វគ្គជម្រុះ NBA

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

យោងតាម Wikipedia វគ្គជម្រុះ NBA (NBA Playoffs) គឺជាព្រឹត្តិការណ៍កីឡាប្រចាំឆ្នាំរបស់សមាគមបាល់បោះជាតិអាមេរិក (National Basketball Association) ដែលប្រព្រឹត្តទៅក្រោយរដូវកាលធម្មតា ដើម្បីស្វែងរកក្រុមជើងឯកប្រចាំលីក។ វគ្គជម្រុះនេះមានដើមកំណើតពីឆ្នាំ ១៩៤៧ ក្នុងនាមសមាគមបាល់បោះអាមេរិក (BAA) ហើយបានអភិវឌ្ឍរហូតដល់ទម្រង់បួនវគ្គ ឈ្នះ ៤ លើកក្នុងចំណោម ៧ ប្រកួត (best-of-seven) ដែលត្រូវបានដាក់ឱ្យអនុវត្តពេញលេញនៅឆ្នាំ ២០០៣។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០២០ មក វគ្គជម្រុះ NBA ត្រូវបាននាំមុខដោយការប្រកួត play-in tournament ដែលជាវគ្គជម្រុះបន្ថែមសម្រាប់ក្រុមដែលមិនទាន់មានសិទ្ធិស្វ័យប្រវត្តិ។

ក្រោមទម្រង់បច្ចុប្បន្ន (អនុវត្តពីឆ្នាំ ២០២១) ក្រុមចំនួន ៦ មកពីសន្និសីទនីមួយៗ (Eastern Conference និង Western Conference) ឡើងទៅវគ្គជម្រុះដោយស្វ័យប្រវត្តិ ដោយផ្អែកលើភាគរយនៃការឈ្នះក្នុងរដូវកាលធម្មតា។ ចំណែកក្រុមដែលឈរចំណាត់ថ្នាក់ទី ៧ ដល់ ១០ ត្រូវប្រកួត play-in ដើម្បីដណ្តើមចំណាត់ថ្នាក់ពីរចុងក្រោយសម្រាប់វគ្គជម្រុះ។ វគ្គជម្រុះបញ្ចប់ដោយវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ NBA (NBA Finals) ដែលជាការប្រកួតរវាងជើងឯកសន្និសីទទាំងពីរ និងជាចំណុចកំពូលនៃប្រតិទិនកីឡាបាល់បោះ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

វគ្គជម្រុះ NBA ពាក់ព័ន្ធនឹងក្រុមចូលរួមរហូតដល់ ១៦ ក្រុម ដែលតំណាងឱ្យទីក្រុងនៅទូទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសកាណាដា (ក្រុម Toronto Raptors)។ តាម Wikipedia ការប្រកួតធ្វើឡើងនៅទីលានក្នុងស្រុករបស់ក្រុម ដោយទាក់ទាញអ្នកគាំទ្ររាប់ម៉ឺននាក់ក្នុងសាល និងទស្សនិកជនរាប់រយលាននាក់តាមទូរទស្សន៍និងប្រព័ន្ធអនឡាញជុំវិញពិភពលោក។ អ្នកលេងដែលចូលរួមមកពីគ្រប់ទ្វីប ដូចជាតារាឆ្នើម Giannis Antetokounmpo (ក្រិក) Nikola Jokic (ស៊ែប៊ី) និង Luka Doncic (ស្លូវេនី) ដែលបានជួយពង្រីកភាពទាក់ទាញរបស់ព្រឹត្តិការណ៍នេះទៅដល់ទស្សនិកជនអន្តរជាតិ រួមទាំងនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីផងដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

យោងតាម Wikipedia ប្រវត្តិនៃវគ្គជម្រុះ NBA បានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ១៩៤៧ នៅពេលដែលក្រុម Philadelphia Warriors បានឈ្នះការប្រកួតវគ្គជម្រុះដំបូងរបស់ BAA មុនពេល BAA រួមបញ្ចូលគ្នាជាមួយ NBL ដើម្បីបង្កើតជា NBA នៅឆ្នាំ ១៩៤៩។ ទម្រង់នៃការប្រកួតបានប្រែប្រួលជាច្រើនលើក ដោយកាលពីដើមឡើយវគ្គដំបូងត្រូវបានលេងក្នុងប្រព័ន្ធ best-of-three ឬ best-of-five មុននឹងឈានទៅប្រើប្រព័ន្ធ best-of-seven សម្រាប់គ្រប់វគ្គនៅឆ្នាំ ២០០៣។

