ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា សម្តេចប៉ាប ហ្វ្រង់ស៊ីស (Pope Francis) ជាប្រមុខនៃព្រះវិហារកាតូលិក និងជាអធិបតីនៃរដ្ឋទីក្រុងវ៉ាទីកង់ ចាប់ពីថ្ងៃទី ១៣ មីនា ២០១៣ រហូតដល់មរណភាពរបស់ទ្រង់នៅឆ្នាំ ២០២៥។ ទ្រង់ជាសម្តេចប៉ាបដំបូងគេបង្អស់ដែលជាសមាជិកក្រុមយេស៊ូអ៊ីត (Jesuit) ជាសម្តេចប៉ាបដំបូងដែលមានដើមកំណើតពីអាមេរិកឡាទីន និងជាសម្តេចប៉ាបដំបូងដែលកើតក្រៅទ្វីបអឺរ៉ុប ចាប់តាំងពីសម័យសម្តេចប៉ាប ហ្គ្រេហ្គោរីទី ៣ ដែលមានដើមកំណើតស៊ីរី ក្នុងសតវត្សទី ៨។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា សម្តេចប៉ាប ហ្វ្រង់ស៊ីស មានព្រះនាមកំណើតថា ចច ម៉ារីយ៉ូ ប៊ែកហ្គូលីអូ (Jorge Mario Bergoglio) ហើយទ្រង់ប្រសូតនៅទីក្រុងប៊ុយណូស៊ែរ ប្រទេសអាសង់ទីន ប្រហែលឆ្នាំ ១៩៣៦ (ផ្អែកលើរូបថតពីវិគីភីឌាដែលបង្ហាញទ្រង់នៅវ័យ ១២ ឆ្នាំក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៨–១៩៤៩)។ ទ្រង់មានសញ្ជាតិអាសង់ទីន និងដើមកំណើតគ្រួសារអ៊ីតាលី។ បន្ទាប់ពីការសិក្សាខាងបព្វជិតនៅអាសង់ទីន (ដូចរូបថតពីទសវត្សឆ្នាំ ១៩៥០ បង្ហាញ) ទ្រង់បានចូលជាសមាជិកក្រុមយេស៊ូអ៊ីត។ មុននឹងឡើងធ្វើជាសម្តេចប៉ាប ទ្រង់បានបម្រើការជាអាចារ្យឯកនៃទីក្រុងប៊ុយណូស៊ែរ ហើយត្រូវបានតែងតាំងជាកាឌីណាល់ ដូចដែលឃើញក្នុងរូបថតឆ្នាំ ២០០៨។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ប្រវត្តិរបស់សម្តេចប៉ាប ហ្វ្រង់ស៊ីស ចាប់ផ្តើមពីការសិក្សានៅសាលាសេលសៀន និងការបណ្តុះបណ្តាលខាងបព្វជិតនៅអាសង់ទីនក្នុងទសវត្សឆ្នាំ ១៩៥០។ ទ្រង់បានចូលបួសជាបូជាចារ្យ ហើយក្រោយមកបម្រើការជាអ្នកដឹកនាំយេស៊ូអ៊ីតប្រចាំតំបន់ និងជាអាចារ្យឯកនៃទីក្រុងប៊ុយណូស៊ែរ។ ទ្រង់ត្រូវបានតែងតាំងជាកាឌីណាល់ (រូបថតឆ្នាំ ២០០៨)។ នៅថ្ងៃទី ១៣ មីនា ២០១៣ បន្ទាប់ពីសម្តេចប៉ាប បេណេឌីកទី ១៦ សុំលាលែង អង្គប្រជុំកាឌីណាល់បានជ្រើសរើសព្រះអង្គធ្វើជាសម្តេចប៉ាប។ ទ្រង់បានជ្រើសយកព្រះនាមថា ហ្វ្រង់ស៊ីស ដើម្បីគោរពដល់សន្ត ហ្វ្រង់ស៊ីស នៃអាស៊ីស៊ី ដែលជានិមិត្តរូបនៃភាពក្រីក្រស្ម័គ្រចិត្ត និងសន្តិភាព។ ពិធីសម្ពោធតំណែងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី ១៩ មីនា ២០១៣។

