ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ក្បួនដង្ហែរ Pride គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ប្រចាំឆ្នាំដែលសហគមន៍អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា អ្នកប្តូរភេទ និងសហគមន៍ LGBTQ ទាំងមូល រៀបចំឡើងដើម្បីអបអរសាទរចំពោះការទទួលយកខ្លួនឯង សមិទ្ធផល និងសិទ្ធិស្របច្បាប់របស់ពួកគេ ព្រមទាំងបង្ហាញពីមោទនភាព។ តាមវីគីភីឌា ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះក៏អាចជាបាតុកម្មទាមទារសិទ្ធិផងដែរ ដូចជាការទាមទារឱ្យមានអាពាហ៍ពិពាហ៍ភេទដូចគ្នាជាដើម។

ក្បួនដង្ហែរ Pride ភាគច្រើនធ្វើឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំនៅតាមបណ្តាប្រទេសលោកខាងលិច ហើយខ្លះត្រូវបានប្រារព្ធនៅក្នុងខែមិថុនា ដើម្បីរំលឹកដល់ព្រឹត្តិការណ៍កុបកម្ម Stonewall នៅក្រុងញូវយ៉ក សហរដ្ឋអាមេរិក កាលពីឆ្នាំ ១៩៦៩ ដែលជាចំណុចរបត់ដ៏សំខាន់នៃចលនាសង្គម LGBTQ សម័យទំនើប។ ក្បួនដង្ហែរទាំងនេះមានគោលបំណងបង្កើតសហគមន៍ និងរំលឹកពីប្រវត្តិនៃចលនាតស៊ូដើម្បីសិទ្ធិ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ក្បួនដង្ហែរ Pride មិនត្រឹមតែធ្វើឡើងនៅប្រទេសលោកខាងលិចប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏បានរីករាលដាលទៅកាន់ទីក្រុងជាច្រើននៅទូទាំងពិភពលោកដែរ។ យោងតាមវីគីភីឌា ក្បួនដង្ហែរនៅទីក្រុងតែលអាវីវ ប្រទេសអ៊ីស្រាអែល គឺជាក្បួនដង្ហែរធំបំផុតនៅទ្វីបអាស៊ី។ នៅក្នុងតំបន់អាស៊ី មានប្រទេសជាច្រើនទៀតដែលបានរៀបចំក្បួនដង្ហែរ Pride ជារៀងរាល់ឆ្នាំ រួមមាន ឥណ្ឌា តៃវ៉ាន់ ហុងកុង ជប៉ុន និងទីម័រខាងកើតជាដើម។ ក្បួនដង្ហែរនៅតំបន់ផ្សេងៗដូចជាអាមេរិកឡាទីន និងអាហ្វ្រិក ក៏មានការកើនឡើងផងដែរ។

អ្នកចូលរួមក្នុងក្បួនដង្ហែរទាំងនេះ មានភាពចម្រុះ រាប់តាំងពីសមាជិកសហគមន៍ LGBTQ សម្ព័ន្ធមិត្ត អ្នកគាំទ្រសិទ្ធិមនុស្ស រហូតដល់អ្នកនយោបាយនិងអ្នកល្បីល្បាញនានា ដែលបានចូលរួមបង្ហាញការគាំទ្រ និងសាមគ្គីភាព។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ឫសគល់នៃក្បួនដង្ហែរ Pride គឺស្ថិតនៅត្រង់ព្រឹត្តិការណ៍កុបកម្ម Stonewall នៅថ្ងៃទី ២៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៦៩ ក្នុងទីក្រុងញូវយ៉ក។ នៅពេលនោះ ប៉ូលិសបានវាយឆ្មក់រង្គសាល Stonewall Inn ដែលជាកន្លែងជួបជុំរបស់អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា ហើយបានបង្កឱ្យមានការតវ៉ាប្រឆាំងដោយអ្នកឧបត្ថម្ភនិងសហគមន៍ក្នុងតំបន់។ តាមវីគីភីឌា កុបកម្ម Stonewall បានក្លាយជាកម្លាំងជំរុញដ៏សំខាន់សម្រាប់ចលនាសិទ្ធិ LGBTQ សម័យទំនើប។

