ផលិតភាព

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា (Wikipedia) ផលិតភាព (Productivity) គឺជាប្រសិទ្ធភាពនៃការផលិតទំនិញ ឬសេវាកម្ម ដែលត្រូវបានវាស់វែងដោយរង្វាស់ណាមួយ។ ការវាស់វែងផលិតភាពជាធម្មតា ត្រូវបានបង្ហាញជាសមាមាត្ររវាងទិន្នផលសរុប (aggregate output) និងការបញ្ចូលតែមួយ (single input) ឬការបញ្ចូលសរុប (aggregate input) ដែលប្រើប្រាស់ក្នុងដំណើរការផលិត ពោលគឺទិន្នផលក្នុងមួយឯកតានៃការបញ្ចូល ក្នុងរយៈពេលជាក់លាក់ណាមួយ។ ឧទាហរណ៍ដែលគេប្រើជាទូទៅគឺ រង្វាស់ផលិតភាពកម្លាំងពលកម្មសរុប (aggregate labour productivity) ដែលមួយនោះគឺ ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) ក្នុងមួយកម្មករ។

មាននិយមន័យផ្សេងៗគ្នាជាច្រើនសម្រាប់ផលិតភាព ហើយការជ្រើសរើសយកនិយមន័យណាមួយអាស្រ័យលើគោលបំណងនៃការវាស់វែង និងទិន្នន័យដែលមាន។ ប្រភពចម្បងនៃភាពខុសគ្នារវាងរង្វាស់ផលិតភាពផ្សេងៗ ក៏ជាធម្មតាទាក់ទងទៅនឹងវិធីដែលទិន្នផល និងការបញ្ចូលត្រូវបានផ្សំបញ្ចូលគ្នា ដើម្បីទទួលបានសមាមាត្រវាស់វែងផលិតភាពនោះ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ទោះបីជាផលិតភាពជាគំនិតសេដ្ឋកិច្ចដែលមិនមានទីតាំងរាងកាយក៏ដោយ កម្រិតផលិតភាពមានភាពខុសគ្នាឆ្ងាយណាស់នៅទូទាំងពិភពលោក។ ប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក ជប៉ុន និងសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប ជាទូទៅមានផលិតភាពកម្លាំងពលកម្មខ្ពស់ ដោយសារការវិនិយោគលើបច្ចេកវិទ្យា និងការអប់រំ។ ផ្ទុយទៅវិញ ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ភាគច្រើន រួមទាំងបណ្ដាប្រទេសនៅអាហ្វ្រិក អាស៊ីខាងត្បូង និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ប្រឈមនឹងកម្រិតផលិតភាពទាបជាង។ នៅកម្ពុជា វិស័យកសិកម្មដែលផ្ដល់ការងារដល់កម្មករជាច្រើន មានផលិតភាពទាបដោយសារខ្វះបច្ចេកវិទ្យាទំនើប និងការបណ្ដុះបណ្ដាលមិនគ្រប់គ្រាន់។ កត្តាប្រជាសាស្រ្តក៏មានតួនាទីសំខាន់ដែរ ពោលគឺប្រទេសដែលមានប្រជាជនវ័យក្មេងច្រើន អាចទទួលបាន "ភាគលាភប្រជាសាស្រ្ត" (demographic dividend) ប្រសិនបើមានការវិនិយោគលើការអប់រំ និងសុខភាពគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីបង្កើនផលិតភាពកម្លាំងពលកម្ម។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ការយល់ដឹងអំពីផលិតភាពមានឫសគល់តាំងពីសម័យបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្មនៅអឺរ៉ុប ក្នុងអំឡុងសតវត្សទី១៨ និងទី១៩។ អ័ដាម ស្មីត (Adam Smith) សេដ្ឋវិទូជាតិស្កុតឡេន បានពណ៌នាអំពី "ការបែងចែកការងារ" (division of labour) នៅក្នុងស្នាដៃដ៏ល្បីរបស់គាត់ "The Wealth of Nations" ដោយបង្ហាញថា ការងារដែលបែងចែកជាជំហានៗអាចបង្កើនទិន្នផលយ៉ាងច្រើន។ ក្រោយមក នៅដើមសតវត្សទី២០ ហ្វ្រេឌេរិក ថេល័រ (Frederick Taylor) និងចលនាគ្រប់គ្រងបែបវិទ្យាសាស្ត្រ (scientific management) បានផ្ដោតលើការវិភាគចលនាការងារ ដើម្បីលុបបំបាត់ភាពឥតប្រយោជន៍ និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៅក្នុងរោងចក្រ។

