Persepolis

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

Persepolis គឺជាសៀវភៅរឿងក្រាហ្វិកអូតូប្យូក្រាហ្វិកដែលនិពន្ធនិងគូរដោយ Marjane Satrapi អ្នកនិពន្ធជនជាតិអ៊ីរ៉ង់-បារាំង។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ Wikipedia ខ្លឹមសារស្នាដៃនេះរៀបរាប់ពីកុមារភាពនិងវ័យជំទង់ដំបូងរបស់ Satrapi ដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ និងក្រោយមកប្រទេសអូទ្រីស ក្នុងអំឡុងពេលបដិវត្តន៍ឥស្លាមនិងក្រោយបដិវត្តន៍។ ចំណងជើង “Persepolis” សំដៅទៅលើរាជធានីបុរាណនៃចក្រភពពែរស៍ ដែលជានិមិត្តរូបនៃអតីតកាលដ៏រុងរឿងរបស់ប្រទេសនេះ។ ស្នាដៃនេះបានបោះពុម្ពផ្សាយដំបូងជាភាសាបារាំង រួចត្រូវបានបកប្រែជាភាសាជាច្រើនផ្សេងទៀត រួមទាំងភាសាអង់គ្លេស។ តាមការប៉ាន់ស្មានរបស់ Wikipedia គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០១៨ សៀវភៅនេះបានលក់ដាច់ច្រើនជាង ២ លានច្បាប់ទូទាំងពិភពលោក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

នៅក្នុងសាច់រឿងរបស់ Persepolis ទីតាំងភូមិសាស្ត្រសំខាន់ៗមានចំនួនពីរ៖ ទីក្រុង Tehran ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ដែលជាស្រុកកំណើតនិងកន្លែងចម្រើនវ័យរបស់ Satrapi និងទីក្រុង Vienna ប្រទេសអូទ្រីស ដែលជាកន្លែងនាងបានស្នាក់នៅនិងសិក្សានៅវ័យជំទង់។ តួអង្គសំខាន់ៗក្នុងរឿងរួមមាន Marjane ខ្លួនឯង ឪពុកម្ដាយ និងជីដូនរបស់នាង ដែលជាសមាជិកគ្រួសារអ៊ីរ៉ង់ដែលមានការអប់រំនិងគំនិតរីកចម្រើន។ បរិបទសង្គមនិងវប្បធម៌ក្នុងរឿងត្រូវបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់តាមរយៈជីវិតប្រចាំថ្ងៃក្រោមរបបថ្មី ដែលរួមមានការផ្លាស់ប្តូរសម្លៀកបំពាក់ ការដាក់កំហិតសិទ្ធិស្ត្រី និងការចូលរួមក្នុងបាតុកម្ម។ យោងតាម Wikipedia រឿងរ៉ាវទាំងនេះដកស្រង់ចេញពីបទពិសោធន៍ផ្ទាល់និងការចងចាំរបស់អ្នកនិពន្ធ ដែលធ្វើឲ្យសាច់រឿងមានភាពស្និទ្ធស្នាលនិងឡូជីខាល។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៅពីក្រោយការតាក់តែង Persepolis មានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជ្រៅជាមួយព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។ យោងតាម Wikipedia Marjane Satrapi កើតនៅឆ្នាំ ១៩៦៩ នៅទីក្រុង Rasht និងបានធំឡើងនៅ Tehran។ នៅឆ្នាំ ១៩៧៩ បដិវត្តន៍ឥស្លាមបានផ្តួលរំលំរបបរាជានិយមសាហ៍ ហើយបង្កើតរបបសាធារណរដ្ឋឥស្លាម ដែលនាំមកនូវការផ្លាស់ប្តូរសង្គមយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ។ សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់-អ៊ីរ៉ាក់ដែលផ្ទុះឡើងបន្ទាប់មកបានធ្វើឲ្យជីវិតប្រចាំថ្ងៃកាន់តែតានតឹង។ Satrapi បានចាប់ផ្តើមបង្កើតស្នាដៃនេះជារឿងក្រាហ្វិកភាសាបារាំង ដែលដំបូងបោះពុម្ពជាបួនភាគដាច់ដោយឡែក ចាប់ពីឆ្នាំ ២០០០ ដល់ ២០០៣ ដោយគ្រឹះស្ថាន L’Association។ ភាគទាំងនេះត្រូវបានចងក្រងជាពីរក្បាលជាភាសាអង់គ្លេសនៅឆ្នាំ ២០០៣ និង ២០០៤ ដោយទទួលចំណងជើងថា “The Story of a Childhood” និង “The Story of a Return”។ ការបោះពុម្ពនេះបានជួយផ្សព្វផ្សាយសាច់រឿងទៅកាន់ទស្សនិកជនអន្តរជាតិយ៉ាងឆាប់រហ័ស រួមជាមួយការកោតសរសើរចំពោះរចនាបថស-ខ្មៅដ៏សាមញ្ញ តែមានឥទ្ធិពល។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

