ប្រធានបទ Topic
ភីអេចភី (PHP)
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
ភីអេចភី (PHP) គឺជាភាសាស្គ្រីប (scripting language) មួយ ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាទូទៅសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍគេហទំព័រ។ តាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស ភាសានេះជាភាសាគោលបំណងទូទៅ (general-purpose) ដែលផ្តោតជាសំខាន់លើការងារវេប ហើយការអនុវត្តជាគំរូយោង (reference implementation) របស់វា ត្រូវបានផលិតដោយក្រុម PHP (The PHP Group)។
តាមវិគីភីឌាភាសាខ្មែរ PHP ជាភាសាសើវើរ-សាយ (Server Side Language) មួយ ដែលមានន័យថាកូដត្រូវដំណើរការនៅលើម៉ាស៊ីនមេ មុនពេលលទ្ធផលត្រូវបញ្ជូនទៅកាន់កម្មវិធីរុករករបស់អ្នកប្រើ។ ឯកសារដដែលបញ្ជាក់ថា PHP គឺជាភាសាសើវើរ-សាយមួយក្នុងចំណោមភាសាដំបូងគេ ដែលអាចបញ្ចូលដោយផ្ទាល់ទៅក្នុងកូដ HTML ហើយវាត្រូវបានប្រើដើម្បីបង្កើតគេហទំព័រដែលមានរូបរាងស្រស់ស្អាត និងទាក់ទាញ។
ចំណុចគួរកត់សម្គាល់មួយទៀត គឺឈ្មោះរបស់ភាសានេះ។ តាមវិគីភីឌាអង់គ្លេស ដើមឡើយ PHP ជាអក្សរកាត់នៃពាក្យ «Personal Home Page» ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន វាត្រូវបានពន្យល់ថា «PHP: Hypertext Preprocessor» ដែលជាអក្សរកាត់បែបវិលត្រឡប់ (recursive backronym)។
អ្នកបង្កើត និងសហគមន៍
ប្រភព: Wikipedia
តាមវិគីភីឌាអង់គ្លេស ភាសា PHP ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយលោក រ៉ាស្មូស ឡើដូហ្វ (Rasmus Lerdorf) ដែលជាអ្នកសរសេរកម្មវិធីជាតិដាណឺម៉ាក-កាណាដា (Danish-Canadian)។ លោកបានចាប់ផ្តើមបង្កើតភាសានេះនៅឆ្នាំ ១៩៩៣ ហើយកំណែដំបូងត្រូវបានចេញផ្សាយនៅឆ្នាំ ១៩៩៥។
វិគីភីឌាខ្មែរ បន្ថែមថា PHP ជាកម្មវិធីឥតគិតថ្លៃ (Free Software) ហើយត្រូវបានចេញផ្សាយក្រោមអាជ្ញាបណ្ណ PHP (PHP License)។ តាមវិគីភីឌាទាំងពីរភាសា ក្រុម PHP គឺជាអង្គភាពដែលផលិត និងថែទាំកំណែយោងរបស់ភាសានេះ។
ក្រៅពីលោក រ៉ាស្មូស ឡើដូហ្វ ឈ្មោះអ្នកអភិវឌ្ឍន៍ដទៃទៀត ដូចជាលោក អាន់ឌី ហ្គូតម៉ាន់ (Andi Gutmans) និងលោក ហ្ស៊ីវ ស៊ូរ៉ាស្គី (Zeev Suraski) ក៏ត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយភាសា PHP ដែរ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
តាមវិគីភីឌាអង់គ្លេស ប្រវត្តិរបស់ PHP ចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ១៩៩៣ នៅពេលលោក រ៉ាស្មូស ឡើដូហ្វ បង្កើតវាឡើង ហើយវាត្រូវបានចេញផ្សាយជាផ្លូវការនៅឆ្នាំ ១៩៩៥។ នៅដំណាក់កាលដំបូង ឈ្មោះ PHP មានន័យថា «Personal Home Page»។
