ចង្វាក់ខ្មែរ
ប្រធានបទ

សន្ទស្សន៍អ្នកគ្រប់គ្រងការទិញ (PMI)

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

សន្ទស្សន៍ PMI របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ចាប់ពីឆ្នាំ ២០១២ ដល់ ២០២២ ប្រភព: Wikipedia

សន្ទស្សន៍អ្នកគ្រប់គ្រងការទិញ (Purchasing Managers' Index ហៅកាត់ថា PMI) គឺជាសូចនាករសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់មួយ ដែលបានមកពីការស្ទង់មតិប្រចាំខែធ្វើឡើងចំពោះក្រុមហ៊ុននៅក្នុងវិស័យឯកជន។ យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ការស្ទង់មតិនេះសួរទៅកាន់អ្នកគ្រប់គ្រងការទិញ (purchasing managers) អំពីកត្តាសំខាន់ៗដូចជា ការបញ្ជាទិញថ្មី កម្រិតផលិតកម្ម ការងារ ការដឹកជញ្ជូនពីអ្នកផ្គត់ផ្គង់ និងសារពើភ័ណ្ឌ។ បន្ទាប់មក ទិន្នន័យទាំងនេះត្រូវបានគណនាជាលេខសន្ទស្សន៍តែមួយ ដែលបង្ហាញពីសុខភាពសេដ្ឋកិច្ចក្នុងវិស័យដែលបានស្ទង់មតិ។

សន្ទស្សន៍ PMI ត្រូវបានវាស់ជាលេខចាប់ពី ០ ដល់ ១០០។ តម្លៃលើសពី ៥០ បង្ហាញថាវិស័យនោះកំពុងពង្រីក (expansion) ឬរីកចម្រើនបើប្រៀបធៀបនឹងខែមុន ខណៈដែលតម្លៃក្រោម ៥០ បង្ហាញពីការរួញតូច (contraction) នៃសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច។ ដោយសន្ទស្សន៍នេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីអារម្មណ៍និងសកម្មភាពរបស់អាជីវកម្មមុនពេលទិន្នន័យសេដ្ឋកិច្ចជាក់ស្តែងត្រូវបានប្រមូល វាត្រូវបានគេចាត់ទុកជាសូចនាករនាំមុខ (leading indicator) សម្រាប់ព្យាករណ៍និន្នាការសេដ្ឋកិច្ចសរុប។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

សន្ទស្សន៍ PMI របស់ប្រទេសចិន ប្រភព: Wikipedia

សន្ទស្សន៍ PMI មានវិសាលភាពទូលំទូលាយ ដោយស្ថាប័នផ្សេងៗប្រមូលទិន្នន័យនៅទូទាំងពិភពលោក។ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក វិទ្យាស្ថានគ្រប់គ្រងការទិញ (ISM) ចេញផ្សាយ PMI ផលិតកម្ម និង PMI សេវាកម្មជាប្រចាំ ដែលត្រូវបានគេហៅថា ISM Manufacturing PMI និង ISM Services PMI។ ម៉្យាងវិញទៀត កាលពីមុនក្រុមហ៊ុន Markit Economics (ឥឡូវជា S&P Global) បានសហការបង្កើត PMI សម្រាប់ប្រទេសជាង ៤០ រួមមានចិន ជប៉ុន តំបន់អឺរ៉ូ អាស៊ាន និងឥណ្ឌា។

ក្រៅពីនេះ ក៏មានសន្ទស្សន៍ PMI តាមតំបន់ ដូចជា Chicago PMI ដែលផ្តោតលើទីក្រុងឈីកាហ្គោ និងតំបន់ជុំវិញ ហើយត្រូវបានប្រើជាសូចនាករនាំមុខសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចទូទៅ។ ចំណែកឯ «ប្រជាជន» នៅក្នុងបរិបទ PMI សំដៅទៅលើអ្នកគ្រប់គ្រងការទិញនៅក្នុងវិស័យឯកជន ដែលជាអ្នកផ្តល់ទិន្នន័យតាមរយៈការស្ទង់មតិ។ អ្នកទាំងនេះដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការផ្តល់ព័ត៌មានភ្លាមៗអំពីសុខភាពសេដ្ឋកិច្ច។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

សន្ទស្សន៍ PMI របស់ ISM ពីឆ្នាំ ១៩៤៨ ដល់ ២០១២ ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia ឫសគល់របស់ PMI បានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ១៩៤៨ នៅពេលដែលសមាគមជាតិនៃអ្នកគ្រប់គ្រងការទិញ (NAPM) ក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិកបានធ្វើការស្ទង់មតិប្រចាំខែដំបូងបង្អស់។ NAPM ក្រោយមកប្តូរឈ្មោះជាវិទ្យាស្ថានគ្រប់គ្រងការទិញ (ISM) ហើយ PMI របស់ ISM បានក្លាយជាស្តង់ដារសកល។ នៅដើមដំបូង ការស្ទង់មតិផ្តោតតែលើវិស័យផលិតកម្ម ប៉ុន្តែចាប់តាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០មក ដោយសារការរីកចម្រើននៃវិស័យសេវាកម្ម PMI សម្រាប់វិស័យនេះក៏ត្រូវបានបង្កើតឡើង។

