប្រជាប្រិយភាពកាន់តែខ្លាំង។ ក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៨០ និងក្រោយមក ប៉ិបស៊ីបានប្រើប្រាស់តារាល្បីៗដូចជា ម៉ៃឃើល ជេកសុន, ប៊្រិតនី ស្ពៀរ និងអ្នកដទៃទៀត ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយម៉ាកយីហោរបស់ខ្លួន ដែលធ្វើឲ្យប៉ិបស៊ីក្លាយជានិមិត្តរូបនៃវប្បធម៌យុវវ័យផងដែរ។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
តាមវិគីភីឌា ម៉ាក Pepsi ត្រូវបានគេវាយតម្លៃថាមានតម្លៃខ្ពស់ ដោយជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទីពីរក្នុងពិភពលោកបន្ទាប់ពីកូកា-កូឡា តាមការប៉ាន់ស្មានក្នុងឆ្នាំ២០២៣។ ក្រុមហ៊ុនមេ PepsiCo ដែលរួមបញ្ចូលទាំងផ្នែកអាហារសម្រន់ និងភេសជ្ជៈ មានចំណូលប្រចាំឆ្នាំជាច្រើនពាន់លានដុល្លារ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីវត្តមានពាសពេញសកលលោករបស់ខ្លួន។
ផ្នែកវប្បធម៌វិញ “សង្គ្រាមកូឡា” មិនត្រឹមតែជាការប្រកួតប្រជែងខាងពាណិជ្ជកម្មប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏បានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃវប្បធម៌ពេញនិយមផងដែរ ដោយមានការផលិតឯកសារភាពយន្ត សៀវភៅ និងការវិភាគជាច្រើន។ Pepsi ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាអ្នកឧបត្ថម្ភកម្មវិធីប្រកួតកីឡាធំៗ និងការសម្តែងតន្ត្រីដូចជាកម្មវិធី Super Bowl Halftime Show។ លើសពីនេះទៀត តួអង្គ Pepsiman ដែលជាវីរបុរសសិប្បនិម្មិតរបស់ជប៉ុន បានក្លាយជាតួអង្គគោរពស្រឡាញ់ (cult figure) ក្នុងចំណោមអ្នកគាំទ្រវប្បធម៌ប៉ុប និងហ្គេមវីដេអូ។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
បច្ចុប្បន្ននេះ ប៉ិបស៊ីនៅតែជាម៉ាកភេសជ្ជៈឈានមុខមួយ ដោយបន្តធ្វើការកែប្រែ និងដាក់ចេញផលិតផលថ្មីៗ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងនិន្នាការសុខភាព ដូចជា Pepsi Zero Sugar ជាដើម។ នៅកម្ពុជា និងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ផលិតផលប៉ិបស៊ីមានវត្តមានទូទាំងផ្សារ និងជាផ្នែកមួយនៃវប្បធម៌ភេសជ្ជៈរបស់ប្រជាជន។ ការប្រកួតប្រជែងជាមួយកូកា-កូឡា នៅតែបន្តក្តៅគគុក ទាំងក្នុងការផ្សព្វផ្សាយ ការឧបត្ថម្ភ និងការអភិវឌ្ឍផលិតផលថ្មី។
សម្រាប់មិត្តអ្នកអាន KhmerPulse ការតាមដានការវិវត្តរបស់ម៉ាកសកលបែបនេះអាចឆ្លុះបញ្ចាំងពីនិន្នាការសេដ្ឋកិច្ច និងអ្នកប្រើប្រាស់ក្នុងស្រុក ព្រមទាំងផ្តល់ជាប្រធានបទនៃការពិភាក្សាអំពីឥទ្ធិពលនៃសាកលភាវូបនីយកម្មមកលើវប្បធម៌ក្នុងតំបន់។
អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ
មិនទាន់មានអត្ថបទទេ។