ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ថ្ងៃឈប់សម្រាកសាធារណៈ (Public holiday) គឺជាថ្ងៃឈប់សម្រាកដែលបានកំណត់ដោយច្បាប់ ហើយជាទូទៅជាថ្ងៃដែលគ្មានការងារ។ ថ្ងៃឈប់សម្រាកសាធារណៈត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា ថ្ងៃបុណ្យជាតិ, ថ្ងៃឈប់សម្រាកសហព័ន្ធ, ថ្ងៃឈប់សម្រាកដោយច្បាប់ (Statutory holiday) ឬ ថ្ងៃឈប់សម្រាកធនាគារ (Bank holiday) អាស្រ័យលើប្រទេសនីមួយៗ។ ការកំណត់ថ្ងៃទាំងនេះជារឿយៗឆ្លុះបញ្ចាំងពីវប្បធម៌ សាសនា ឬព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រសំខាន់ៗរបស់ប្រទេសមួយ។ នៅក្នុងប្រទេសភាគច្រើន ប្រជាជនទទួលបានថ្ងៃឈប់សម្រាកបង់ថ្លៃ (Paid leave) នៅថ្ងៃឈប់សម្រាកសាធារណៈ។ ថ្ងៃឈប់សម្រាកទាំងនេះជាទូទៅត្រូវបានប្រកាសដោយរដ្ឋាភិបាល ឬតាមរយៈប្រតិទិនជាតិប្រចាំឆ្នាំ។ នៅពេលដែលថ្ងៃឈប់សម្រាកត្រូវនឹងថ្ងៃសៅរ៍ ឬថ្ងៃអាទិត្យ ប្រទេសមួយចំនួនផ្តល់ថ្ងៃឈប់សំណង (Compensatory day off) ជំនួសវិញ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

(No image)

តាមការសិក្សាពី Wikipedia ទម្រង់នៃថ្ងៃឈប់សម្រាកសាធារណៈមានលក្ខណៈខុសៗគ្នាទៅតាមភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាសាស្ត្រ។ ប្រទេសដែលមានប្រជាជនច្រើនកាន់សាសនាជាក់លាក់ តែងមានថ្ងៃឈប់សម្រាកទាក់ទងនឹងសាសនានោះ ដូចជាបុណ្យណូអែលនៅក្នុងប្រទេសដែលមានគ្រិស្តសាសនាភាគច្រើន និងពិធីបុណ្យអ៊ីដអាល់ហ្វីត្រក្នុងប្រទេសមូស្លីម។ ប្រទេសដែលមានសង្គមចម្រុះវប្បធម៌ ដូចជាឥណ្ឌា ឬម៉ាឡេស៊ី តែងមានបញ្ជីថ្ងៃឈប់សម្រាកសាធារណៈយ៉ាងវែង ដើម្បីគោរពដល់ពិធីបុណ្យនៃសហគមន៍ផ្សេងៗ។ លើសពីនេះ អាកាសធាតុនិងរដូវកាលក៏មានឥទ្ធិពលផងដែរ៖ ប្រទេសដែលមានរដូវបួនច្រើនមានថ្ងៃឈប់សម្រាកទាក់ទងនឹងកសិកម្ម ខណៈប្រទេសត្រូពិកផ្តោតលើពិធីបុណ្យសាសនានិងវប្បធម៌។ នៅក្នុងប្រទេសខ្លះ មានតែបុគ្គលិករដ្ឋប៉ុណ្ណោះដែលទទួលបានថ្ងៃឈប់នេះ រីឯវិស័យឯកជនអាចជ្រើសរើសបាន។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

(No image)

