បាតុកម្មគាំទ្រប៉ាឡេស្ទីននៅតាមសាកលវិទ្យាល័យ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា បាតុកម្មគាំទ្រប៉ាឡេស្ទីននៅតាមសាកលវិទ្យាល័យបានរីករាលដាលយ៉ាងខ្លាំងក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមនៅហ្កាហ្សា ដែលបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ២០២៣។ ការតវ៉ានេះត្រូវបានដាក់ឈ្មោះហៅក្រៅដោយសកម្មជនថា "សិស្សឥរតហ្វាដា" (student intifada) ហើយបានផ្ទុះឡើងនៅថ្ងៃទី ១៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ បន្ទាប់ពីមានការចាប់ខ្លួនមនុស្សជាច្រើននៅជំរំសាមគ្គីហ្កាហ្សា (Gaza Solidarity Encampment) នៅសាកលវិទ្យាល័យកូឡុំប៊ី (Columbia University) ក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក។ ក្រុមបាតុករបានទាមទារឲ្យសាកលវិទ្យាល័យដកការវិនិយោគចេញពីអ៊ីស្រាអែល។

តាមវិគីភីឌា អ្នកតវ៉ាជាង ៣ ១០០ នាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅសហរដ្ឋអាមេរិក លើបរិវេណសាកលវិទ្យាល័យជាង ៦០ កន្លែង ដែលក្នុងនោះរួមមានទាំងសាស្ត្រាចារ្យផង។ ការតវ៉ាបានរាលដាលដល់អឺរ៉ុប អូស្ត្រាលី និងកាណាដា ដោយនៅខែឧសភា មានការចាប់ខ្លួនជាច្រើននៅហូឡង់ និងមានជំរំភាគច្រើនប្រមាណ ២០ កន្លែងនៅចក្រភពអង់គ្លេស។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា បាតុកម្មនេះបានគ្របដណ្តប់ទូទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក ចាប់ពីឆ្នេរខាងកើតដល់ខាងលិច។ សាកលវិទ្យាល័យល្បីៗដែលមានចលនារួមមាន កូឡុំប៊ី ហាវ៉ាដ (Harvard) យូស៊ីអិលអេ (UCLA) សាកលវិទ្យាល័យកាលីហ្វរញ៉ា បឺកឃ្លី (UC Berkeley) និងសាកលវិទ្យាល័យតិចសាស់ អូស្ទីន (UT Austin) ជាដើម។ នៅអឺរ៉ុប ហូឡង់បានក្លាយជាចំណុចកណ្តាលនៃការចាប់ខ្លួនធំៗ រីឯចក្រភពអង់គ្លេសមានជំរំចំនួន ២០ កន្លែងនៅតាមសាកលវិទ្យាល័យផ្សេងៗ ដូចជានៅអិចសេទ័រ (Exeter) ជាដើម។ នៅកាណាដា សាកលវិទ្យាល័យតូរ៉ុនតូ (University of Toronto) បានបង្កើតជំរំដ៏ធំមួយនៅខែឧសភា។

អ្នកចូលរួមក្នុងការតវ៉ាភាគច្រើនជានិស្សិត រួមជាមួយសាស្ត្រាចារ្យ និងបុគ្គលិកសាកលវិទ្យាល័យ។ ពួកគេមានគោលដៅរួមគ្នាក្នុងការសម្តែងសាមគ្គីភាពជាមួយប្រជាជនប៉ាឡេស្ទីននៅហ្កាហ្សា។ យោងតាមវិគីភីឌា ក្រុមអ្នកតវ៉ាខ្លះក៏បានប្រើពាក្យស្លោកដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាចម្រូងចម្រាស ដែលបង្កឲ្យមានការរិះគន់ពីក្រុមប្រឆាំង។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ការតវ៉ារបស់និស្សិតមិនមែនជារឿងថ្មីឡើយ។ ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រទំនើប បាតុកម្មនិស្សិតតែងតែមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងចលនាសង្គម។ ឧទាហរណ៍ បាតុកម្មប្រឆាំងសង្គ្រាមវៀតណាមនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០ បានប្រមូលផ្តុំនិស្សិតរាប់ម៉ឺននាក់នៅតាមសាកលវិទ្យាល័យនានា និងមានឥទ្ធិពលដល់នយោបាយជាតិ។ ដូចគ្នានេះដែរ បាតុកម្មគាំទ្រប៉ាឡេស្ទីនឆ្នាំ២០២៤ ត្រូវបានសកម្មជនប្រៀបធៀបទៅនឹងចលនាទាំងនោះ ដោយសារការប្រើប្រាស់ជំរំសាមគ្គី និងការទាមទារវិនិយោគ។