ក្រោយមក ឈ្មោះត្រូវបានផ្លាស់ប្រែជា «PHP: Hypertext Preprocessor» ដើម្បីឆ្លុះបញ្ចាំងពីមុខងាររបស់ភាសានេះ គឺការដំណើរការអត្ថបទ និងទំព័រវេប។ ការពន្យល់នេះ ត្រូវបានផ្តល់ដោយវិគីភីឌាទាំងភាសាអង់គ្លេស និងភាសាខ្មែរ។
វិគីភីឌាខ្មែរ ពិពណ៌នាថា ភាសាសើវើរ-សាយ បានរីកសាយភាយយ៉ាងទូលំទូលាយនៅតាមវេទិការចនាគេហទំព័រផ្សេងៗ ហើយភាសា PHP ត្រូវបានរាយក្នុងចំណោមភាសាសើវើរ-សាយដំបូងគេ ដែលបញ្ចូលទៅក្នុងកូដ HTML បានដោយផ្ទាល់។
ការប្រើប្រាស់ និងអេកូស៊ីស្ទឹម
ប្រភព: Wikipedia
តាមវិគីភីឌាខ្មែរ ការប្រើប្រាស់ PHP អាចធ្វើឡើងដោយឡែក ឬលាយឡំជាមួយភាសារចនាគេហទំព័រផ្សេងៗ។ ឯកសារដដែលកត់សម្គាល់ថា PHP មិនគិតថ្លៃសម្រាប់ការរចនានោះទេ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាជម្រើសដែលអ្នកអភិវឌ្ឍន៍ជាច្រើនយកមកប្រើ។
វិគីភីឌាខ្មែរ ក៏លើកឡើងពីវេទិកាសើវើរ-សាយផ្សេងទៀត ដូចជា ASP ផងដែរ ដោយបង្ហាញថា PHP គឺជាផ្នែកមួយនៃបរិស្ថានភាសាសើវើរ-សាយដែលមានជម្រើសច្រើន។
ឧទាហរណ៍កូដក្នុងឯកសារយោង បង្ហាញការប្រើ PHP ជាមួយប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងមាតិកា WordPress ដែលបង្ហាញថាភាសានេះត្រូវបានយកទៅប្រើក្នុងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងមាតិកាផងដែរ។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ភាសា PHP នៅតែជាប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ ព្រោះវាជាភាសាដែលប្រើក្នុងការអភិវឌ្ឍគេហទំព័រ និងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងមាតិកា។ តាមវិគីភីឌាខ្មែរ PHP ជាកម្មវិធីឥតគិតថ្លៃ ដែលមានន័យថាអ្នកអភិវឌ្ឍន៍ និងអាជីវកម្មខ្នាតតូច មិនចាំបាច់ចំណាយថ្លៃអាជ្ញាបណ្ណសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ភាសានេះ។
ដោយសារ PHP អាចបញ្ចូលទៅក្នុង HTML បានដោយផ្ទាល់ វាក៏ក្លាយជាចំណុចចាប់ផ្តើមដ៏ពេញនិយមមួយ សម្រាប់អ្នកដែលចាប់ផ្តើមរៀនរចនាគេហទំព័រ។ ឯកសារយោងរបស់វិគីភីឌា ក៏បង្ហាញកំណែ ៧.១ និង ៧.៤ នៃភាសានេះ ដែលបញ្ជាក់ថាភាសា PHP បានអភិវឌ្ឍជាបន្តបន្ទាប់។
ឯកសារយោងមិនបានផ្តល់ទិន្នន័យស្ថិតិបច្ចុប្បន្នអំពីចំនួនគេហទំព័រដែលប្រើប្រាស់ PHP នោះទេ។ ប៉ុន្តែវត្តមានរបស់ PHP ក្នុងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងមាតិកា WordPress និងការប្រើប្រាស់ជាភាសាសើវើរ-សាយដំបូងៗ បង្ហាញថាភាសានេះនៅតែមានតួនាទីក្នុងការអភិវឌ្ឍគេហទំព័រជាសកល។