ការប្រើប្រាស់ PMI បានរីករាលដាលទៅអន្តរជាតិនៅពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ នៅពេលក្រុមហ៊ុន Markit Economics ចាប់ផ្តើមចងក្រង PMI សម្រាប់ប្រទេសជាច្រើន។ សព្វថ្ងៃនេះ S&P Global បន្តចេញផ្សាយ PMI សម្រាប់ប្រទេសរាប់សិប រួមទាំងប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ និងកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។ ការមាន PMI ទូទាំងពិភពលោកធ្វើឱ្យការប្រៀបធៀបសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចឆ្លងប្រទេសកាន់តែងាយស្រួល។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

សន្ទស្សន៍ PMI របស់ទីក្រុងឈីកាហ្គោ ពីឆ្នាំ ១៩៧០ ដល់ ២០២២ ប្រភព: Wikipedia

PMI មិនមែនគ្រាន់តែជាលេខស្ថិតិប៉ុណ្ណោះទេ វាមានអានុភាពខ្លាំងលើការសម្រេចចិត្តគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ច។ ធនាគារកណ្តាលនៅទូទាំងពិភពលោកដូចជា Federal Reserve នៅសហរដ្ឋអាមេរិក និង ECB នៅអឺរ៉ុប តែងតាមដាន PMI យ៉ាងដិតដល់ ពីព្រោះវាផ្តល់សញ្ញាមុនអំពីសម្ពាធអតិផរណា ឬភាពទន់ខ្សោយនៃសេដ្ឋកិច្ច។ តម្លៃ PMI ខ្ពស់ជាប់ធម្មតាអាចជំរុញឱ្យធនាគារកណ្តាលពិចារណាដំឡើងអត្រាការប្រាក់ ខណៈ PMI ទាបអាចនាំឱ្យមានការបន្ធូរបន្ថយគោលនយោបាយរូបិយវត្ថុ។

លើសពីនេះ PMI បានដុះឡើងជាផ្នែកនៃ «វប្បធម៌ទីផ្សារ»។ អ្នកវិនិយោគនិងឈ្មួញកណ្តាលតែងគោរពកាលបរិច្ឆេទចេញផ្សាយ PMI ដូចគ្នានឹងការតាមដានទិន្នន័យការងារ ឬផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP)។ ទីផ្សារមូលបត្រ និងរូបិយប័ណ្ណតែងមានប្រតិកម្មខ្លាំងក្លាភ្លាមៗ នៅពេល PMI ចេញផ្សាយមិនត្រូវនឹងការព្យាករណ៍។ លេខ ៥០ បានក្លាយជាពាក្យគន្លឹះដែលសារព័ត៌មានពេញនិយមប្រើដើម្បីពន្យល់ថា «សេដ្ឋកិច្ចកំពុងពង្រីក» ឬ «កំពុងរួញតូច»។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ក្នុងបរិបទសព្វថ្ងៃ សន្ទស្សន៍ PMI ត្រូវបានតាមដានកាន់តែខ្លាំងឡើង ជាពិសេសនៅក្នុងប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចធំៗដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក ចិន និងតំបន់អឺរ៉ូ។ ការធ្លាក់ចុះនៃ PMI ផលិតកម្មនៅក្នុងប្រទេសទាំងនេះអាចជាសញ្ញាព្រមានអំពីវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចសកល។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទោះបី PMI ផ្លូវការសម្រាប់កម្ពុជាមិនទាន់មានក៏ដោយ សន្ទស្សន៍ PMI របស់ S&P Global សម្រាប់តំបន់អាស៊ាន ដែលរួមបញ្ចូលប្រទេសជិតខាងដូចជាវៀតណាម និងថៃ ផ្តល់នូវរូបភាពប្រយោលអំពីសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ ហើយអាចជាព័ត៌មានដ៏សំខាន់សម្រាប់អ្នកធ្វើគោលនយោបាយ និងសហគមន៍ធុរកិច្ចនៅកម្ពុជា។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងអំពី PMI អាចជួយឱ្យអ្នកតាមដានព័ត៌មានសេដ្ឋកិច្ចដែលរាយការណ៍ដោយសារព័ត៌មានអន្តរជាតិបានកាន់តែល្អ។ ការប្រែប្រួល PMI អាចប៉ះពាល់ដល់ឱកាសការងារ ការនាំចេញសម្លៀកបំពាក់ និងលំហូរទុនចូលមកក្នុងប្រទេស ជាពិសេសនៅពេលដែល PMI នៅក្នុងប្រទេសអ្នកទិញធំៗដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក និងសហភាពអឺរ៉ុបមានការផ្លាស់ប្តូរ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

មិនទាន់មានអត្ថបទទេ។