ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា (Wikipedia) ឧបទ្ទវហេតុអាកាសចរណ៍ (aviation accident) គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ដែលកើតឡើងក្នុងអំឡុងពេលប្រតិបត្តិការយន្តហោះ ដែលបណ្តាលឱ្យមានរបួសធ្ងន់ធ្ងរ ការស្លាប់ ឬការបំផ្លិចបំផ្លាញយ៉ាងសន្ធឹកសន្ធាប់។ ចំណែកឯ ព្រឹត្តិការណ៍អាកាសចរណ៍ (aviation incident) វិញ សំដៅទៅលើព្រឹត្តិការណ៍ប្រតិបត្តិការណាមួយដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុវត្ថិភាព ប៉ុន្តែមិនបានក្លាយទៅជាឧបទ្ទវហេតុធ្ងន់ធ្ងរឡើយ។ ការទប់ស្កាត់ទាំងឧបទ្ទវហេតុ និងព្រឹត្តិការណ៍គឺជាគោលដៅចម្បងនៃសុវត្ថិភាពអាកាសចរណ៍។

លក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុមិនល្អ រួមមាន ភាពវឹកវរនៃខ្យល់ (turbulence) ព្យុះផ្គរ ការកករំអិលលើយន្តហោះ (icing) និងភាពមើលឃើញទាប ជាកត្តារួមចំណែកដ៏សំខាន់នៅក្នុងឧបទ្ទវហេតុ និងព្រឹត្តិការណ៍អាកាសចរណ៍ជាសកល តាមការកត់សម្គាល់របស់វិគីភីឌា។ ឧបទ្ទវហេតុខ្លះបានក្លាយជាចំណាប់ចាប់អារម្មណ៍ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ ដូចជាគ្រោះមហន្តរាយនៅ Tenerife ឆ្នាំ ១៩៧៧ ដែលបង្ហាញក្នុងរូបភាពខាងលើ ដែលជាឧបទ្ទវហេតុដ៏សាហាវបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអាកាសចរណ៍ ដោយមានមនុស្ស ៥៨៣ នាក់ស្លាប់។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ទីតាំងភូមិសាស្ត្រដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងឧបទ្ទវហេតុអាកាសចរណ៍។ តាមវិគីភីឌា អាកាសធាតុអាក្រក់ដូចជាអ័ព្ទក្រាស់ និងភ្នំខ្ពស់ជារឿយៗបង្កើនហានិភ័យ។ ឧទាហរណ៍ គ្រោះមហន្តរាយ Tenerife បានកើតឡើងនៅព្រលានយន្តហោះដែលមានអ័ព្ទក្រាស់។ ក្នុងឆ្នាំ ២០០៦ ឧបទ្ទវហេតុជើងហោះហើរ Gol Flight 1907 នៅប្រេស៊ីល បានកើតឡើងលើព្រៃអាម៉ាហ្សូនដែលមានលក្ខណៈដាច់ស្រយាល ធ្វើឱ្យការសង្គ្រោះមានការពិបាក។

ចំពោះផ្នែកប្រជាជន ក្រុមអ្នកស៊ើបអង្កេតគ្រោះថ្នាក់មានសារៈសំខាន់ខ្លាំង។ រូបភាពខាងលើបង្ហាញក្រុមស៊ើបអង្កេតនៃក្រុមប្រឹក្សាអាកាសចរណ៍ស៊ីវិល (Civil Aeronautics Board - CAB) ប្រហែលឆ្នាំ ១៩៦៥ ដែលដឹកនាំដោយប្រធាន Bobbie R. Allen។ ក្រុមទាំងនេះមានភារកិច្ចកំណត់មូលហេតុនៃឧបទ្ទវហេតុ ដើម្បីការពារកុំឱ្យកើតមានម្តងទៀត។ អ្នកបើកយន្តហោះ អ្នកបម្រើការលើយន្តហោះ និងអ្នកត្រួតពិនិត្យចរាចរណ៍ផ្លូវអាកាសក៏ជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាពផងដែរ តាមការបញ្ជាក់នៅក្នុងរបាយការណ៍សុវត្ថិភាពជាច្រើន។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃឧបទ្ទវហេតុអាកាសចរណ៍បានចាប់ផ្តើមតាំងពីសម័យដំបូងនៃការហោះហើរ។ គ្រោះមហន្តរាយធំៗជាច្រើនបានបន្សល់ទុកនូវស្លាកស្នាមនៅក្នុងការចងចាំសាធារណៈ និងបានជំរុញឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរច្បាប់សុវត្ថិភាព។ ដូចបានរៀបរាប់រួចមក ឧបទ្ទវហេតុនៅ Tenerife ឆ្នាំ ១៩៧៧ បានក្លាយជាឧបទ្ទវហេតុដ៏សាហាវបំផុត ដោយមានមនុស្ស ៥៨៣ នាក់ស្លាប់។ ក្រោយមក នៅឆ្នាំ ១៩៨៥ យោងតាមវិគីភីឌា ជើងហោះហើរលេខ ១២៣ របស់ Japan Airlines (យន្តហោះ Boeing 747 ដែលបង្ហាញក្នុងរូបភាពខាងលើ) បានធ្លាក់ភ្នំនៅប្រទេសជប៉ុន ដោយបណ្តាលឱ្យអ្នកដំណើរ ៥២០ នាក់ស្លាប់ ដែលជាឧបទ្ទវហេតុយន្តហោះតែមួយគ្រឿងដ៏សាហាវបំផុត។