យោងតាមវិគីភីឌា ការកើនឡើងនៃការតវ៉ានៅខែមេសា ២០២៤ បានចាប់ផ្តើមពីជំរំនៅសាកលវិទ្យាល័យកូឡុំប៊ី ក្រោយពីនិស្សិតត្រូវបានបណ្តេញចេញនិងចាប់ខ្លួន។ ការប្រើប្រាស់កម្លាំងដោយប៉ូលិសនិងអាជ្ញាធរបានជំរុញឲ្យការតវ៉ារីករាលដាលកាន់តែខ្លាំង។ នៅអឺរ៉ុប ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់មួយគឺនៅសាកលវិទ្យាល័យអាំស្ទែដដាំ (University of Amsterdam) ដែលការតវ៉ាបាននាំឲ្យមានការរុះរើរបងដោយគ្រឿងចក្រនៅថ្ងៃទី ៨ ឧសភា និងការបិទសាកលវិទ្យាល័យរយៈពេល ២ ថ្ងៃនៅថ្ងៃទី ១៣ ឧសភា។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចនៃបាតុកម្មផ្តោតលើការទាមទារឲ្យសាកលវិទ្យាល័យដកការវិនិយោគពីក្រុមហ៊ុនដែលមានអាជីវកម្មជាមួយអ៊ីស្រាអែល។ យោងតាមវិគីភីឌា នៅសាកលវិទ្យាល័យកាលីហ្វរញ៉ា បឺកឃ្លី រដ្ឋបាលបានយល់ព្រមតាមការទាមទារមួយចំនួន ហើយជំរំត្រូវបានរុះរើដោយសន្តិវិធី ដែលបង្ហាញពីឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ចដែលចលនានេះអាចមាន។ ការសម្របសម្រួលបែបនេះមិនបានកើតឡើងនៅគ្រប់សាកលវិទ្យាល័យទេ ហើយនៅកន្លែងជាច្រើន ជម្លោះបានកើនឡើងរហូតដល់មានការចាប់ខ្លួននិងការប្រើកម្លាំង។

វប្បធម៌នៃការតវ៉ារួមមានការបង្កើតជំរំតង់ ការស្រែកពាក្យស្លោក និងការប្រឈមមុខជាមួយក្រុមប្រឆាំង។ ពាក្យស្លោក "ពីទន្លេដល់សមុទ្រ ប៉ាឡេស្ទីននឹងមានសេរីភាព" (From the river to the sea, Palestine will be free) ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយ។ យោងតាមកាសែត The Guardian ពាក្យស្លោកនេះច្រើនតែបង្កប់ន័យអំពាវនាវឲ្យបំផ្លាញអ៊ីស្រាអែល រួមទាំងប្រជាជនជ្វីហ្វ ដែលបានធ្វើឲ្យមានការរិះគន់និងជម្លោះជាមួយក្រុមនិស្សិតគាំទ្រអ៊ីស្រាអែល។ ឧទាហរណ៍ នៅសាកលវិទ្យាល័យសាន់ឌីអេហ្គោ (SDSU) និង UCLA មានការដើរដង្ហែរក្បែរគ្នារវាងក្រុមទាំងពីរ ខណៈនៅ UCLA មានការវាយប្រហារទៅលើជំរំដោយអ្នកប្រឆាំងនៅថ្ងៃទី ៣០ មេសា។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ចលនាតវ៉ាគាំទ្រប៉ាឡេស្ទីននៅសាកលវិទ្យាល័យបន្តមានឥទ្ធិពលនៅឆ្នាំ២០២៦ ដោយសារសង្គ្រាមនៅហ្កាហ្សាមិនទាន់បានបញ្ចប់ និងការបែកបាក់ផ្នែកនយោបាយសកល។ សម្រាប់អ្នកអានរបស់ចង្វាក់ខ្មែរ បាតុកម្មទាំងនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីនិន្នាការសកលនៃការប្រើយុវជននិងសាកលវិទ្យាល័យជាឆាកប្រយុទ្ធនយោបាយ។ ការឆ្លើយតបរបស់រដ្ឋាភិបាល ដូចជាការដាក់ពង្រាយកងទ័ពរដ្ឋនៅសាកលវិទ្យាល័យតិចសាស់ (UT Austin) បានលើកឡើងសំណួរស្តីពីសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ និងគោលនយោបាយសន្តិសុខនៅតាមបរិវេណសាកលវិទ្យាល័យ។

យោងតាមវិគីភីឌា ការតវ៉ាទាំងនេះបានលេចធ្លោក្នុងបរិបទនៃការចោទប្រកាន់អំពីអំពើប្រល័យពូជសាសន៍ (genocide) នៅហ្កាហ្សា ដែលបង្កឲ្យមានការថ្កោលទោសជាអន្តរជាតិ។ សម្រាប់ប្រជាជនខ្មែរ ដែលមានបទពិសោធន៍សង្គ្រាម និងរបបប្រល័យពូជសាសន៍ ប្រធានបទនេះអាចមានអត្ថន័យស៊ីជម្រៅ។ ការតាមដានព្រឹត្តិការណ៍បែបនេះអាចជួយឲ្យយល់កាន់តែច្បាស់អំពីទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ និងតួនាទីរបស់សង្គមស៊ីវិលក្នុងការជំរុញឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរ។