ប្រធានបទ Topic
កោះត្រល់ (ភូកុក)
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
តាមវិគីភីឌា (Wikipedia) កោះត្រល់ ដែលគេស្គាល់ផងដែរថាភូកុក (Phú Quốc) គឺជាកោះធំជាងគេនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម។ កោះនេះមានទីតាំងនៅក្នុងឈូងសមុទ្រថៃ ភាគខាងត្បូងនៃឆ្នេរកម្ពុជា និងជាផ្នែកមួយនៃតំបន់រដ្ឋបាលពិសេសនៅក្នុងខេត្តគៀនយ៉ាង (Kiên Giang)។ យោងតាមវិគីភីឌាភាសាខ្មែរ បច្ចុប្បន្ននេះ កោះត្រល់ត្រូវបានលើកកម្ពស់ជាទីក្រុងកោះ (Island City) ដំបូងគេក្នុងប្រទេសវៀតណាម ហើយរួមបញ្ចូលទាំងកោះធំ និងកោះតូចៗជិតខាង ព្រមទាំងប្រជុំកោះកោះក្រចកសេះ (An Thới Archipelago)។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
វិគីភីឌាភាសាខ្មែរបានពិពណ៌នាថា កោះត្រល់ស្ថិតនៅក្នុងឈូងសមុទ្រថៃ និងមានចម្ងាយប្រមាណ ១០ គីឡូម៉ែត្រពីឆ្នេរខេត្តកំពតរបស់កម្ពុជា។ កោះមានផ្ទៃដីសរុប ៥៧៥ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និងមានប្រជាជនអចិន្រ្តៃយ៍ប្រមាណ ១៧៩ ៤៨០ នាក់ គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២០ តាមវិគីភីឌាអង់គ្លេស។ ទីរួមខេត្ត និងជាទីក្រុងសំខាន់របស់កោះគឺ Dương Đông ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្ម និងរដ្ឋបាល។ ភូមិសាស្ត្ររបស់កោះមានលក្ខណៈចម្រុះដោយឆ្នេរខ្សាច់ស ភ្នំតូចៗ ទឹកជ្រោះ (ដូចរូបភាព) និងព្រៃត្រូពិកក្រាស់។ កំពង់ផែ Dương Đông ក៏ជាសរសៃឈាមសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់សម្រាប់ការនេសាទ និងការដឹកជញ្ជូន ដូចមានបង្ហាញក្នុងរូបភាពរបស់វិគីភីឌា។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
ប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់កោះត្រល់មានការផ្លាស់ប្តូរជាច្រើន ជាពិសេសទាក់ទងនឹងព្រំដែនរវាងកម្ពុជា និងវៀតណាម។ នៅសម័យអាណានិគមបារាំង តំបន់នេះជាផ្នែកមួយនៃដែនដីកូសាំងស៊ីន (Cochinchine) ដែលរដ្ឋបាលអាណានិគមបារាំងគ្រប់គ្រងផ្ទាល់។ ផែនទីពីឆ្នាំ ១៨៩៧ (រូបភាព) បង្ហាញថា កោះត្រល់កាលនោះរួមបញ្ចូលកោះតូចៗមួយចំនួនដែលក្រោយមកត្រូវបានបំបែកចេញ។
យោងតាមចំណងជើងរូបភាពនៅក្នុងវិគីភីឌាភាសាខ្មែរ នៅឆ្នាំ ១៩៥៦ កោះចំនួនពីរ ដែលដើមឡើយហៅថា Ile du Milieu និង Ile à l'Eau បានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃទឹកដីកម្ពុជា ហើយបច្ចុប្បន្នគេស្គាល់ថាកោះថ្មី និងកោះសេះ។ ការផ្លាស់ប្តូរនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពស្មុគស្មាញនៃការកំណត់ព្រំដែននៅក្នុងតំបន់ ហើយបញ្ហាអធិបតេយ្យភាពលើកោះត្រល់ទាំងមូលនៅតែជាប្រធានបទរំឭកក្នុងទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-វៀតណាម។