នៅឆ្នាំ ១៩៧០ ដើម្បីរំលឹកដល់ខួបមួយឆ្នាំនៃកុបកម្ម Stonewall ក្បួនដង្ហែរ Pride លើកដំបូងត្រូវបានរៀបចំឡើងនៅក្នុងទីក្រុងញូវយ៉ក ឡូសអេនជឺឡេស និងសាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះត្រូវបានគេហៅថា "Christopher Street Liberation Day" ដោយយកឈ្មោះតាមផ្លូវដែល Stonewall Inn ស្ថិតនៅ។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ក្បួនដង្ហែរបានរីករាលដាលទៅកាន់បណ្តាប្រទេសដទៃទៀត ហើយបានវិវត្តពីការតវ៉ាសុទ្ធសាធ ទៅជាព្រឹត្តិការណ៍អបអរសាទរដ៏ធំដែលរួមបញ្ចូលនូវការដង្ហែរ តន្ត្រី និងសកម្មភាពសិល្បៈផ្សេងៗ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ក្រៅពីអត្ថន័យនយោបាយនិងសង្គម ក្បួនដង្ហែរ Pride ក៏មានឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ចគួរឱ្យកត់សម្គាល់ផងដែរ។ ព្រឹត្តិការណ៍ធំៗដូចជា Europride និង WorldPride បានទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចររាប់សែននាក់ និងបានបង្កើតប្រាក់ចំណូលយ៉ាងច្រើនសម្រាប់អាជីវកម្មក្នុងស្រុក។ តាមវីគីភីឌា ក្បួនដង្ហែរ Europride នៅទីក្រុងម៉ាឌ្រីត ប្រទេសអេស្ប៉ាញ ក្នុងឆ្នាំ ២០០៧ មានអ្នកចូលរួមជាង ៥ សែននាក់ ដែលបង្ហាញពីសក្តានុពលសេដ្ឋកិច្ចរបស់ព្រឹត្តិការណ៍នេះ។

ទោះជាយ៉ាងណា ការកើនឡើងនៃការឧបត្ថម្ភពីសាជីវកម្មធំៗនិងការធ្វើពាណិជ្ជកម្មហួសហេតុ បាននាំឱ្យមានការរិះគន់ពីសំណាក់សកម្មជន LGBTQ មួយចំនួន ដែលអះអាងថា Pride បានបាត់បង់ស្មារតីតវ៉ាដំបូងរបស់ខ្លួន ហើយក្លាយជាឧបករណ៍សម្រាប់ "Rainbow Capitalism" ដែលកេងប្រវ័ញ្ចលើអត្តសញ្ញាណ LGBTQ ដើម្បីរកប្រាក់ចំណេញ។ នៅក្នុងផ្នែកវប្បធម៌ ក្បួនដង្ហែរ Pride បង្ហាញពីការច្នៃប្រឌិត សម្លៀកបំពាក់ចម្រុះពណ៌ ក្បួនដង្ហែរតន្ត្រី និងការសម្តែងសិល្បៈ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីអត្តសញ្ញាណពហុភាពនិងសាមគ្គីភាពនៃសហគមន៍។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន ក្បួនដង្ហែរ Pride បន្តជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់លើឆាកអន្តរជាតិ។ យោងតាមវីគីភីឌា ព្រឹត្តិការណ៍ Stonewall 50 – WorldPride NYC 2019 បានទាក់ទាញអ្នកចូលរួមប្រមាណ ៥ លាននាក់ ដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាព្រឹត្តិការណ៍ LGBTQ ដ៏ធំបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ ក្បួនដង្ហែរនៅទីក្រុងសៅប៉ូឡូ ប្រទេសប្រេស៊ីល ត្រូវបានកត់ត្រាដោយ Guinness World Records ថាជាក្បួនដង្ហែរ Pride ដែលមានអ្នកចូលរួមច្រើនជាងគេបំផុតនាពេលបច្ចុប្បន្ន។

ទោះបីជាយ៉ាងណា ក៏មានប្រទេសជាច្រើនដែលការរៀបចំក្បួនដង្ហែរ Pride ត្រូវបានហាមឃាត់ ឬបង្ក្រាបដោយអាជ្ញាធរ ដូចជានៅរុស្ស៊ី និងបណ្តាប្រទេសនៅមជ្ឈិមបូព៌ាជាដើម ដែលនាំឱ្យសកម្មជនងាកទៅរកទម្រង់នៃការតវ៉ាផ្សេងៗដូចជា Moscow Pride ជាដើម។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ក្បួនដង្ហែរ Pride និងបញ្ហាសិទ្ធិ LGBTQ កំពុងទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់កាន់តែខ្លាំងឡើង ជាពិសេសនៅក្នុងបរិបទនៃការជជែកពិភាក្សាអំពីសមភាពអាពាហ៍ពិពាហ៍និងការទទួលស្គាល់សិទ្ធិមនុស្សនៅក្នុងប្រទេសជិតខាង។