ប្រធានបទ

ពិធីហាជ្ជ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

អ្នកធ្វើធម្មយាត្រាហាជ្ជនៅជុំវិញកាបា ប្រភព: Wikipedia

ពិធីហាជ្ជ (Hajj) គឺជាការធ្វើធម្មយាត្រាប្រចាំឆ្នាំរបស់អ្នកកាន់សាសនាឥស្លាមទៅកាន់ទីក្រុងម៉ាក្កា (Mecca) នៅក្នុងប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ដែលជាទីក្រុងដ៏ពិសិដ្ឋបំផុតនៅក្នុងសាសនាឥស្លាម។ យោងតាម Wikipedia ពិធីហាជ្ជគឺជាកាតព្វកិច្ចសាសនាមួយដងក្នុងមួយជីវិតសម្រាប់ប្រជាជនមូស្លីមទាំងអស់ដែលមានសមត្ថភាពរាងកាយ និងហិរញ្ញវត្ថុគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការធ្វើដំណើរ និងផ្គត់ផ្គង់គ្រួសាររបស់ពួកគេក្នុងអំឡុងពេលអវត្តមានពីផ្ទះ។ នេះគឺជាសសរស្តម្ភមួយក្នុងចំណោមសសរស្តម្ភទាំងប្រាំនៃសាសនាឥស្លាម។

ពិធីនេះប្រព្រឹត្តទៅក្នុងខែទ្វីលហីជ្ជៈ (Dhul-Hijjah) ដែលជាខែចុងក្រោយនៃប្រតិទិនឥស្លាម។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ អ្នកធ្វើធម្មយាត្រារាប់លាននាក់មកពីជុំវិញពិភពលោកប្រមូលផ្តុំគ្នានៅឯម៉ាក្កា ដើម្បីបំពេញសកម្មភាពសាសនាជាបន្តបន្ទាប់ដូចជា៖ ការស្លៀកពាក់អ៊ីហ្រាម (Ihram) ការតាវ៉ាហ្វ (ដើរជុំវិញកាបា) ការសាយអ៊ី (ដើរចន្លោះភ្នំសាហ្វា និងម៉ារវ៉ា) ការឈរនៅលើភ្នំអារ៉ាហ្វាត (Wuquf) ការគប់ដុំថ្មនៅជមិត (Ramy al-Jamarat) និងការសម្លាប់សត្វពាហនៈជាការរំឭក។ តាម Wikipedia ពិធីទាំងនេះតំណាងឱ្យការលះបង់ ការស្តាប់បង្គាប់ និងការបន្សុទ្ធព្រលឹងរបស់អ្នកកាន់សាសនា។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

តង់ប្រក់ខ្យល់សម្រាប់អ្នកធ្វើធម្មយាត្រាហាជ្ជនៅមីណា ចម្ងាយ ២ គីឡូម៉ែត្រពីម៉ាក្កា ប្រភព: Wikipedia

ទីតាំងភូមិសាស្ត្រសម្រាប់ពិធីហាជ្ជមាននៅភាគខាងលិចនៃប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ដោយសំខាន់រួមមានទីក្រុងម៉ាក្កា និងតំបន់ជុំវិញមួយចំនួន។ វិហារធំម៉ាសជីដអាល់ហារ៉ាម (Masjid al-Haram) នៅម៉ាក្កា មានកាបាស្ថិតនៅកណ្តាល ហើយជាទីតាំងដែលអ្នកធ្វើធម្មយាត្រាត្រូវត្រាច់ជុំវិញក្នុងពិធីតាវ៉ាហ្វ។ ក្រៅពីនេះ មានទីតាំងមីណា (Mina) ដែលមានតង់ធំៗរាប់ម៉ឺនសម្រាប់ស្នាក់នៅ ភ្នំអារ៉ាហ្វាត (Mount Arafat) ដែលជាទីកន្លែងឈរសញ្ជឹងគិត និងទីក្រុងមុហ្សដាលីហ្វា (Muzdalifah) ដែលអ្នកធ្វើធម្មយាត្រាស្នាក់នៅមួយយប់ក្រោមមេឃ។

យោងតាម Wikipedia អ្នកធ្វើហាជ្ជគឺជាប្រជាជនមូស្លីមមកពីគ្រប់ទ្វីប គ្រប់ជាតិសាសន៍ និងគ្រប់វណ្ណៈ។ ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ ចំនួនអ្នកចូលរួមមានចាប់ពី ២ ទៅ ៣ លាននាក់ក្នុងមួយឆ្នាំ ដែលតម្រូវឱ្យរដ្ឋាភិបាលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតរៀបចំហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធធំៗ ដូចជាការពង្រីកវិហារ ការសាងសង់តង់ និងការគ្រប់គ្រងចរាចរណ៍យ៉ាងតឹងរ៉ឹង។ ការជួបជុំនេះធ្វើឱ្យហាជ្ជក្លាយជាការជួបជុំសាសនាដ៏ធំបំផុតលើពិភពលោក។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