ក្រៅពីបញ្ហាព្រំដែន កោះត្រល់ក៏មានប្រវត្តិជាប់ទាក់ទងនឹងសង្គ្រាមវៀតណាម។ រូបភាពប្រវត្តិសាស្ត្រមួយទៀតពីវិគីភីឌាបង្ហាញពីគុកភូកុក (Trại giam Phú Quốc) ដែលធ្លាប់ប្រើប្រាស់ជាកន្លែងឃុំឃាំងអ្នកទោសសង្គ្រាមក្នុងអំឡុងជម្លោះនោះ។ សព្វថ្ងៃ គុកនេះបានក្លាយជាទីតាំងប្រវត្តិសាស្ត្រដែលទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរឱ្យមកសិក្សាស្វែងយល់ពីអតីតកាលដ៏ជូរចត់របស់កោះ។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
សេដ្ឋកិច្ចរបស់កោះត្រល់មានមូលដ្ឋានគ្រឹះលើវិស័យនេសាទ និងការផលិតទឹកត្រី។ វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា ទឹកត្រីភូកុក (Phu Quoc fish sauce) មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្បីល្បាញទូទាំងប្រទេសវៀតណាម និងត្រូវបាននាំចេញទៅក្រៅប្រទេស។ ការនេសាទ និងការកែច្នៃអាហារសមុទ្រនៅតែជាប្រភពចំណូលដ៏សំខាន់សម្រាប់អ្នកស្រុក ហើយរូបភាពពីវិគីភីឌាបង្ហាញពីភូមិអ្នកនេសាទ និងរោងចក្រទឹកត្រីបុរាណ ដែលជាសក្ខីភាពនៃប្រពៃណីសេដ្ឋកិច្ចដ៏យូរលង់នេះ។
ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ វិស័យទេសចរណ៍បានរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ រមណីយដ្ឋានធំៗដូចជា Vinpearl Safari និង Grand World Phú Quốc (រូបភាពមានក្នុងប្រភព) បានទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិ។ ក្រៅពីឆ្នេរសមុទ្រ កោះនេះក៏មានទីសក្ការៈដូចជា ឌិញកូវ (Dinh Cậu) វត្តអារាម និងសកម្មភាពវប្បធម៌ដូចជាការរាំតោនៅ Thăng Long Cổ trấn (យោងតាមរូបភាពផ្សេងទៀតពីវិគីភីឌា) ដែលបង្ហាញពីឥទ្ធិពលវប្បធម៌ចម្រុះនៅលើកោះ។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
សម្រាប់អ្នកអានរបស់ KhmerPulse កោះត្រល់មានភាពពាក់ព័ន្ធទាំងផ្នែកប្រវត្តិសាស្ត្រ និងសេដ្ឋកិច្ច។ ការវិវត្តយ៉ាងឆាប់រហ័សរបស់កោះនេះទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលទេសចរណ៍ប្រកួតប្រជែងជាមួយគោលដៅនៅកម្ពុជា (ដូចជាកោះរ៉ុង និងខេត្តព្រះសីហនុ) គឺជាចំណុចគួរកត់សម្គាល់។ យោងតាមវិគីភីឌា គម្រោងខ្សែកាបកាប៊ីន Hòn Thơm ដែលភ្ជាប់ទីរួមខេត្ត An Thới ទៅកាន់កោះតូចៗ បានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃការអភិវឌ្ឍទំនើបនៅលើកោះនេះ។
បញ្ហាព្រំដែនប្រវត្តិសាស្ត្រ និងការទាមទារដីធ្លីពីអតីតកាល (ដូចដែលបានរៀបរាប់ក្នុងផ្នែកប្រវត្តិ) នៅតែជាប្រធានបទរសើបដែលអាចបង្កជាការចាប់អារម្មណ៍ចំពោះសាធារណជនខ្មែរ។ ទន្ទឹមនេះ ការកើនឡើងនៃវិនិយោគទេសចរណ៍ និងការតភ្ជាប់ការធ្វើដំណើរពីកម្ពុជាទៅកោះនេះ បង្ហាញពីទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចដែលកំពុងរីកចម្រើនរវាងប្រទេសទាំងពីរ ទោះបីមានភាពតានតឹងខាងនយោបាយខ្លះក៏ដោយ។