ការដាច់ចរន្តអគ្គិសនី

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ការដាច់ចរន្តអគ្គិសនី (Power outage) គឺជាការបាត់បង់ទាំងស្រុងនៃការផ្គត់ផ្គង់បណ្តាញថាមពលអគ្គិសនីទៅកាន់អ្នកប្រើប្រាស់ចុងក្រោយ។ វាត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា ការដាច់ភ្លើង ឬបាត់បង់ថាមពល (Blackout)។ បាតុភូតនេះអាចកើតឡើងដោយសារមូលហេតុផ្សេងៗ រាប់ចាប់ពីគ្រោះធម្មជាតិ ការខូចខាតឧបករណ៍ កំហុសមនុស្ស រហូតដល់ការផ្ទុកលើសសមត្ថភាពនៃបណ្តាញអគ្គិសនី។ ការដាច់ចរន្តជាបញ្ហាដែលប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ សេដ្ឋកិច្ច និងសន្តិសុខសង្គមនៅទូទាំងពិភពលោក។

យោងតាមរបាយការណ៍របស់ធនាគារពិភពលោក ការដាច់ចរន្តញឹកញាប់បង្កជាឧបសគ្គធំមួយដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចនៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។ ទន្ទឹមនឹងនេះ បណ្តាប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ក៏មិនអាចជៀសផុតពីការដាច់ចរន្តធំៗដែលអាចបណ្តាលមកពីព្យុះ ឬឧបទ្ទវហេតុបច្ចេកទេស។ វិគីភីឌាបានបញ្ជាក់ថា គ្រោះធម្មជាតិដូចជា ព្យុះ រញ្ជួយដី និងកំដៅខ្លាំង ជាញឹកញាប់បណ្តាលឲ្យខ្សែបណ្តាញដាច់ ឬឧបករណ៍ខូចខាត ដែលនាំទៅដល់ការដាច់ចរន្តយ៉ាងទូលំទូលាយ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ភាពជឿជាក់នៃការផ្គត់ផ្គង់អគ្គិសនីមានភាពខុសគ្នាខ្លាំងរវាងតំបន់ផ្សេងៗគ្នាលើពិភពលោក។ សន្ទស្សន៍រយៈពេលនៃការដាច់ចរន្តជាមធ្យម (SAIDI) ដែលវាស់ស្ទង់រយៈពេលសរុបដែលអតិថិជនជួបប្រទះការដាច់ចរន្តក្នុងមួយឆ្នាំ បានបង្ហាញពីគម្លាតធំធេង។ តាមទិន្នន័យ SAIDI ឆ្នាំ២០១៤ ដែលបានបង្ហោះនៅលើវិគីភីឌា ប្រទេសដូចជាអាល្លឺម៉ង់មានការដាច់ចរន្តត្រឹមតែប្រមាណ ១៥ នាទីក្នុងមួយឆ្នាំ ខណៈប្រទេសនៅអាស៊ីខាងត្បូង និងអាហ្វ្រិកមួយចំនួនមានរយៈពេលរាប់ម៉ោង។

នៅកម្ពុជា ការដាច់ភ្លើងនៅតែជាបញ្ហាទូទៅមួយ ជាពិសេសនៅតំបន់ជនបទដែលបណ្តាញអគ្គិសនីមិនទាន់មានស្ថិរភាពពេញលេញ។ តាមការរាយការណ៍ពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងស្រុក ការដាច់ចរន្តជារឿយៗកើតឡើងនៅរដូវប្រាំង នៅពេលដែលតម្រូវការប្រើប្រាស់អគ្គិសនីកើនឡើងខ្ពស់សម្រាប់ម៉ាស៊ីនត្រជាក់ និងឧបករណ៍ផ្សេងៗ។ នេះជះឥទ្ធិពលដោយផ្ទាល់ដល់ប្រជាជន ជាពិសេសសិស្សនិស្សិតដែលត្រូវការពន្លឺសម្រាប់សិក្សា និងអាជីវកម្មខ្នាតតូចដែលពឹងផ្អែកលើថាមពល។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ព្រឹត្តិការណ៍ដាច់ចរន្តអគ្គិសនីធំៗបានកើតឡើងជាយូរមកហើយនៅទូទាំងពិភពលោក។ យោងតាមវិគីភីឌា ការដាច់ភ្លើងដ៏ធំបំផុតមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រគឺ ការដាច់ចរន្តភាគឦសានសហរដ្ឋអាមេរិកឆ្នាំ១៩៦៥ ដែលបានប៉ះពាល់ដល់មនុស្សប្រហែល ៣០ លាននាក់ក្នុងរដ្ឋជាច្រើន។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានបង្ហាញពីភាពរង៉ៃរងាំនៃបណ្តាញអគ្គិសនី និងជំរុញឲ្យមានការកែលម្អប្រព័ន្ធ។ ព្រឹត្តិការណ៍ធំៗផ្សេងទៀតរួមមាន ការដាច់ចរន្តភាគឦសានសហរដ្ឋអាមេរិកឆ្នាំ២០០៣ ដែលប៉ះពាល់ដល់មនុស្សប្រមាណ ៥៥ លាននាក់, ការដាច់ចរន្តនៅប្រទេសឥណ្ឌាឆ្នាំ២០១២ ដែលធ្វើឲ្យមនុស្សប្រមាណ ៦២០ លាននាក់រងផលប៉ះពាល់, និងការដាច់ចរន្តនៅអ៊ីតាលីឆ្នាំ២០០៣ ដែលបណ្តាលមកពីបញ្ហាបច្ចេកទេសឆ្លងដែន។