សំបុត្របញ្ជាក់ការធ្វើហាជ្ជ ចុះកាលបរិច្ឆេទឆ្នាំ ៦០២ ហ៊ីជីរ៉ា (១២០៥ គ.ស.) ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia ដើមកំណើតនៃពិធីហាជ្ជត្រូវបានគេជឿថាបានចាប់ផ្ដើមតាំងពីសម័យព្យាការីអ៊ីប្រាហ៊ីម (Ibrahim) និងកូនប្រុសរបស់គាត់គឺព្យាការីអ៊ីសម៉ាអែល (Ismail)។ យោងទៅតាមប្រពៃណីឥស្លាម ព្រះអាឡាស់បានបញ្ជាឱ្យអ៊ីប្រាហ៊ីមសាងសង់កាបានៅម៉ាក្កា ហើយបន្ទាប់មកពិធីហាជ្ជត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីរំឭកដល់ការស្តាប់បង្គាប់ និងការលះបង់របស់គាត់។

មុនការលេចឡើងនៃសាសនាឥស្លាម ជនជាតិអារ៉ាប់នៅក្នុងតំបន់នេះក៏បានធ្វើពិធីសក្ការៈបូជានៅជុំវិញកាបាដែរ ប៉ុន្តែពិធីទាំងនោះច្រើនតែមានការលាយឡំជាមួយប្រពៃណីដែលមិនមែនជាឥស្លាម។ នៅឆ្នាំ ៦៣២ គ្រិស្តសករាជ ព្យាការីមូហាំម៉ាត់បានធ្វើដំណើរហាជ្ជចុងក្រោយរបស់គាត់ដែលគេស្គាល់ថា “ពិធីហាជ្ជលាគ្នា” (Farewell Pilgrimage) និងបានកំណត់ឡើងវិញនូវទម្រង់ពិធីនេះឱ្យស្របតាមការបង្រៀនរបស់សាសនាឥស្លាមសុទ្ធសាធ។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ហាជ្ជបានក្លាយជាសសរស្តម្ភមួយនៃសាសនាឥស្លាម។

វត្ថុតំណាងប្រវត្តិសាស្ត្រដូចជាសំបុត្របញ្ជាក់ការធ្វើហាជ្ជពីសម័យមជ្ឈិមសម័យ (រូបខាងលើ) បានបង្ហាញថាប្រពៃណីនេះបានបន្តដំណើរការរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ ហើយអ្នកកាន់សាសនាឥស្លាមបានធ្វើដំណើរដ៏ឆ្ងាយនេះរាប់សតវត្សដើម្បីបំពេញកាតព្វកិច្ចសាសនារបស់ពួកគេ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

លោក Muhammad Ali ក្នុងសម្លៀកបំពាក់អ៊ីហ្រាម ពេលធ្វើហាជ្ជ ឆ្នាំ ១៩៧២ ប្រភព: Wikipedia

ពិធីហាជ្ជមិនត្រឹមតែជាព្រឹត្តិការណ៍សាសនាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាកត្តាជំរុញដ៏សំខាន់សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតផងដែរ។ យោងតាម Wikipedia វិស័យសេវាកម្មដូចជាការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវអាកាស ទីតាំងស្នាក់នៅ ម្ហូបអាហារ និងជំនួញលក់រាយ សុទ្ធតែទទួលបានផលចំណេញយ៉ាងច្រើនក្នុងរដូវកាលហាជ្ជ។ រដ្ឋាភិបាលសាអូឌីតក៏បានដាក់បញ្ចូលការពង្រឹងវិស័យសេដ្ឋកិច្ចដែលពាក់ព័ន្ធនឹងធម្មយាត្រានេះទៅក្នុងផែនការ Vision 2030 របស់ខ្លួន ដើម្បីបង្កើនចំណូលមិនមែនប្រេង និងបង្កើតការងារ។