យោងតាម Wikipedia Persepolis បានសម្រេចជោគជ័យផ្នែកពាណិជ្ជកម្មយ៉ាងខ្លាំង ដោយលក់ដាច់ជាង ២ លានច្បាប់ទូទាំងពិភពលោក ហើយត្រូវបានបកប្រែជាភាសាជាង ២០ ភាសា។ វាមិនត្រឹមតែជាស្នាដៃសំខាន់នៅក្នុងពិភពក្រាហ្វិកណូវែលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាឧបករណ៍អប់រំដ៏មានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់ពិភាក្សាអំពីបដិវត្តន៍នយោបាយ អត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ និងសិទ្ធិស្ត្រីផងដែរ។ នៅឆ្នាំ ២០០៧ ខ្សែភាពយន្តគំនូរជីវចល Persepolis ត្រូវបានដឹកនាំដោយ Satrapi និង Vincent Paronnaud ហើយបានទទួលការតែងតាំងជាភាពយន្តចលនាល្អបំផុតក្នុងពានរង្វាន់ Oscar ឆ្នាំ ២០០៨។ ក៏ប៉ុន្តែ ការទទួលជោគជ័យនេះក៏ប្រឈមនឹងឧបសគ្គដែរ ពោលគឺសៀវភៅនេះត្រូវបានហាមឃាត់នៅក្នុងប្រទេសមួយចំនួន រួមទាំងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ផ្ទាល់ ដោយសារខ្លឹមសាររិះគន់និងនយោបាយ។ ការហាមឃាត់នេះបានបង្កើនការពិភាក្សាអំពីសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិ និងតួនាទីរបស់សិល្បៈក្នុងការប្រឈមនឹងអំណាចផ្តាច់ការ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់បានជួបនឹងចលនាតវ៉ាសង្គមជាថ្មី ដូចជា ការតវ៉ា “ស្ត្រី ជីវិត សេរីភាព” ដែលបានធ្វើឲ្យ Persepolis ក្លាយជាស្នាដៃដែលត្រូវបានលើកឡើងនិងអានសារជាថ្មីទូទាំងពិភពលោក។ យោងតាមសារព័ត៌មានអន្តរជាតិ ដែល KhmerPulse តាមដានជាប្រចាំ Marjane Satrapi ខ្លួនឯងបានបន្តធ្វើជាសំឡេងរិះគន់យ៉ាងសកម្មចំពោះរបបអ៊ីរ៉ង់ និងគាំទ្រសិទ្ធិស្ត្រីនិងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។ ខ្លឹមសារក្នុងស្នាដៃ ដូចជាការតស៊ូដើម្បីអត្តសញ្ញាណ សេរីភាពផ្ទាល់ខ្លួន និងការរស់នៅក្នុងសង្គមដែលគាបសង្កត់ នៅតែមានភាពពាក់ព័ន្ធយ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់យុវជនទូទាំងពិភពលោក រួមទាំងនៅក្នុងសហគមន៍ខ្មែរ ដែលកំពុងដោះស្រាយនឹងបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សនិងអភិបាលកិច្ច។ KhmerPulse បន្តតាមដានការវិវត្តន៍ទាំងនេះ ដើម្បីផ្តល់បរិបទនិងចំណេះដឹងដល់អ្នកអាន ដោយភ្ជាប់ស្នាដៃដូចជា Persepolis ទៅនឹងស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ននៅក្នុងតំបន់និងលើឆាកអន្តរជាតិ។