សម្តេចប៉ាបឡេអូទី១៤

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia សម្តេចប៉ាបឡេអូទី១៤ គឺជាប្រមុខនៃព្រះសហគមន៍កាតូលិក និងជាអធិបតីនៃរដ្ឋបុរីវ៉ាទីកង់។ ព្រះអង្គជាសម្តេចប៉ាបដំបូងគេដែលមានដើមកំណើតពីសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយក៏ជាបុគ្គលដំបូងដែលកាន់សញ្ជាតិអាមេរិក និងប៉េរូឡើងកាន់តំណែងជាសម្តេចប៉ាប។ លើសពីនេះ ព្រះអង្គជាសមាជិកនៃគណៈបព្វជិតអូហ្គូស្ទីន (Order of Saint Augustine) ដំបូងបំផុត និងជាសម្តេចប៉ាបទី ២ ដែលកើតនៅទ្វីបអាមេរិក បន្ទាប់ពីសម្តេចប៉ាបហ្វ្រង់ស៊ីស។ ការឡើងកាន់តំណែងរបស់ព្រះអង្គនៅឆ្នាំ ២០២៥ ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រសម្រាប់ព្រះសហគមន៍កាតូលិកនៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងអាមេរិកឡាទីន។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia សម្តេចប៉ាបឡេអូទី១៤ មាននាមដើមថា Robert Francis Prevost និងកើតនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ លោកមានសញ្ជាតិអាមេរិកពីកំណើត ហើយក្រោយមកក៏កាន់សញ្ជាតិប៉េរូផងដែរ បន្ទាប់ពីបម្រើសាសនាអស់ជាច្រើនឆ្នាំនៅប្រទេសនោះ។ លោកបានចំណាយពេលវ័យកុមារភាពនៅសហរដ្ឋអាមេរិក មុននឹងចូលសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យ Villanova ក្នុងរដ្ឋ Pennsylvania នាឆ្នាំ ១៩៧៧ ដែលជាឆ្នាំដំបូងនៃការចូលរួមជាមួយគណៈបព្វជិតអូហ្គូស្ទីនផងដែរ។ រូបថតផ្ទះកុមារភាពដែលបានផ្សព្វផ្សាយបង្ហាញពីបរិយាកាសរស់នៅដំបូងរបស់លោក ទោះបីព័ត៌មានអំពីទីកន្លែងកំណើតពិតប្រាកដមិនត្រូវបានបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ក៏ដោយ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia លោក Robert Prevost បានចាប់ផ្តើមជីវិតសាសនានៅឆ្នាំ ១៩៧៧ ដោយចូលជាសមាជិកនៃគណៈបព្វជិតអូហ្គូស្ទីន (Order of Saint Augustine) នាអំឡុងពេលសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យ Villanova។ ក្រោយមក លោកបានទទួលការហ្វឹកហាត់ជាថ្មីថ្មោង (novitiate) នៅព្រះវិហារ Immaculate Conception ក្នុងក្រុង St. Louis រដ្ឋ Missouri មុននឹងត្រូវបញ្ជូនទៅធ្វើជាបេសកជនសាសនានៅប្រទេសប៉េរូ។

នៅប្រទេសប៉េរូ លោកបានបម្រើការក្នុងអាចារ្យ Trujillo ដែលជាទីក្រុងមួយនៅភាគខាងជើងនៃប្រទេស។ តាមរូបថត និងសំណេរក្នុង Wikipedia លោកបានបំពេញតួនាទីផ្សេងៗនៅក្នុងសហគមន៍កាតូលិកនានា រួមទាំងការងារអប់រំ និងការលើកកម្ពស់យុត្តិធម៌សង្គម។ ការស្នាក់នៅយូរអង្វែងនៅទីនោះបានធ្វើឱ្យលោកស្ទាត់ជំនាញភាសាអេស្ប៉ាញ និងយល់ដឹងយ៉ាងជ្រាលជ្រៅអំពីបញ្ហាសង្គមនៅអាមេរិកឡាទីន។

