ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia មហារីកក្រពេញប្រូស្តាត គឺជាការលូតលាស់កោសិកាដោយមិនអាចគ្រប់គ្រងបាននៅក្នុងក្រពេញប្រូស្តាត។ ក្រពេញនេះជាផ្នែកមួយនៃប្រព័ន្ធបន្ដពូជបុរស ស្ថិតនៅក្រោមប្លោកនោម និងព័ទ្ធជុំវិញបំពង់នោម។ មុខងារចម្បងរបស់វាគឺផលិតសារធាតុរាវដែលចិញ្ចឹមនិងការពារមេជីវិត។ ការលូតលាស់មិនធម្មតានៃជាលិកាប្រូស្តាត ជាធម្មតាត្រូវបានរកឃើញតាមរយៈការធ្វើតេស្តស្គ្រីនិង ដូចជាការធ្វើតេស្តឈាមដើម្បីពិនិត្យកម្រិតអង់ទីហ្សែនជាក់លាក់នៃប្រូស្តាត (PSA)។ អ្នកដែលមានកម្រិត PSA ខ្ពស់ក្នុងឈាម មានហានិភ័យខ្ពស់ក្នុងការវិវត្តទៅជាមហារីក។ ការពិនិត្យរន្ធគូថតាមឌីជីថល (DRE) ក៏ជាវិធីសាស្ត្រមួយដែលគ្រូពេទ្យប្រើដើម្បីពិនិត្យរកដុំពកលើក្រពេញប្រូស្តាត។ នៅដំណាក់កាលដំបូង មហារីកនេះច្រើនតែមិនបង្ហាញរោគសញ្ញាអ្វីឡើយ ដែលធ្វើឲ្យការស្គ្រីនមានសារៈសំខាន់ណាស់។

មហារីកក្រពេញប្រូស្តាតគឺជាប្រភេទមហារីកទូទៅបំផុតមួយចំពោះបុរសនៅទូទាំងពិភពលោក ជាពិសេសនៅក្នុងប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ដែលមានការស្គ្រីនយ៉ាងទូលំទូលាយ។ ទោះបីជាមូលហេតុចំបងនៅមិនទាន់ច្បាស់លាស់ក៏ដោយ កត្តាហានិភ័យដែលគេដឹងរួមមាន អាយុចាស់ ប្រវត្តិគ្រួសារ និងការផ្លាស់ប្តូរហ្សែនមួយចំនួន។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia អត្រាកើតមហារីកក្រពេញប្រូស្តាតកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងទៅតាមអាយុ។ ដ្យាក្រាមពីសហរដ្ឋអាមេរិក ឆ្នាំ២០១៦ បង្ហាញថា បុរសអាយុចាប់ពី ៦៥ ឆ្នាំឡើងទៅ មានអត្រាកើតខ្ពស់បំផុត ចំណែកក្រុមអាយុក្រោម ៤០ ឆ្នាំ មានអត្រាទាប។ កត្តាហានិភ័យផ្សេងទៀតរួមមាន ពូជសាសន៍ និងប្រវត្តិគ្រួសារ ប៉ុន្តែព័ត៌មានលម្អិតមិនមាននៅក្នុងប្រភពនេះទេ។ ទោះបីជាយ៉ាងណា ការយល់ដឹងអំពីកត្តាហានិភ័យអាចជួយបុគ្គលម្នាក់ៗធ្វើការសម្រេចចិត្តអំពីការស្គ្រីន។

តាមទិន្នន័យសកលដែលដកស្រង់ដោយ Wikipedia អត្រាកើតមានភាពខុសគ្នាតាមតំបន់ភូមិសាស្ត្រ៖ ប្រទេសនៅអាមេរិកខាងជើង អឺរ៉ុប និងអូស្ត្រាលីមានអត្រាកើតខ្ពស់ ខណៈដែលប្រទេសនៅអាស៊ីមានអត្រាទាបជាង។ ភាពខុសគ្នានេះអាចពន្យល់បានដោយការអនុវត្តការស្គ្រីន PSA កាន់តែច្រើននៅក្នុងប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ ក៏ដូចជាកត្តាហ្សែន និងរបបអាហារ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃការស្រាវជ្រាវមហារីកក្រពេញប្រូស្តាតបានចាប់ផ្តើមជាយូរមកហើយ។ តាម Wikipedia អ្នកស្រាវជ្រាវជនជាតិកាណាដា លោក Charles Huggins ត្រូវបានទទួលស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយចំពោះការរកឃើញថា ការព្យាបាលដោយអរម៉ូនអាចពន្យឺតការលូតលាស់របស់ដុំសាច់ប្រូស្តាត។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៤០ លោកបានសង្កេតឃើញថា ការកាត់បន្ថយអរម៉ូនតេស្តូស្តេរ៉ូនដោយវះកាត់យកពងស្វាសចេញ ឬការផ្តល់អេស្រ្តូសែន អាចនាំឲ្យដុំសាច់រួញ។ ស្នាដៃនេះបានធ្វើឲ្យគាត់ទទួលបានរង្វាន់ណូបែលផ្នែកសរីរវិទូ ឬវេជ្ជសាស្ត្រនៅឆ្នាំ ១៩៦៦។ ក្រោយមក ការវិវត្តនៃការធ្វើតេស្ត PSA និងបច្ចេកវិទ្យារូបភាព បានផ្លាស់ប្តូររបៀបធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងការព្យាបាលយ៉ាងខ្លាំងក្លា។