នៅប្រទេសកម្ពុជា តាមទំព័រវិគីភីឌាស្តីពីវិស័យថាមពល ប្រវត្តិនៃវិស័យអគ្គិសនីបានឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលលំបាក ជាពិសេសក្នុងសម័យសង្គ្រាមស៊ីវិល និងរបបខ្មែរក្រហម ដែលបណ្តាញភាគច្រើនត្រូវបានបំផ្លាញ។ ប៉ុន្តែក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ ប្រទេសកម្ពុជាបានវិនិយោគយ៉ាងច្រើនក្នុងការកសាងទំនប់វារីអគ្គិសនី និងបណ្តាញចែកចាយ ដែលបានកាត់បន្ថយការដាច់ចរន្តជាបណ្តើរ។ ទោះយ៉ាងណា ការដាច់ភ្លើងនៅតំបន់ខ្លះនៅតែជាបញ្ហាដោយសារការកើនឡើងនៃតម្រូវការប្រចាំឆ្នាំ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ការដាច់ចរន្តអគ្គិសនីមានផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងខ្លាំង។ តាមរបាយការណ៍របស់ធនាគារពិភពលោក ការបាត់បង់ផលិតភាព ការខូចខាតឧបករណ៍ និងថ្លៃដើមសម្រាប់ម៉ាស៊ីនភ្លើងបម្រុងអាចបណ្តាលឲ្យសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍បាត់បង់រាប់ពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ។ វិស័យឧស្សាហកម្ម សុខាភិបាល និងបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន គឺជាវិស័យដែលរងផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរបំផុត ព្រោះពួកគេត្រូវការការផ្គត់ផ្គង់ថាមពលជាបន្តបន្ទាប់។ នៅកម្ពុជា អាជីវកម្មខ្នាតតូចនិងមធ្យមភាគច្រើនត្រូវវិនិយោគលើម៉ាស៊ីនភ្លើងបម្រុង ដែលជាបន្ទុកបន្ថែមដល់ថវិកា។

តាមវិគីភីឌា ការដាច់ភ្លើងបានជះឥទ្ធិពលដល់វប្បធម៌ និងរបៀបរស់នៅរបស់ប្រជាជននៅក្នុងសហគមន៍ជាច្រើន។ នៅតំបន់ខ្លះនៃទ្វីបអាហ្វ្រិក និងអាស៊ី ការដាច់ចរន្តនៅពេលយប់បានក្លាយជាឱកាសសម្រាប់ការជួបជុំគ្រួសារក្រោមពន្លឺទៀន ឬចង្កៀងប្រេងកាត ដែលជាផ្នែកមួយនៃវប្បធម៌ក្នុងស្រុក។ នៅប្រទេសកម្ពុជា ប្រជាជនជាច្រើនបានប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនភ្លើងតូចៗ ឬអាគុយសម្រាប់បំពេញតម្រូវការមូលដ្ឋាន ដែលជាផ្នែកមួយនៃជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។ ទោះយ៉ាងណា ការពឹងផ្អែកលើម៉ាស៊ីនភ្លើងក៏បង្កើនការបំពុលខ្យល់ និងសំឡេងផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សម្រាប់ទស្សនិកជនរបស់ KhmerPulse នៅកម្ពុជា ការដាច់ចរន្តអគ្គិសនីនៅតែជាប្រធានបទដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ ជាពិសេសក្នុងបរិបទនៃការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ កាលពីរដូវក្តៅឆ្នាំ២០២៥ ប្រទេសកម្ពុជាបានប្រឈមមុខនឹងរលកកម្ដៅខ្ពស់ ដែលបណ្តាលឲ្យតម្រូវការប្រើប្រាស់អគ្គិសនីកើនឡើងដល់កំណត់ត្រា នាំឲ្យមានការដាច់ចរន្តជារឿយៗនៅតំបន់មួយចំនួន។ តាមការរាយការណ៍ពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងស្រុក អាជ្ញាធរបានចេញសេចក្តីជូនដំណឹងពីការកាត់បន្ថយការផ្គត់ផ្គង់ជាបណ្តោះអាសន្ន។

ថ្មីៗនេះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានប្រកាសពីគម្រោងពង្រីកប្រភពថាមពល រួមទាំងការនាំចូលអគ្គិសនីពីប្រទេសឡាវ និងការអភិវឌ្ឍថាមពលព្រះអាទិត្យ ដើម្បីកាត់បន្ថយការដាច់ចរន្តនាពេលអនាគត។ តាមការរាយការណ៍របស់ BBC ការវិនិយោគលើថាមពលកកើតឡើងវិញកំពុងដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការធ្វើឲ្យបណ្តាញអគ្គិសនីនៅតំបន់អាស៊ានមានភាពរឹងមាំជាងមុន។

ជារួម ការដាច់ចរន្តអគ្គិសនីមិនមែនគ្រាន់តែជាបញ្ហាបច្ចេកទេសប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាបញ្ហាដែលទាក់ទងនឹងគោលនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងបរិស្ថាន។ ការតាមដានព័ត៌មានអំពីការដាច់ចរន្តនៅកម្ពុជា និងពិភពលោក នឹងជួយឲ្យអ្នកអានយល់កាន់តែច្បាស់ពីស្ថានភាពថាមពលបច្ចុប្បន្ន។