នៅឆ្នាំ ១៩៨៣ លោកបានចូលរួមបាតុកម្មសន្តិភាពនៅទីក្រុងរ៉ូម ប្រឆាំងនឹងការដំឡើងមីស៊ីលរបស់អង្គការណាតូ (NATO) ដែលរៀបចំដោយសម្ព័ន្ធក្រុមសន្តិភាព រួមទាំងអង្គការមួយចំនួនដែលជាប់ទាក់ទងនឹងបក្សកុម្មុយនីស្តអ៊ីតាលី។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់លោកចំពោះសន្តិភាព និងយុត្តិធម៌សង្គមតាំងពីវ័យក្មេង បើតាមការរៀបរាប់ក្នុង Wikipedia។

នៅឆ្នាំ ២០១៥ លោកត្រូវបានតែងតាំងជាអភិបាលភូមិភាគនៃ Chiclayo ប្រទេសប៉េរូ ជាទីក្រុងដែលមានវិហារ St. Mary's Cathedral ដ៏ល្បីល្បាញ។ លោកបានអធិស្ឋានជារៀងរាល់ថ្ងៃនៅវិហារនេះពេញមួយរយៈពេលជាង ៨ ឆ្នាំនៃការបម្រើជាអភិបាលភូមិភាគ ហើយបានកសាងកេរ្តិ៍ឈ្មោះជាអ្នកដឹកនាំសាសនាដែលយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះជនក្រីក្រ និងជនចំណាកស្រុក។

នៅថ្ងៃទី ៣០ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៣ លោកត្រូវបានសម្តេចប៉ាបហ្វ្រង់ស៊ីសតែងតាំងជាខាឌីណាល់ ដោយទទួលបានឋានន្តរស័ក្តិជាខាឌីណាល់នៃព្រះសហគមន៍កាតូលិក។ ពីរឆ្នាំក្រោយមក នៅឆ្នាំ ២០២៥ បន្ទាប់ពីការសោយទីវង្គតរបស់សម្តេចប៉ាបហ្វ្រង់ស៊ីស សន្និបាតខាឌីណាល់បានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសលោកជាសម្តេចប៉ាបថ្មី ដោយទទួលនាមថា ឡេអូទី១៤។ លោកបានជ្រើសយកនាមនេះដើម្បីរំលឹកដល់សម្តេចប៉ាបឡេអូទី១៣ ដែលបានបង្រៀនអំពីយុត្តិធម៌សង្គម និងសិទ្ធិកម្មករ ដូចដែល Wikipedia បានចង្អុលបង្ហាញ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងនាមជាសម្តេចប៉ាប លោកឡេអូទី១៤ បានចាប់ផ្តើមព្រះសហគមន៍កាតូលិកជាសាកលភ្លាមៗបន្ទាប់ពីការជាប់ឆ្នោត។ ព្រះអង្គបានបង្ហាញខ្លួនជាសាធារណៈលើកដំបូងនៅលើ loggia នៃវិហារ St. Peter's Basilica ដោយលើកដៃគ្រវីជូនហ្វូងមនុស្សនៅទីលាន St. Peter's ដូចដែលបានថតក្នុងរូបថតដ៏ល្បី។ បន្ទាប់មក ព្រះអង្គបានដឹកនាំពិធីបូជាគ្រងរាជ្យ (papal inauguration Mass) និងបានធ្វើដំណើរជុំវិញទីលានក្នុងឡានសម្តេចប៉ាប (popemobile) ជាលើកដំបូង ដើម្បីស្វាគមន៍អ្នកស្មោះត្រង់។

ទាក់ទងនឹងកិច្ចការអន្តរជាតិ សម្តេចប៉ាបឡេអូទី១៤ បានចាប់ផ្តើមទំនាក់ទំនងការទូតយ៉ាងសកម្ម ដូចដែល Wikipedia បានរាយការណ៍។ នៅខែ តុលា ឆ្នាំ ២០២៥ ព្រះអង្គបានទទួលជួបប្រធានាធិបតីប្រេស៊ីល លោក Luiz Inácio Lula da Silva នៅវ៉ាទីកង់ ដើម្បីពិភាក្សាអំពីបញ្ហាសង្គម និងបរិស្ថាន។ ក្នុងឆ្នាំដដែលនោះ ព្រះចៅឆាល់ទី៣ និងព្រះអង្គម្ចាស់កាមីឡានៃចក្រភពអង់គ្លេស ក៏បានយាងមកជួបព្រះអង្គផងដែរ ដែលបង្ហាញពីការបន្តទំនាក់ទំនងរវាងព្រះសហគមន៍កាតូលិក និងរាជវង្សអង់គ្លេស។