តាមវិគីភីឌា និងរូបថតពីវិគីភីឌា ក្នុងអំឡុងពេលកាន់តំណែង ទ្រង់បានធ្វើសកម្មភាពសំខាន់ៗជាច្រើន។ នៅឆ្នាំ ២០១៣ ទ្រង់បានយាងទៅប្រទេសប្រេស៊ីលសម្រាប់ទិវាយុវជនពិភពលោក (World Youth Day) ហើយបានទស្សនាសហគមន៍ក្រីក្រមួយហៅថា favela។ នៅឆ្នាំ ២០១៤ ទ្រង់បានប្រកាសដាក់សម្តេចប៉ាប ចន ទី ២៣ និងសម្តេចប៉ាប ចន ប៉ូលទី ២ ទៅក្នុងបញ្ជីសន្ត (Canonization)។ នៅឆ្នាំ ២០១៥ ទ្រង់បានបើកទ្វារបរិសុទ្ធ (Holy Door) ដើម្បីចាប់ផ្តើមពិធីបុណ្យមេត្តាករុណាមហាវិសេស (Extraordinary Jubilee of Mercy) ហើយក៏បានជួបជាមួយប្រធានាធិបតីគុយបា លោក រ៉ាអ៊ុល កាស្ត្រូ (Raúl Castro) រួមទាំងបានយាងទៅកាន់ប្រទេសអេក្វាឌ័រ និងហ្វីលីពីន។ ទ្រង់បានជួបជាមួយប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោកស្រី ផាក គុនហ្យេ (Park Geun-hye) ក្នុងឆ្នាំ ២០១៤ និងជាមួយប្រធានាធិបតីអ៊ីតាលី លោក ស៊ែរជីអូ ម៉ាតារ៉េឡា (Sergio Mattarella) ក្នុងឆ្នាំ ២០២២។ នៅឆ្នាំ ២០១៦ ទ្រង់បានចូលរួមពិធីអន្តរគ្រិស្តសាសនានៅអាមេនី ជាមួយគណៈសង្ឃកាតូលិកកូស (Catholicos)។ ទ្រង់ក៏បានជួបជាមួយប្រធានាធិបតីប្រេស៊ីល លោក លុយឡា ដា ស៊ីលវ៉ា (Lula da Silva) ក្នុងឆ្នាំ ២០២៣។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា ការពាក់ព័ន្ធនាពេលបច្ចុប្បន្ននៃសម្តេចប៉ាប ហ្វ្រង់ស៊ីស ផ្តោតលើមរណភាពរបស់ទ្រង់នៅឆ្នាំ ២០២៥ និងកេរ្តិ៍ដំណែលនៃការសន្ទនាអន្តរជំនឿ។ យោងតាមវិគីភីឌា ទ្រង់បានទទួលមរណភាពនៅឆ្នាំ ២០២៥ បន្ទាប់ពីការប្រើកង់រុញ (wheelchair) ជាសាធារណៈតាំងពីឆ្នាំ ២០២២ ដែលបង្ហាញពីសុខភាពកាន់តែទ្រុឌទ្រោម។ ទោះជាយ៉ាងណា ទ្រង់នៅតែបន្តធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ច ដូចជាទៅកាន់ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីក្នុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៤ ដែលនៅទីនោះអ៊ីម៉ាមធំនៃវិហារអ៊ីស្លាមអ៊ីស្ទីកឡាល (Istiqlal Mosque) បានថើបថ្ងាសទ្រង់ (រូបថតពីវិគីភីឌា) ជានិមិត្តរូបនៃការគោរពគ្នា។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះមានសារសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលជាសង្គមព្រះពុទ្ធសាសនា ដោយបង្ហាញថាការសន្ទនារវាងជំនឿផ្សេងៗអាចកើតមានបាន។ លើសពីនេះ ទ្រង់ធ្លាប់បានទៅទស្សនាសហគមន៍ក្រីក្រនៅប្រេស៊ីល និងបានជួបជាមួយមេដឹកនាំជាច្រើន ដើម្បីជំរុញសន្តិភាព និងយុត្តិធម៌សង្គម។ ផ្នូររបស់ទ្រង់នៅបាស៊ីលីកា សាន់តា ម៉ារីយ៉ា ម៉ាចជ័រ (Santa Maria Maggiore) បានក្លាយជាកន្លែងសក្ការៈដ៏សំខាន់មួយ។