រូបវិទ្យា

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

រូបវិទ្យាគឺជាវិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីរូបធាតុ ចលនា ថាមពល និងកម្លាំង។ យោងតាមវិគីភីឌា វាជាមុខវិជ្ជាមូលដ្ឋានមួយក្នុងចំណោមវិទ្យាសាស្ត្រធម្មជាតិ ដែលមានគោលបំណងពន្យល់ពីបាតុភូតទាំងឡាយក្នុងសកលលោក ចាប់ពីភាគល្អិតតូចបំផុតរហូតដល់កាឡាក់ស៊ីធំៗ។ មុខវិជ្ជានេះចែកចេញជាសាខាសំខាន់ៗដូចជា មេកានិច (សិក្សាចលនាវត្ថុ) ទែម៉ូឌីណាមិក (កម្តៅ និងថាមពល) អេឡិចត្រូម៉ាញេទិច (អគ្គិសនី និងម៉ាញេទិច) អុបទិច (ពន្លឺ) និងរូបវិទ្យាទំនើបដូចជា មេកានិចកង់ទីច និងទ្រឹស្តីរ៉ឺឡាទីវីតេ។ រូបវិទូជាអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រដែលស្រាវជ្រាវក្នុងវិស័យនេះ ហើយពួកគេប្រើគណិតវិទ្យាជាភាសាសម្រាប់បង្កើតគំរូ និងទ្រឹស្តី។ វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា រូបវិទ្យាមិនគ្រាន់តែជាការប្រមូលផ្ដុំចំណេះដឹងនោះទេ តែជាដំណើរការស្វែងរកច្បាប់ធម្មជាតិដោយពិសោធន៍ និងការសង្កេត។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ការស្រាវជ្រាវរូបវិទ្យាប្រព្រឹត្តទៅទូទាំងពិភពលោកដោយមានមន្ទីរពិសោធន៍ និងស្ថាប័នធំៗនៅគ្រប់ទ្វីប។ គម្រោងអន្តរជាតិដូចជា CERN (នៅប្រទេសស្វីស និងបារាំង) ដែលមាន Large Hadron Collider ជាម៉ាស៊ីនបង្កើនល្បឿនភាគល្អិតធំជាងគេ ប្រមូលផ្ដុំអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមកពីជាង ១០០ ប្រទេស។ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក មន្ទីរពិសោធន៍ Fermilab និង LIGO បានដើរតួសំខាន់ក្នុងការរកឃើញរលកទំនាញ។ នៅទ្វីបអាស៊ី ប្រទេសជប៉ុន ចិន និងកូរ៉េខាងត្បូង ក៏មានការវិនិយោគច្រើនលើការស្រាវជ្រាវរូបវិទ្យាថាមពលខ្ពស់ និងណាណូបច្ចេកវិទ្យា។ តាមវិគីភីឌា រូបវិទូឆ្នើមៗក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រមានដូចជា Isaac Newton (អង់គ្លេស) Galileo Galilei (អ៊ីតាលី) Albert Einstein (អាឡឺម៉ង់-អាមេរិក) និង Marie Curie (ប៉ូឡូញ-បារាំង) ដែលស្នាដៃរបស់ពួកគេបានផ្លាស់ប្ដូរពិភពលោក។ នៅកម្ពុជា ការបង្រៀនរូបវិទ្យាមាននៅថ្នាក់មធ្យមសិក្សា និងឧត្តមសិក្សា ជាពិសេសនៅវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា និងសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ ដែលជួយបណ្ដុះបណ្ដាលធនធានមនុស្សសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រទេស។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា ឫសគល់នៃរូបវិទ្យាអាចត្រឡប់ទៅសម័យបុរាណ នៅពេលដែលទស្សនវិទូក្រិចដូចជា Aristotle និង Archimedes បានព្យាយាមពន្យល់ពីចលនា និងគោលការណ៍មេកានិច។ ក្នុងយុគមាសឥស្លាម (សតវត្សទី៨ ដល់ ១៤) អ្នកប្រាជ្ញ Ibn al-Haytham បានធ្វើការពិសោធន៍អុបទិច ហើយបានសរសេរសៀវភៅ Kitab al-Manazir ដែលជាមូលដ្ឋាននៃអុបទិចទំនើប។ សតវត្សទី១៦ និង ១៧ គឺជាយុគបដិវត្តវិទ្យាសាស្ត្រ ដែល Nicolaus Copernicus, Galileo Galilei និង Johannes Kepler បានប្រឆាំងនឹងទស្សនៈភូមិជាកណ្ដាលនៃចក្រវាឡ។ តាមវិគីភីឌា លោក Isaac Newton បានបោះពុម្ពសៀវភៅ Principia (ឆ្នាំ១៦៨៧) ដែលបង្រួបបង្រួមច្បាប់ចលនា និងទំនាញសកល។

នៅសតវត្សទី១៩ លោក James Clerk Maxwell បានបង្រួបបង្រួមអគ្គិសនី និងម៉ាញេទិចទៅជាទ្រឹស្តីអេឡិចត្រូម៉ាញេទិច ដែលនាំទៅដល់ការយល់ដឹងថាពន្លឺជារលកអេឡិចត្រូម៉ាញេទិច។ ក្រោយមកនៅដើមសតវត្សទី២០ លោក Max Planck និង Albert Einstein បានរកឃើញទ្រឹស្តីកង់ទីច ហើយ Einstein ក៏បានបង្កើតទ្រឹស្តីរ៉ឺឡាទីវីតេ ដែលផ្លាស់ប្ដូរការយល់ដឹងអំពីលំហ និងពេលវេលា។ ពាក់កណ្ដាលសតវត្ស គំរូស្តង់ដារនៃភាគល្អិតត្រូវបានបង្កើត ដោយពន្យល់ពីភាគល្អិតមូលដ្ឋាន និងកម្លាំង។ ការរកឃើញ Higgs boson នៅឆ្នាំ២០១២ បានបញ្ជាក់ពីផ្នែកសំខាន់មួយនៃគំរូនេះ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

រូបវិទ្យាដើរតួជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃបច្ចេកវិទ្យា និងសេដ្ឋកិច្ចសម័យទំនើប។ យោងតាមវិគីភីឌា គោលការណ៍អេឡិចត្រូម៉ាញេទិចបានបង្កើតប្រព័ន្ធអគ្គិសនី វិទ្យុ ទូរទស្សន៍ និងអ៊ីនធឺណិត។ រូបវិទ្យាកង់ទីចបានធ្វើឱ្យមានការអភិវឌ្ឍត្រង់ស៊ីស្ទ័រ និងសៀគ្វីរួម ដែលជាកុំព្យូទ័រ ទូរសព្ទដៃ និងឧបករណ៍ឌីជីថលទាំងអស់។ វិស័យថាមពលកកើតឡើងវិញដូចជាបន្ទះស្រូបពន្លឺព្រះអាទិត្យ ពឹងផ្អែកលើរូបវិទ្យាសភាពរឹង។ ក្នុងវេជ្ជសាស្ត្រ បច្ចេកទេស MRI កាំរស្មី X និងការព្យាបាលដោយកាំរស្មីសុទ្ធតែជាការអនុវត្តរូបវិទ្យា។

ផ្នែកវប្បធម៌វិញ រូបវិទ្យាបានផ្លាស់ប្ដូរទស្សនៈរបស់មនុស្សជាតិអំពីកន្លែងរបស់ខ្លួននៅក្នុងសកលលោក តាមរយៈទ្រឹស្តី Big Bang និងការវិវត្តន៍ផ្កាយ។ ស្នាដៃវប្បធម៌ប្រជាប្រិយដូចជាភាពយន្ត Interstellar និងសៀវភៅ A Brief History of Time របស់ Stephen Hawking បាននាំគំនិតវិទ្យាសាស្ត្រទៅកាន់មហាជន។ តាមវិគីភីឌា ការស្រាវជ្រាវរូបវិទ្យាក៏ជំរុញឱ្យមានការបង្កើតថ្មីក្នុងឧស្សាហកម្មវប្បធម៌ដូចជាកាមេរ៉ាឌីជីថល និងឧបករណ៍ថតសំឡេងផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ននេះ រូបវិទ្យាកំពុងស្វែងរកចម្លើយចំពោះសំណួរដែលនៅមិនទាន់មានដំណោះស្រាយ៖ តើអ្វីជារូបធាតុងងឹត? តើថាមពលងងឹតជាអ្វី? ហើយតើគេអាចផ្សះផ្សារទ្រឹស្តីកង់ទីចជាមួយទំនាញបានយ៉ាងដូចម្ដេច? តាមវិគីភីឌា ក្រុមនៅ CERN បន្តធ្វើពិសោធន៍ជាមួយ Large Hadron Collider ហើយអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រកំពុងអភិវឌ្ឍកុំព្យូទ័រកង់ទីច ដែលអាចដោះស្រាយបញ្ហាស្មុគស្មាញបានលឿនជាងកុំព្យូទ័រធម្មតា។

សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការយល់ដឹងអំពីរូបវិទ្យាជួយពង្រឹងការអប់រំ STEM (វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា វិស្វកម្ម និងគណិតវិទ្យា) ដែលជាគន្លឹះសម្រាប់អភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល។ ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាស្អាតដូចជាថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ និងរថយន្តអគ្គិសនី ក៏ផ្អែកលើគោលការណ៍រូបវិទ្យាដែរ។ លើសពីនេះ ការតាមដានព័ត៌មានវិទ្យាសាស្ត្រពិភពលោកជួយឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរយល់ដឹងពីបញ្ហាប្រឈមដូចជាការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ដែលត្រូវការគំរូរូបវិទ្យាស្មុគស្មាញក្នុងការព្យាករ។ អ្នកអាន KhmerPulse អាចតាមដានការវិវឌ្ឍទាំងនេះ ដែលមានឥទ្ធិពលដោយផ្ទាល់ដល់ជីវិតប្រចាំថ្ងៃ និងអនាគតរបស់ប្រទេស។