ផ្នែកវប្បធម៌ ហាជ្ជតំណាងឱ្យឯកភាពនិងសមភាពនៅចំពោះមុខព្រះអាឡាស់។ សម្លៀកបំពាក់អ៊ីហ្រាមពណ៌សសាមញ្ញដែលអ្នកធ្វើធម្មយាត្រាត្រូវស្លៀកនោះ បង្ហាញពីការលុបបំបាត់ភាពខុសគ្នាខាងវណ្ណៈ ជាតិសាសន៍ និងទ្រព្យសម្បត្តិ។ តាម Wikipedia ពិធីនេះផ្តល់ឱកាសឱ្យប្រជាជនមូស្លីមបានជួបប្រាស្រ័យ ផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌ និងស្វែងរកការអត់ឱនទោសពីព្រះ។ ដូចរូបភាពរបស់លោក Muhammad Ali ដែលជាកីឡាករប្រដាល់ដ៏ល្បី បានបង្ហាញ ហាជ្ជមានឥទ្ធិពលទៅលើអ្នកកាន់សាសនាគ្រប់មជ្ឈដ្ឋាន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

កម្លាំងសន្តិសុខសាអូឌីតក្នុងអំឡុងពិធីហាជ្ជ ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ ការគ្រប់គ្រងហាជ្ជបានប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាជាច្រើន ដូចជាសុវត្ថិភាពហ្វូងមនុស្ស និងសុខភាពសាធារណៈ។ តាម Wikipedia គ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរដូចជាការបោកបក់នៅមីណាក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ ដែលបណ្តាលឲ្យមនុស្សរាប់ពាន់នាក់ស្លាប់ បានជំរុញឱ្យអាជ្ញាធរសាអូឌីតពង្រឹងវិធានការសន្តិសុខ រួមទាំងការប្រើប្រាស់ខ្សែដៃអេឡិចត្រូនិក យន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក និងការត្រួតពិនិត្យវីដេអូជាប្រចាំ។

ការរាតត្បាតនៃជំងឺ COVID-19 ក្នុងឆ្នាំ ២០២០ និង ២០២១ បានបង្ខំឱ្យមានការកំណត់យ៉ាងតឹងរ៉ឹងលើចំនួនអ្នកចូលរួម ដោយអនុញ្ញាតតែពលរដ្ឋក្នុងស្រុកមួយចំនួនប៉ុណ្ណោះ។ ទោះយ៉ាងណា នៅឆ្នាំ ២០២២ ការបើកទទួលឡើងវិញជាលក្ខណៈអន្តរជាតិបានធ្វើឡើងជាមួយអ្នកធ្វើធម្មយាត្រាជិតមួយលាននាក់ ហើយបច្ចុប្បន្នកំពុងបន្តកើនឡើងឆ្ពោះទៅរកកម្រិតមុនជំងឺរាតត្បាត។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ដែលរស់នៅកម្ពុជា ហាជ្ជមានភាពពាក់ព័ន្ធតាមរយៈប្រជាជនខ្មែរមូស្លីម (ដូចជាជនជាតិចាម) ដែលមានបំណងធ្វើដំណើរនេះ។ តាមរបាយការណ៍ព័ត៌មាននានា ក្រសួងធម្មការនិងសាសនាកម្ពុជាបានសម្របសម្រួលជាមួយស្ថានទូតអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតដើម្បីទទួលបានកូតា និងជួយសម្រួលដល់ការធ្វើដំណើរសម្រាប់ពលរដ្ឋខ្មែរ។ ការអភិវឌ្ឍថ្មីៗនេះក្នុងការគ្រប់គ្រងហាជ្ជ ព្រមទាំងការផ្លាស់ប្តូរថ្លៃធ្វើដំណើរ និងគោលនយោបាយសុខភាព សុទ្ធតែជាប្រធានបទដែលទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍សម្រាប់សហគមន៍ខ្មែរមូស្លីម។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

អ្នកធ្វើធម្មយាត្រាជាង ១,៥ លាននាក់ចូលរួមពិធីបុណ្យហាជឆ្នាំនេះចំពោះមុខកង្វល់សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់
ពិភពលោក

អ្នកធ្វើធម្មយាត្រាជាង ១,៥ លាននាក់ចូលរួមពិធីបុណ្យហាជឆ្នាំនេះចំពោះមុខកង្វល់សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់

ពិធីបុណ្យហាជប្រចាំឆ្នាំ ២០២៦ បានចាប់ផ្តើមនៅប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត ដោយមានអ្នកធ្វើធម្មយាត្រាបរទេសជាង ១,៥ លាននាក់បានមកដល់ ខណៈដែលក្តីបារម្ភអំពីសង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ង់ និងអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងកំពុងគ្របដណ្តប់។

២៦ ឧសភា ២០២៦