ភាពឯកជន

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមនិយមន័យរបស់សព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា ភាពឯកជនគឺជាសមត្ថភាពរបស់បុគ្គល ឬក្រុមមួយក្នុងការបំបែកខ្លួនពួកគេ ឬព័ត៌មានអំពីពួកគេ ហើយដោយហេតុនេះអាចបង្ហាញខ្លួនឯងជាលក្ខណៈជ្រើសរើស។ វាជាសិទ្ធិមូលដ្ឋានមួយដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់នៅក្នុងច្បាប់ និងរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់ប្រទេសជាច្រើន ហើយដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការការពារសេរីភាពបុគ្គល។ នៅក្នុងសម័យឌីជីថល ការរក្សាភាពឯកជនកាន់តែមានភាពស្មុគស្មាញ ដោយសារការប្រមូលទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួនដោយក្រុមហ៊ុន និងរដ្ឋាភិបាល។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមរបាយការណ៍ចុងក្រោយរបស់អង្គការ Privacy International ដែលបានចេញផ្សាយក្នុងឆ្នាំ២០០៧ កម្រិតនៃការការពារភាពឯកជនមានភាពខុសគ្នាខ្លាំងនៅទូទាំងពិភពលោក។ ផែនទីចំណាត់ថ្នាក់បង្ហាញថា ប្រទេសដែលមានសិទ្ធិឯកជនចែងយ៉ាងច្បាស់នៅក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញមាននិន្នាការខិតជិតពណ៌លឿង ឬបៃតង ដែលបង្ហាញពីការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស។ ផ្ទុយទៅវិញ ប្រទេសដែលមិនបានចែងអំពីសិទ្ធិនេះ ភាគច្រើនស្ថិតក្នុងក្រុមពណ៌ក្រហម ដែលជាសញ្ញានៃសង្គមដែលពោរពេញដោយការឃ្លាំមើល។ មូលហេតុដែលផែនទីនេះមានសារៈសំខាន់ គឺវាឆ្លុះបញ្ចាំងពីទំនាក់ទំនងរវាងក្របខ័ណ្ឌច្បាប់ និងការអនុវត្តជាក់ស្តែង។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ការយល់ដឹងអំពីភាពឯកជនបានវិវត្តជាបន្តបន្ទាប់។ ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មមួយពីឆ្នាំ១៩១២ សម្រាប់សេវាទូរសព្ទចុចលេខថ្មីនៅសហរដ្ឋអាមេរិក បានសង្កត់ធ្ងន់លើភាព “សម្ងាត់” ជាចំណុចលក់ដ៏សំខាន់ ព្រោះអ្នកប្រើប្រាស់មិនចាំបាច់ពឹងផ្អែកលើប្រតិបត្តិករដើម្បីតភ្ជាប់ខ្សែទេ។ នេះបង្ហាញថា តាំងពីដើមសតវត្សរ៍ទី២០ ភាពឯកជនត្រូវបានគេឲ្យតម្លៃ។ ប៉ុន្តែទន្ទឹមគ្នានេះ កាសែត The Ladies’ Home Journal នៅឆ្នាំ១៩៤៨ បានចុះផ្សាយពាណិជ្ជកម្មមួយដែលបង្ហាញពីការសង្ស័យថា ប្រតិបត្តិករទូរសព្ទកំពុងលួចស្តាប់ការសន្ទនា ដោយមានឃ្លាគួរឲ្យកត់សម្គាល់ថា “មុខរបស់ខ្ញុំឡើងក្រហមកាន់តែខ្លាំង!” (“my face got redder and redder!”) ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីអារម្មណ៍ខ្មាស់អៀននៅពេលដែលភាពឯកជនត្រូវបានរំលោភ។ ក្រោយមក នៅពាក់កណ្តាលទីពីរនៃសតវត្សរ៍ទី២០ ការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាកុំព្យូទ័រ និងអ៊ីនធឺណិត បានបង្កើនការព្រួយបារម្ភថ្មីៗ ហើយនាំទៅដល់ការបង្កើតច្បាប់ការពារទិន្នន័យ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ភាពឯកជនមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងស៊ីជម្រៅជាមួយសេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌។ តាមរយៈការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មឆ្នាំ១៩១២ និងឆ្នាំ១៩៤៨ យើងឃើញថា ភាពសម្ងាត់នៃការទំនាក់ទំនងគឺជាចំណុចលក់ដ៏សំខាន់ ដែលបង្ហាញពីតម្លៃសេដ្ឋកិច្ចរបស់វា។ ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មនៅឆ្នាំ១៩៤៨ ក្នុងទស្សនាវដ្ដី The Ladies’ Home Journal បានបង្ហាញពីអារម្មណ៍ខ្មាស់អៀនរបស់ស្ត្រីម្នាក់ដោយសារការលួចស្តាប់ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការរំពឹងទុកខាងវប្បធម៌ថា ការសន្ទនាឯកជនត្រូវតែមានសុវត្ថិភាព។ នៅសម័យបច្ចុប្បន្ន ទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួនបានក្លាយជាទំនិញដ៏មានតម្លៃ ហើយក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាជាច្រើនបានប្រើប្រាស់វាដើម្បីរកប្រាក់ចំណូល ដែលនាំឲ្យមានការជជែកពីរបៀបធ្វើឲ្យមានតុល្យភាពរវាងសេដ្ឋកិច្ច និងសិទ្ធិឯកជន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

នៅក្នុងពិភពសម័យថ្មី ប្រធានបទភាពឯកជនកាន់តែមានភាពបន្ទាន់។ គំនូរ One Nation Under CCTV របស់វិចិត្រករ Banksy ដែលបង្ហាញពីកុមារម្នាក់កំពុងគូរឃ្លានេះនៅក្រោមកាមេរ៉ាសុវត្ថិភាព បានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃការឃ្លាំមើលដ៏សព្វគ្រប់។ កាមេរ៉ាស៊ីស៊ីធីវី ការតាមដានតាមអ៊ីនធឺណិត និងការប្រមូលទិន្នន័យដោយបណ្តាញសង្គម បានធ្វើឲ្យភាពឯកជនរបស់ប្រជាពលរដ្ឋថយចុះគួរឲ្យកត់សម្គាល់។ ទោះបីរបាយការណ៍ Privacy International ឆ្នាំ២០០៧ មានរយៈពេលយូរហើយក្តី បញ្ហាដែលវាបានលើកឡើងនៅតែជាបញ្ហាប្រឈមដដែល។ បញ្ហានេះក៏ជាប្រធានបទដែលកំពុងទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ ដោយសារការកើនឡើងនៃការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលក្នុងចំណោមប្រជាពលរដ្ឋ។