ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ការវាយដំបង (Caning) គឺជាទម្រង់មួយនៃទោសផ្នែករាងកាយ (corporal punishment) ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការវាយដំទៅលើរាងកាយ ជាធម្មតាដោយប្រើដំបងធ្វើពីឫស្សី ឬរំពាត់ដែលអាចបត់បែនបាន។ ជាទូទៅ ដំបងត្រូវបានវាយទៅលើគូទរបស់អ្នកទទួលទោស ដែលអាចគ្របដោយសម្លៀកបំពាក់ ឬទទេក៏មាន។ យ៉ាងណាមិញ ការវាយដំបងក៏អាចត្រូវបានអនុវត្តទៅលើបាតជើង បាតដៃ ឬផ្នែកខាងក្រោយនៃភ្លៅផងដែរ។ ការវាយលើកណ្ដាប់ (knuckles) គឺមិនសូវមានទេ ហើយក្នុងករណីកម្រ វាអាចត្រូវបានវាយលើខ្នង ស្មា ឬផ្នែកខាងមុខនៃរាងកាយ។

ដំបងដែលប្រើសម្រាប់ការវាយដំបង ជាទូទៅធ្វើពីឫស្សី ដែលជាសម្ភារៈស្រាល ប៉ុន្តែអាចបង្កការឈឺចាប់ខ្លាំង និងបន្សល់ស្នាមជាំ ឬស្នាមវាយនៅលើស្បែក។ រូបថតពីសារមន្ទីរពន្ធនាគារចូហូរបារូ នៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី បានបង្ហាញពីការតាំងពិព័រណ៍ដំបងឫស្សីជាច្រើន ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ការដាក់ទោសព្រហ្មទណ្ឌនៅក្នុងប្រទេសនោះ។ ដំបងទាំងនោះមានទំហំខុសៗគ្នា ហើយត្រូវបានថែរក្សាទុកជាឯកសារសិក្សាដល់សាធារណជន។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ការវាយដំបងមានវត្តមាននៅក្នុងវប្បធម៌ និងប្រព័ន្ធច្បាប់នៃប្រទេសជាច្រើនជុំវិញពិភពលោក ជាពិសេសនៅទ្វីបអាស៊ី និងអាហ្វ្រិក។ នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ម៉ាឡេស៊ីជាប្រទេសមួយដែលធ្លាប់ប្រើប្រាស់វាជាទោសព្រហ្មទណ្ឌ ដូចបានបញ្ជាក់តាមរយៈការតាំងពិព័រណ៍នៅសារមន្ទីរ។ ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស ទឹកដីហុងកុងក៏បានប្រើឈើច្រត់វាយដំបង (caning stand) នៅក្នុងពន្ធនាគារ ដើម្បីអនុវត្តទោសនេះ មុនពេលដែលវាត្រូវបានបញ្ឈប់នៅពេលក្រោយមក។ វត្ថុតាងទាំងនេះត្រូវបានថែរក្សានៅសារមន្ទីរកែតម្រង់ទណ្ឌកិច្ចហុងកុង។

អ្នកដែលទទួលការវាយដំបងរួមមានទាំងសិស្សសាលា អ្នកទោស និងជនស៊ីវិលក្នុងករណីខ្លះ។ រូបថតស្នាមវាយលើបាតជើង (Bastinado) បង្ហាញពីលទ្ធផលនៃការវាយដំបង — ស្នាមក្រហម និងហើម — ដែលជាភ័ស្តុតាងនៃការអនុវត្តទោសនេះនៅកន្លែងណាមួយក្នុងពិភពលោក។ សិស្សស្រីដែលត្រូវបានវាយលើបាតដៃ ក៏ជាឧទាហរណ៍នៃការប្រើប្រាស់ជាញឹកញាប់នៅក្នុងបរិបទអប់រំ។ ទិន្នន័យទាំងនេះបង្ហាញថា ការវាយដំបងមិនត្រូវបានកំណត់ចំពោះភេទ ឬវ័យណាមួយឡើយ ហើយអាចប៉ះពាល់ដល់មនុស្សគ្រប់ស្រទាប់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ការវាយដំបងមានដើមកំណើតតាំងពីសម័យបុរាណ ដោយត្រូវបានគេប្រើជាវិធីសាស្ត្រដាក់វិន័យនៅក្នុងសង្គមផ្សេងៗ។ នៅសតវត្សរ៍ទី ១៩ និងដើមសតវត្សរ៍ទី ២០ ការវាយដំបងគឺជាទម្រង់វិន័យសាមញ្ញនៅក្នុងសាលារៀននៅអឺរ៉ុប និងអាណានិគមរបស់ខ្លួន។ រូបគំនូរជីវចលពីឆ្នាំ ១៨៨៨ ដែលរក្សាទុកនៅបណ្ណាល័យរដ្ឋឃ្វីនឡែន ប្រទេសអូស្ត្រាលី បានគូរអំពីសិស្សប្រុសកំពុងទទួលការវាយដំបងពីគ្រូ ដែលបង្ហាញថាការអនុវត្តនេះត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាទូទៅនៅក្នុងសម័យនោះ។