នៅឆ្នាំ ១៩៩៦ ឧបទ្ទវហេតុ TWA Flight 800 បានផ្ទុះនៅលើមេឃសហរដ្ឋអាមេរិក។ ក្នុងឆ្នាំ ២០០១ ព្រឹត្តិការណ៍ ៩/១១ បានប្រើប្រាស់យន្តហោះជាអាវុធ ដែលជាករណីលើកលែងនៃអំពើភេរវកម្ម។ ឧបទ្ទវហេតុផ្សេងទៀតដូចជា Gol Flight 1907 (ឆ្នាំ ២០០៦) និង British Airways Flight 38 ដែលធ្លាក់នៅព្រលាន Heathrow ទីក្រុងឡុងដ៍ (ឆ្នាំ ២០០៨) ក៏ជាចំណុចសំខាន់នៅក្នុងការសិក្សាសុវត្ថិភាពផងដែរ។ ឧបទ្ទវហេតុទាំងនេះបាននាំឱ្យមានការស៊ើបអង្កេតយ៉ាងទូលំទូលាយ និងការកែលម្អសុវត្ថិភាព ដូចជាការប្រើប្រាស់ប្រអប់ខ្មៅសម្រាប់កត់ទិន្នន័យ ដែលឥឡូវក្លាយជាកាតព្វកិច្ចអន្តរជាតិ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចនៃឧបទ្ទវហេតុអាកាសចរណ៍គឺធំធេងណាស់។ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍អាចប្រឈមមុខនឹងការបាត់បង់យន្តហោះ ការទូទាត់សំណងដល់គ្រួសារជនរងគ្រោះ និងការធ្លាក់ចុះនៃចំនួនអ្នកដំណើរ។ យោងតាមវិគីភីឌា ការស៊ើបអង្កេតលើគ្រោះថ្នាក់តែងតែចំណាយថវិការាប់លានដុល្លារ។ រូបភាពខាងលើបង្ហាញពីការសាកល្បងបុកទង្គិចគ្រប់គ្រង (Controlled Impact Demonstration) របស់ NASA និង FAA ក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៨៤ ដែលជាការស្រាវជ្រាវចំណាយខ្ពស់ដើម្បីបង្កើនសុវត្ថិភាព។

តាមផ្នែកវប្បធម៌ ឧបទ្ទវហេតុអាកាសចរណ៍បានបង្កើតឱ្យមានការភ័យខ្លាចនៃការហោះហើរ (aviofobia) និងជះឥទ្ធិពលដល់វិស័យកម្សាន្ត ដូចជាភាពយន្ត និងសៀវភៅ។ ឧទាហរណ៍ ព្រឹត្តិការណ៍ ៩/១១ បានផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌សន្តិសុខអាកាសចរណ៍ជាសកលយ៉ាងខ្លាំង។ ឧបទ្ទវហេតុក៏ត្រូវបានរំឮកតាមរយៈពិធីបុណ្យរំឮក និងវិមានដល់ជនរងគ្រោះផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងបរិបទនៃការរីកចម្រើនផ្នែកអាកាសចរណ៍ ការយល់ដឹងអំពីឧបទ្ទវហេតុ និងព្រឹត្តិការណ៍អាកាសចរណ៍កាន់តែមានសារៈសំខាន់។ ទីផ្សារអាកាសចរណ៍ក្នុងស្រុកកំពុងតែកើនឡើង ជាមួយនឹងការបើកដំណើរការព្រលានយន្តហោះថ្មី និងផ្លូវហោះហើរអន្តរជាតិបន្ថែម។ យោងតាមវិគីភីឌា អាកាសធាតុអាក្រក់គឺជាកត្តាចម្បងនៃឧបទ្ទវហេតុជាច្រើន ហើយកម្ពុជាមានរដូវវស្សាដែលអាចនាំមកនូវព្យុះផ្គរ និងភាពមើលឃើញទាប ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់សុវត្ថិភាពហោះហើរ។

ឧទាហរណ៍នាពេលថ្មីៗនេះ ដូចជាគ្រោះថ្នាក់ PenAir Flight 3296 នៅឆ្នាំ ២០១៩ (រូបភាពខាងលើ) បង្ហាញថា សូម្បីតែយន្តហោះទំនើបក៏នៅតែអាចជួបឧបទ្ទវហេតុដែរ។ ករណីនេះជាការរំឮកថា ការប្រុងប្រយ័ត្ន និងការវិនិយោគលើសុវត្ថិភាពត្រូវតែបន្តជានិច្ច។ អាជ្ញាធរអាកាសចរណ៍ស៊ីវិលកម្ពុជា (SSCA) ត្រូវតែរក្សាស្តង់ដារសុវត្ថិភាពឱ្យស្របតាមបទដ្ឋានអន្តរជាតិ ដើម្បីការពារអាយុជីវិតអ្នកដំណើរ។

នៅពេលដែលប្រជាជនខ្មែរធ្វើដំណើរកាន់តែច្រើន ទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស ការយល់ដឹងអំពីសុវត្ថិភាពអាកាសចរណ៍អាចជួយឱ្យអ្នកដំណើរមានការប្រុងប្រយ័ត្ន និងជួយដល់ការអភិវឌ្ឍវិស័យនេះប្រកបដោយនិរន្តរភាព។