នៅឆ្នាំ ១៩៨៤ ចំនួនក្រុមដែលចូលរួមក្នុងវគ្គជម្រុះត្រូវបានពង្រីកដល់ ១៦ ក្រុម ដែលជាទម្រង់ស្តង់ដារអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍។ ការកែសម្រួលធំៗជាបន្តបន្ទាប់រួមមានការលុបចោលការធានាពូជកំពូលសម្រាប់ក្រុមឈ្នះផ្នែក (division winner) នៅឆ្នាំ ២០១៦ និងការដាក់ឱ្យប្រើ play-in tournament នៅឆ្នាំ ២០២០ ដែលដំបូងធ្វើឡើងក្នុងបរិវេណពពុះជំងឺ COVID-19 និងក្រោយមកបានក្លាយជាផ្នែកអចិន្ត្រៃយ៍នៃវគ្គជម្រុះចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០២១ ដើម្បីបង្កើនការប្រកួតប្រជែង។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

តាមការរាយការណ៍របស់ទស្សនាវដ្តី Forbes វគ្គជម្រុះ NBA គឺជាម៉ាស៊ីនសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំមួយ ដោយបង្កើតប្រាក់ចំណូលយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់តាមរយៈកិច្ចសន្យាផ្សាយបន្តផ្ទាល់ (ជាមួយបណ្តាញ ESPN, ABC, TNT) ការលក់សំបុត្រ សម្លៀកបំពាក់ និងទំនិញផ្សេងៗ។ ការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រមួយអាចមានតម្លៃផ្សាយពាណិជ្ជកម្មរាប់លានដុល្លារ ហើយទស្សនិកជនសកលក៏កើនឡើងជាលំដាប់ផងដែរ។

នៅក្នុងវិស័យវប្បធម៌ តាម BBC News ពាក្យ "playoffs" បានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃការប្រកួតប្រជែងដ៏ខ្លាំងក្លា ហើយ NBA Playoffs ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាព្រឹត្តិការណ៍កីឡាដ៏រំភើបចិត្តមួយ។ រាល់ឆ្នាំ ទស្សនិកជននៅទូទាំងពិភពលោករៀបចំពិធីជប់លៀងមើលការប្រកួត (watch parties) ហើយតារាល្បីៗក៏ចូលរួមយ៉ាងសកម្ម ដែលបញ្ជាក់ពីសារៈសំខាន់របស់វាក្នុងសង្គមទំនើប។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

នៅឆ្នាំ ២០២៣ តាម BBC Sport ក្រុម Denver Nuggets បានឈ្នះជើងឯក NBA ជាលើកដំបូងរបស់ខ្លួន បន្ទាប់ពីយកឈ្នះក្រុម Miami Heat ក្នុងវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ ដោយ Nikola Jokic ទទួលបានងារជាកីឡាករឆ្នើម (Finals MVP)។ នៅឆ្នាំ ២០២៤ ក្រុម Boston Celtics បានដណ្តើមជើងឯកលើកទី ១៨ របស់ពួកគេ។ ការប្រកួត play-in បានបន្តដើរតួនាទីសំខាន់ ដោយផ្តល់ឱកាសដល់ក្រុមចំណាត់ថ្នាក់ទាប និងបង្កើតការប្រកួតដ៏គួរឱ្យរំភើបបន្ថែមទៀត។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse នៅកម្ពុជា វគ្គជម្រុះ NBA កាន់តែមានភាពពាក់ព័ន្ធ ដោយសារការផ្សាយបន្តផ្ទាល់តាមទូរទស្សន៍និងអនឡាញធ្វើឱ្យយុវជនកម្ពុជាអាចទស្សនាតារាល្បីៗដូចជា LeBron James និង Stephen Curry បានយ៉ាងងាយស្រួល។ តាមការរាយការណ៍របស់សារព័ត៌មានក្នុងស្រុកមួយចំនួន កីឡាបាល់បោះនៅកម្ពុជាកំពុងរីកចម្រើន ដោយមានក្លឹបនិងសាលារៀនជាច្រើនបើកបង្រៀន ហើយក្រុមជម្រើសជាតិក៏កំពុងអភិវឌ្ឍសម្រាប់ការប្រកួតថ្នាក់តំបន់ដូចជាស៊ីហ្គេមផងដែរ។ ដូច្នេះ NBA Playoffs មិនត្រឹមតែជាព្រឹត្តិការណ៍កីឡាពិភពលោកប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាផ្នែកមួយនៃវប្បធម៌យុវវ័យនៅកម្ពុជាដែរ។