ការធ្វើតេស្ត PSA ត្រូវបានអនុម័តដំបូងនៅសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៨០ ហើយបានក្លាយជាឧបករណ៍ស្គ្រីនស្តង់ដារ។ ទោះបីជាមានការជជែកវែកញែកអំពីការប្រើប្រាស់លើសកម្រិតក៏ដោយ វាបានរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការរកឃើញមហារីកនៅដំណាក់កាលដំបូង។ ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ បច្ចេកទេសវះកាត់ក៏បានវិវត្តពីការវះកាត់បើកទៅជាការវះកាត់ដោយមនុស្សយន្ដ ដែលពិពណ៌នាក្នុងរូបភាពរបស់ Wikipedia អំពីគ្រូពេទ្យវះកាត់ជំនួយដោយមនុស្សយន្ដ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងសង្គម ខ្សែបួឡេពណ៌ខៀវខ្ចីបានក្លាយជានិមិត្តសញ្ញានៃការគាំទ្រនិងការយល់ដឹងអំពីមហារីកក្រពេញប្រូស្តាត ដូចដែលបានរាយការណ៍ដោយ Wikipedia។ និមិត្តសញ្ញានេះត្រូវបានប្រើប្រាស់នៅក្នុងយុទ្ធនាការសុខភាពទូទាំងពិភពលោក ដូចជា "Movember" និងខែនៃការយល់ដឹងអំពីមហារីកក្រពេញប្រូស្តាត ដែលជំរុញឲ្យបុរសធ្វើការត្រួតពិនិត្យទាន់ពេលវេលា។

ពីទស្សនៈសេដ្ឋកិច្ច ការព្យាបាលមហារីកក្រពេញប្រូស្តាតអាចមានតម្លៃថ្លៃ ជាពិសេសនៅពេលដែលត្រូវការបច្ចេកវិទ្យាទំនើបដូចជា ការវះកាត់ដោយមនុស្សយន្ដ ឬការព្យាបាលដោយកាំរស្មីស្មុគស្មាញ។ ការចំណាយទាំងនេះអាចជាបន្ទុកសម្រាប់អ្នកជំងឺនិងប្រព័ន្ធសុខភាព ជាពិសេសនៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ដែលធនធានមានកម្រិត។ ទោះយ៉ាងណា ការវិនិយោគលើការរកឃើញដំបូង និងការព្យាបាលតាមស្តង់ដារអាចកាត់បន្ថយការចំណាយរយៈពេលវែង និងបង្កើនផលិតភាពសង្គម។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ននេះ វិស័យវេជ្ជសាស្ត្រកំពុងមានការរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សក្នុងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យនិងការព្យាបាលមហារីកក្រពេញប្រូស្តាត។ តាម Wikipedia ការស្កេន PSMA ដែលជាបច្ចេកវិទ្យារូបភាពថ្មី អាចរកឃើញការរាលដាលតូចៗយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព ដោយប្រើសារធាតុពណ៌ដែលភ្ជាប់ទៅនឹងអង់ទីហ្សែន PSMA ។ ការវះកាត់ដោយមនុស្សយន្ដ ដូចជាប្រព័ន្ធ da Vinci បានធ្វើបដិវត្តន៍ការវះកាត់យកក្រពេញប្រូស្តាតចេញ ដោយកាត់បន្ថយការឈឺចាប់ និងរយៈពេលសម្រាកព្យាបាល។ រីឯការព្យាបាលដោយកាំរស្មីខាងក្រៅ (external beam radiotherapy) ដូចក្នុងរូបភាព Wikipedia បង្ហាញពីការតម្រង់កាំរស្មីទៅកាន់ទីតាំងដុំសាច់ ក៏ជាជម្រើសស្តង់ដារមួយដែរ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ជំងឺនេះមានសារៈសំខាន់កាន់តែខ្លាំងឡើងក្នុងបរិបទសុខភាពសកល។ នៅកម្ពុជា ទោះបីទិន្នន័យជាក់លាក់នៅមានកម្រិតក៏ដោយ ការកើនឡើងនៃអត្រាមហារីកជាទូទៅ រួមជាមួយនឹងភាពចាស់ជរានៃប្រជាជន បង្ហាញថាការយល់ដឹង និងការត្រៀមលក្ខណៈផ្នែកសុខភាពគឺជាកត្តាចាំបាច់។ ការផ្សព្វផ្សាយអំពីរោគសញ្ញា និងការលើកទឹកចិត្តឲ្យបុរសពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យនៅពេលមានសញ្ញាដំបូង អាចជួយសង្គ្រោះជីវិតបាន។