កំហឹងសាធារណៈ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

យោងតាម Wikipedia កំហឹងសាធារណៈ (Outrage) គឺជាអារម្មណ៍ខាងសីលធម៌ដ៏ខ្លាំងក្លាមួយដែលមានលក្ខណៈផ្សំឡើងដោយការភ្ញាក់ផ្អើល ការស្អប់ខ្ពើម និងកំហឹង។ វាកើតឡើងជាញឹកញាប់ជាប្រតិកម្មតបទៅនឹងការរំលោភបំពានធ្ងន់ធ្ងរចំពោះបុគ្គល ឬក្រុម។ ពាក្យនេះមានប្រភពមកពីភាសាបារាំងបុរាណ "ultrage" ដែលខ្ចីពីឡាតាំង "ultra" ប្រែថា "ហួសពី" ឬ "លើសពី" ដែលបង្ហាញពីកម្រិតនៃអារម្មណ៍ដែលហួសពីធម្មតា។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

តាម Wikipedia កំហឹងសាធារណៈមិនមែនជាបាតុភូតមានកំណត់តាមតំបន់ភូមិសាស្ត្រទេ។ វាជាគំនិតផ្លូវចិត្តសង្គមដែលអាចកើតឡើងនៅក្នុងសង្គមណាមួយ ដោយមិនប្រកាន់ទីតាំង ពូជសាសន៍ ឬភាសា។ ការសិក្សាពីវាផ្តោតសំខាន់ទៅលើយន្តការខួរក្បាល និងឥរិយាបថសង្គម ជាជាងទីតាំងភូមិសាស្ត្រ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ឧទាហរណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សំខាន់មួយនៃកំហឹងសាធារណៈគឺព្រឹត្តិការណ៍ដែលបានកើតឡើងនៅ Sarajevo កាលពីថ្ងៃទី ២៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩១៤។ នៅពេលនោះ Archduke Franz Ferdinand នៃអូទ្រីស ត្រូវបានគេធ្វើឃាត ហើយបានបង្កឱ្យមានកំហឹងសាធារណៈយ៉ាងខ្លាំង។ យោងតាម Wikipedia រូបភាពខាងលើបង្ហាញពីឥទ្ធិពលនៃកំហឹងសាធារណៈនៅ Sarajevo បន្ទាប់ពីការធ្វើឃាតនេះ។ កំហឹងនេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាមូលហេតុមួយដែលនាំឱ្យមានការផ្ទុះសង្គ្រាមលោកលើកទីមួយ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ទោះជា Wikipedia មិនបានផ្តល់ព័ត៌មានលម្អិតអំពីផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌ដោយផ្ទាល់ក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែគេអាចឃើញតាមរយៈព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រថា កំហឹងសាធារណៈអាចមានឥទ្ធិពលយ៉ាងធំធេងលើសេដ្ឋកិច្ច។ ឧទាហរណ៍ សង្គ្រាមលោកលើកទីមួយដែលបង្កឡើងដោយកំហឹងសាធារណៈ បានបណ្តាលឱ្យមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធ្ងន់ធ្ងរជាសកល។ ផ្នែកវប្បធម៌វិញ កំហឹងសាធារណៈជាកត្តាសំខាន់ក្នុងការផ្លាស់ប្តូរបទដ្ឋានសង្គម និងការលើកកម្ពស់សីលធម៌រួម។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

នៅសម័យបច្ចុប្បន្ន គំនិតនៃកំហឹងសាធារណៈត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីពន្យល់ពីបាតុកម្ម និងចលនាសង្គមផ្សេងៗ។ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា កំហឹងសាធារណៈចំពោះបញ្ហាដីធ្លី និងយុត្តិធម៌សង្គម គឺជារឿងដែលលេចឡើងក្នុងព័ត៌មានជាប្រចាំ។ យោងតាម Wikipedia ការយល់ដឹងពីអារម្មណ៍នេះជួយឱ្យអ្នកអានយល់កាន់តែច្បាស់អំពីមូលហេតុនៃព្រឹត្តិការណ៍សង្គម ដែល KhmerPulse តែងតែរាយការណ៍។