តាមឯកសារ Wikipedia ប្រវត្តិនៃថ្ងៃឈប់សម្រាកសាធារណៈអាចតាមដានទៅដល់សម័យបុរាណ។ នៅក្នុងចក្រភពរ៉ូម មានពិធីបុណ្យសាសនាជាង ១៨០ ថ្ងៃក្នុងមួយឆ្នាំ ដែលប្រជាពលរដ្ឋអាចឈប់ធ្វើការបាន។ នៅអឺរ៉ុបសម័យកណ្តាល ថ្ងៃសម្រាកសំខាន់គឺទាក់ទងនឹងប្រតិទិនគ្រិស្តសាសនា។ ក្រោយមក ជាមួយនឹងការកកើតរដ្ឋប្រជាជាតិ (Nation-state) ក្នុងសតវត្សទី ១៩ និងទី ២០ រដ្ឋាភិបាលបានចាប់ផ្តើមកំណត់ថ្ងៃឈប់សម្រាកជាផ្លូវការ ដូចជាច្បាប់ថ្ងៃឈប់សម្រាកធនាគារ (Bank Holidays Act ១៨៧១) នៅចក្រភពអង់គ្លេស។ ទិវាពលកម្ម (Labour Day) នៅថ្ងៃទី ១ ខែឧសភា ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងក្រោយការតវ៉ារបស់កម្មករនៅសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ ១៨៨៦ គឺជាឧទាហរណ៍ដ៏សំខាន់នៃការរីករាលដាលនៃថ្ងៃឈប់សម្រាកសកល។ ក្នុងអាណានិគមនៅអាស៊ី និងអាហ្វ្រិក មហាអំណាចអឺរ៉ុបក៏បានដាក់បញ្ចូលថ្ងៃឈប់សម្រាករបស់ខ្លួន ដែលបន្សល់ទុកឥទ្ធិពលដល់ប្រតិទិនសម័យទំនើប។ ក្នុងសម័យទំនើបនេះ ប្រទេសជាច្រើនបានបង្កើតថ្ងៃឈប់សម្រាកដើម្បីរំលឹកដល់ព្រឹត្តិការណ៍នយោបាយ ឬឯករាជ្យជាតិ ដូចជាថ្ងៃបុណ្យឯករាជ្យ ឬទិវារំដោះជាតិ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចនិងវប្បធម៌មានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយថ្ងៃឈប់សម្រាកសាធារណៈ។ តាម Wikipedia ថ្ងៃឈប់សម្រាកអាចជំរុញសេដ្ឋកិច្ចតាមរយៈការចំណាយរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ ជាពិសេសនៅរដូវបុណ្យដូចជាបុណ្យណូអែល និងចូលឆ្នាំថ្មី។ វិស័យទេសចរណ៍ លក់រាយ និងអាហារសម្រន់ តែងមានកំណើនខ្ពស់ក្នុងអំឡុងពេលនេះ។ ឧទាហរណ៍ តាមរយៈ Wikipedia ប្រទេសចិន និងជប៉ុន មាន 'សប្តាហ៍មាស' (Golden Week) ដែលជារយៈពេលឈប់សម្រាកជាប់ៗគ្នាច្រើនថ្ងៃ ដែលជំរុញវិស័យទេសចរណ៍ក្នុងស្រុកយ៉ាងខ្លាំង។ ផ្ទុយមកវិញ ថ្ងៃឈប់សម្រាកច្រើនពេកអាចបណ្តាលឱ្យបាត់បង់ផលិតភាពសម្រាប់រោងចក្រ និងការិយាល័យ ដែលជាហេតុឱ្យរដ្ឋាភិបាលខ្លះធ្វើកំណែទម្រង់កាត់បន្ថយថ្ងៃឈប់សម្រាក។ តាមផ្នែកវប្បធម៌ ថ្ងៃឈប់សម្រាកសាធារណៈជួយអភិរក្សប្រពៃណី ពង្រឹងអត្តសញ្ញាណជាតិ និងបង្កើតឱកាសឱ្យក្រុមគ្រួសារបានជួបជុំគ្នា។ ឧទាហរណ៍ ថ្ងៃបុណ្យណូអែលនៅប្រទេសអ៊ីតាលី ដែលជាថ្ងៃឈប់សម្រាកសាធារណៈ គឺជាពេលវេលាដ៏សំខាន់សម្រាប់ពិធីសាសនា និងការតុបតែងទីក្រុង ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

(No image)

ក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន ថ្ងៃឈប់សម្រាកសាធារណៈបន្តជាប្រធានបទនៃការពិភាក្សានិងការផ្លាស់ប្តូរ។ តាម Wikipedia រដ្ឋាភិបាលនានាកំពុងពិចារណាបន្ថែម ឬកាត់បន្ថយថ្ងៃឈប់សម្រាក ដោយផ្អែកលើកត្តាសេដ្ឋកិច្ច ឬយុត្តិធម៌សង្គម។ ការបង្កើតទិវាថ្មីៗដូចជា Juneteenth នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ឆ្លុះបញ្ចាំងពីនិន្នាការនៃការទទួលស្គាល់ព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់សហគមន៍ភាគតិច។ នៅក្នុងសង្គមពហុជំនឿ មានការទាមទារឱ្យមានថ្ងៃឈប់សម្រាកសម្រាប់សាសនាផ្សេងៗដូចជាអ៊ីស្លាម ហិណ្ឌូ និងព្រះពុទ្ធ។ ក្នុងអំឡុងជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ រដ្ឋាភិបាលខ្លះបានកែសម្រួលថ្ងៃឈប់សម្រាកដើម្បីទប់ស្កាត់ការធ្វើដំណើរ។ ទន្ទឹមនេះ ការពិភាក្សាអំពីថ្ងៃឈប់សម្រាកដែលបង់ថ្លៃក៏មានសារៈសំខាន់សម្រាប់សិទ្ធិកម្មករនៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ផងដែរ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse នៅកម្ពុជានិងតំបន់ ប្រធានបទនេះគឺមានសារៈសំខាន់ ពីព្រោះថ្ងៃឈប់សម្រាកសាធារណៈប៉ះពាល់ដល់ការធ្វើដំណើរ ទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុ និងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។ កម្ពុជាមានប្រតិទិនថ្ងៃឈប់សម្រាកជាតិដ៏សម្បូរបែប ដែលរួមមានពិធីបុណ្យសាសនា ព្រះរាជពិធី និងទិវាបុណ្យឯករាជ្យជាតិ។ ការយល់ដឹងពីលក្ខណៈសាកលនៃថ្ងៃឈប់សម្រាកសាធារណៈជួយឱ្យប្រជាជនខ្មែរយល់កាន់តែស៊ីជម្រៅពីទំនាក់ទំនងរវាងវប្បធម៌ ច្បាប់ និងសេដ្ឋកិច្ច។