ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា អំពើឃោរឃៅរបស់ប៉ូលិស គឺជាការប្រើប្រាស់កម្លាំងហួសហេតុ និងគ្មានមូលហេតុត្រឹមត្រូវ ដោយមន្ត្រីអនុវត្តច្បាប់ ទៅលើបុគ្គល ឬក្រុមណាមួយ។ វាជាទម្រង់ធ្ងន់ធ្ងរបំផុតនៃអំពើមិនត្រឹមត្រូវរបស់ប៉ូលិស ហើយត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការរំលោភសិទ្ធិពលរដ្ឋយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ វិគីភីឌាបានបញ្ជាក់បន្ថែមថា អំពើឃោរឃៅរបស់ប៉ូលិសរួមមាន ការធ្វើឱ្យថប់ដង្ហើម ការវាយតប់ ការបាញ់ប្រហារ ការចាប់ឃាត់ខ្លួនដោយគ្មានវិធីត្រឹមត្រូវ អំពើហិង្សាដោយសារការរើសអើងពូជសាសន៍ និងការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍តាស៊ែរដោយគ្មានមូលហេតុត្រឹមត្រូវ។ ការប្រព្រឹត្តនេះអាចបណ្តាលឱ្យមានរបួសធ្ងន់ធ្ងរ ឬស្លាប់ ហើយជារឿយៗកើតឡើងដោយគ្មានគណនេយ្យភាពគ្រប់គ្រាន់ពីស្ថាប័ន។ នៅក្នុងច្បាប់អន្តរជាតិ អំពើឃោរឃៅរបស់ប៉ូលិសជារឿយៗត្រូវបានថ្កោលទោសថាជាការរំលោភលើសិទ្ធិមនុស្ស ហើយអង្គការសហប្រជាជាតិបានអំពាវនាវឱ្យមានកំណែទម្រង់ដើម្បីទប់ស្កាត់។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាសរសេរថា អំពើឃោរឃៅរបស់ប៉ូលិសកើតមាននៅស្ទើរគ្រប់ប្រទេសក្នុងពិភពលោក ប៉ុន្តែកម្រិតនិងភាពញឹកញាប់ខុសគ្នាអាស្រ័យលើបរិបទសង្គម នយោបាយ និងវប្បធម៌។ ក្រុមប្រជាជនដែលទទួលរងផលប៉ះពាល់ច្រើនជាងគេ រួមមាន ជនជាតិភាគតិច ជនចំណាកស្រុក អ្នកក្រីក្រ និងអ្នកដែលមានបញ្ហាផ្លូវចិត្ត។ ឧទាហរណ៍ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក អត្រានៃការសម្លាប់ដោយប៉ូលិសក្នុងចំណោមជនជាតិអាហ្រ្វិក-អាមេរិកាំងគឺខ្ពស់ជាងអត្រាក្នុងចំណោមជនជាតិស្បែកសឆ្ងាយណាស់ ដែលនេះត្រូវបានអ្នកវិភាគជាច្រើនចាត់ទុកថាមានឫសគល់ពីការរើសអើងជាប្រព័ន្ធ។ នៅអឺរ៉ុប ជនជាតិរ៉ូម៉ានី និងជនចំណាកស្រុកមកពីទ្វីបអាហ្រ្វិកក៏តែងតែត្រូវបានរាយការណ៍ថាទទួលរងការប្រើប្រាស់កម្លាំងហួសហេតុពីប៉ូលិសផងដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ផ្អែកតាមវិគីភីឌា ប្រវត្តិនៃអំពើឃោរឃៅរបស់ប៉ូលិសមានតាំងពីយូរយារណាស់មកហើយ។ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងសម័យទាសករ ក្រុមល្បាតទាសករត្រូវបានចាត់ទុកថាជាទម្រង់មួយនៃប៉ូលិសដែលប្រើអំពើឃោរឃៅជាប្រព័ន្ធ។ នៅសតវត្សទី១៩ និងទី២០ ការប្រើប្រាស់កម្លាំងដោយប៉ូលិសត្រូវបានគេមើលឃើញជាញឹកញាប់ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍បាតុកម្មការងារ និងការតវ៉ានយោបាយ។ ឧទាហរណ៍ នៅឆ្នាំ១៩៣៨ មានការតវ៉ាប្រឆាំងនឹង "ភ័យរន្ធត់របស់ប៉ូលិស" នៅទីក្រុងវ៉ង់ឃូវើរ ប្រទេសកាណាដា ដោយសារតែការបណ្តេញបាតុករគ្មានការងារធ្វើដោយប្រើកម្លាំងហួសហេតុ។ ការកើតឡើងនៃបច្ចេកវិទ្យាថតវីដេអូនៅចុងសតវត្សទី២០ បានផ្លាស់ប្តូរការយល់ឃើញរបស់សាធារណៈ ដោយហេតុការណ៍ដូចជាការវាយដំរបស់ Rodney King ក្នុងឆ្នាំ១៩៩១ ត្រូវបានថតនិងផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងទូលំទូលាយ បានដុតបញ្ឆេះកំហឹងនិងការទាមទារកំណែទម្រង់។ វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា ការរីកចម្រើននៃបណ្តាញសង្គមបានធ្វើឱ្យករណីបែបនេះត្រូវបានពិនិត្យមើលកាន់តែខ្លាំងឡើង។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

តាមទិន្នន័យវិគីភីឌា កត្តាសេដ្ឋកិច្ចនិងវប្បធម៌មានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការបង្កើត និងធ្វើឱ្យអំពើឃោរឃៅរបស់ប៉ូលិសកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺន។ តំបន់ដែលមានអត្រាភាពក្រីក្រខ្ពស់និងគ្មានសមភាពសេដ្ឋកិច្ច តែងតែប្រឈមនឹងការគ្រប់គ្រងបែបយោធា ដែលប៉ូលិសត្រូវបានគេប្រើដើម្បីគ្រប់គ្រងសណ្តាប់ធ្នាប់ជាជាងការពារសហគមន៍។ វប្បធម៌ក្នុងអង្គភាពប៉ូលិស ដូចជា "ជញ្ជាំងនៃភាពស្ងៀមស្ងាត់" (code of silence) ការពារមន្ត្រីដែលប្រព្រឹត្តអំពើឃោរឃៅពីការទទួលទោស។ ផលប៉ះពាល់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចរួមមានការចំណាយរាប់លានដុល្លារលើបណ្តឹងនិងសំណង ដែលបន្ទុកធ្លាក់លើអ្នកបង់ពន្ធ។ លើសពីនេះ កង្វះទំនុកចិត្តលើប៉ូលិសធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការពីសហគមន៍ ដែលនាំឱ្យឧក្រិដ្ឋកម្មកើនឡើង និងធ្វើឱ្យវដ្តនៃអំពើឃោរឃៅកាន់តែវិលវល់។ វិគីភីឌាក៏បានលើកឡើងថា ការតវ៉ាប្រឆាំងនឹងអំពើឃោរឃៅរបស់ប៉ូលិសជារឿយៗត្រូវបានគាំទ្រដោយចលនាសិទ្ធិមនុស្សដែលទាមទារឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរជាប្រព័ន្ធ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន វិគីភីឌារាយការណ៍ថា ចលនាសកលប្រឆាំងនឹងអំពើឃោរឃៅរបស់ប៉ូលិសបានផ្ទុះឡើងជាថ្មីក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ។ ការស្លាប់របស់លោក George Floyd នៅសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងខែឧសភា ឆ្នាំ២០២០ បានបង្កឱ្យមានបាតុកម្មដ៏ធំសម្បើមនៅក្នុងប្រទេសជាង ៦០ ដែលជាផ្នែកនៃចលនា Black Lives Matter ។ បាតុករបានទាមទារឱ្យមានកំណែទម្រង់ប៉ូលិស ការកាត់បន្ថយថវិកាប៉ូលិស និងការបញ្ចប់ការរើសអើងជាប្រព័ន្ធ។ នៅអឺរ៉ុប ករណីដូចជា Ian Tomlinson ដែលបានស្លាប់បន្ទាប់ពីត្រូវបានប៉ូលិសរុញច្រានក្នុងបាតុកម្ម G20 នៅទីក្រុងឡុងដ៍ឆ្នាំ២០០៩ បានបង្ហាញថាបញ្ហានេះមិនមែនជារឿងពិសេសរបស់ប្រទេសណាមួយឡើយ។ សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា ការយល់ដឹងអំពីប្រធានបទនេះគឺពាក់ព័ន្ធ ដោយសារកម្ពុជាក៏មានការជជែកវែកញែកអំពីការប្រើប្រាស់កម្លាំងរបស់កងកម្លាំងសន្តិសុខ និងការគោរពសិទ្ធិមនុស្សផងដែរ។ ចលនាអន្តរជាតិនេះបន្តជំរុញឱ្យមានការសន្ទនាអំពីយុត្តិធម៌ និងការទទួលខុសត្រូវនៅទូទាំងពិភពលោក។