ក្នុងអំឡុងពេលនៃចក្រភពអង់គ្លេស ការវាយដំបងត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយនៅទូទាំងអាណានិគម។ ឈើច្រត់វាយដំបងនៅហុងកុង ដែលមានខ្សែសម្រាប់ចងអ្នកទោសឱ្យនៅនឹងកន្លែង បានផ្ដល់សក្ខីភាពអំពីភាពជាប្រព័ន្ធនៃការដាក់ទោសនេះ។ អ្នកទោសត្រូវបានវាយចំនួនជាក់លាក់នៃដំបង ដែលជាញឹកញាប់បណ្តាលឱ្យមានរបួសធ្ងន់ធ្ងរ។ នៅម៉ាឡេស៊ី ការប្រើប្រាស់ដំបងវាយដំបងនៅក្នុងយុត្តិធម៌ព្រហ្មទណ្ឌក៏មានភស្តុតាងតាមរយៈសារមន្ទីរផងដែរ ដែលបញ្ជាក់ពីការបន្តប្រវត្តិនេះរហូតដល់សម័យទំនើប។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមទស្សនៈសេដ្ឋកិច្ច ការវាយដំបងមិនមែនជាសកម្មភាពដែលបង្កើតប្រាក់ចំណូលទេ ប៉ុន្តែវាអាចត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការអនុវត្តដែលមានតម្លៃទាបក្នុងការរក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម។ នៅក្នុងវប្បធម៌ប្រពៃណីមួយចំនួន ការវាយដំបងត្រូវបានគេយល់ថាជាវិធីសាស្ត្រដ៏មានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់បង្រៀនវិន័យ និងគោរពច្បាប់ ទាំងនៅក្នុងសាលារៀន និងនៅក្នុងគ្រួសារ។ រូបថតស្នាមវាយលើបាតដៃសិស្សស្រីគឺជាឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែងនៃការប្រើប្រាស់នេះ ដែលអាចមាននៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ និងប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ដូចគ្នា។

យ៉ាងណាក៏ដោយ ការផ្លាស់ប្តូរបទដ្ឋានសង្គម និងច្បាប់សិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិបានធ្វើឱ្យការអនុវត្តនេះក្លាយជារឿងចម្រូងចម្រាស។ ប្រទេសជាច្រើនបានហាមឃាត់ការវាយដំបងទាំងស្រុង ខណៈដែលប្រទេសខ្លះនៅតែបន្តប្រើវាជាទោសផ្លូវការ។ រូបថតពីសារមន្ទីរបង្ហាញថាការវាយដំបងជាទោសទណ្ឌគឺជាបាតុភូតដែលមានវត្តមានយូរអង្វែង ហើយគេអាចស្វែងយល់ពីឥទ្ធិពលរបស់វាតាមរយៈការសិក្សាបន្ថែម។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងយុគសម័យបច្ចុប្បន្ន ប្រធានបទនៃការវាយដំបងនៅតែមានភាពពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេសនៅពេលដែលសារព័ត៌មានរាយការណ៍អំពីការអនុវត្តទោសនេះនៅក្នុងប្រទេសដូចជាម៉ាឡេស៊ី និងប្រទេសមួយចំនួនទៀត។ សារមន្ទីរពន្ធនាគារចូហូរបារូបានរក្សាទុកដំបងទាំងនេះ ដែលបង្ហាញថាវានៅតែជាផ្នែកមួយនៃប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌សហសម័យ ឬបានធ្លាប់ជាផ្នែកមួយដែលបន្សល់ទុកជាមេរៀន។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការស្វែងយល់ពីការវាយដំបងផ្តល់នូវបរិបទអំពីភាពខុសគ្នានៃវិធីសាស្ត្រដាក់ទោសនៅក្នុងតំបន់ ដែលអាចរួមចំណែកដល់ការពិភាក្សាអំពីសិទ្ធិមនុស្ស និងយុត្តិធម៌ព្រហ្មទណ្ឌ។