នៅសតវត្សទី២០ ផលិតភាពបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងដោយសារវឌ្ឍនភាពបច្ចេកវិទ្យាដូចជា អគ្គិសនី ម៉ូតូចំហេះខាងក្នុង និងកុំព្យូទ័រ។ ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ សេដ្ឋកិច្ចជឿនលឿនបានជួបប្រទះ "យុគមាស" នៃកំណើនផលិតភាព ដែលបានបង្កើនកម្រិតជីវភាពយ៉ាងខ្លាំង។ ប៉ុន្តែ ចាប់តាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០០០ អត្រាកំណើនផលិតភាពនៅប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ជាច្រើនបានថមថយចុះ ដែលជាបញ្ហាមួយដែលអ្នកសេដ្ឋកិច្ចហៅថា "ការធ្លាក់ចុះនៃផលិតភាព" (productivity paradox ឬ slowdown)។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ផលិតភាពគឺជាក្បាលម៉ាស៊ីនដ៏សំខាន់បំផុតនៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរយៈពេលវែង។ នៅពេលផលិតភាពកើនឡើង សេដ្ឋកិច្ចមួយអាចផលិតទំនិញនិងសេវាកម្មបានកាន់តែច្រើន ដោយប្រើធនធានដូចគ្នា ឬតិចជាង ដែលនាំឱ្យកម្រិតជីវភាពប្រសើរឡើង។ យោងតាមរូបភាពពីវិគីភីឌាខាងលើ ការរួមចំណែកចំពោះកំណើនទិន្នផលនៅសហរដ្ឋអាមេរិកបានមកពីប្រភពសំខាន់ៗបីគឺ កម្លាំងពលកម្ម ដើមទុន និងផលិតភាពពហុកត្តា (multi-factor productivity ឬ MFP)។ MFP វាស់វែងប្រសិទ្ធភាពដែលកត្តាផលិតកម្មទាំងអស់ត្រូវបានប្រើប្រាស់រួមគ្នា ហើយជារឿយៗត្រូវបានចាត់ទុកថាជាកត្តាជំរុញសំខាន់នៃកំណើនរយៈពេលវែង ព្រោះវាឆ្លុះបញ្ចាំងពីការបង្កើតថ្មី និងការរីកចម្រើនផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា។

តាមទស្សនៈវប្បធម៌ ផលិតភាពមានទំនាក់ទំនងនឹងទម្លាប់ការងារ និងគុណភាពជីវិត។ សង្គមដែលឱ្យតម្លៃលើការខិតខំ និងការបង្កើតថ្មីអាចជំរុញផលិតភាពបានខ្ពស់។ ទោះជាយ៉ាងណា ការសង្កត់ធ្ងន់ខ្លាំងពេកលើផលិតភាពអាចនាំឱ្យមានសម្ពាធការងារ និងបញ្ហាសុខុមាលភាពផ្លូវចិត្ត ដូចដែលបានឃើញនៅក្នុងប្រទេសឧស្សាហកម្មមួយចំនួន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

នៅក្នុងសម័យកាលបច្ចុប្បន្ននេះ ផលិតភាពនៅតែជាកង្វល់ស្នូលសម្រាប់អ្នកបង្កើតគោលនយោបាយនៅទូទាំងពិភពលោក។ ការចូលមកដល់នៃបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) និងការធ្វើឌីជីថលនីយកម្ម បានបង្កើតក្ដីសង្ឃឹមថ្មីសម្រាប់ការបង្កើនផលិតភាពនៅក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម សេវាកម្ម និងកសិកម្ម។ ក្នុងតំបន់អាស៊ាន រួមទាំងកម្ពុជា ការបង្កើនផលិតភាពគឺជាគន្លឹះដើម្បីសម្រេចគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព និងដើម្បីចៀសវាង "អន្ទាក់ចំណូលមធ្យម" (middle-income trap) ដែលជាស្ថានភាពដែលប្រទេសមួយមិនអាចផ្លាស់ទីទៅជាសេដ្ឋកិច្ចដែលមានចំណូលខ្ពស់បាន ដោយសារកង្វះកំណើនផលិតភាព។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងអំពីផលិតភាពអាចជួយពន្យល់ពីនិន្នាការសេដ្ឋកិច្ចនៅកម្ពុជា ដូចជា កំណើនប្រាក់ឈ្នួល ការផ្លាស់ប្ដូររចនាសម្ព័ន្ធការងារ និងគោលនយោបាយរដ្ឋាភិបាលក្នុងការទាក់ទាញវិនិយោគបច្ចេកវិទ្យា។ ការតាមដានព័ត៌មានអំពីផលិតភាពក្នុងប្រទេស និងតំបន់នឹងជួយឱ្យអ្នកអានយល់កាន់តែច្បាស់ពីឱកាស និងបញ្ហាប្រឈមដែលប្រជាជនកម្ពុជាកំពុងជួបប្រទះ។