ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ការកើតកូនភ្លោះច្រើន (multiple birth) គឺជាលទ្ធផលនៃការមានផ្ទៃពោះច្រើន (multiple pregnancy) ដែលម្ដាយផ្ដល់កំណើតដល់កូនពីរនាក់ឡើងទៅ។ កូនភ្លោះបួនគឺជាករណីពិសេសមួយ ដែលទារកបួននាក់កើតក្នុងពេលតែមួយពីការមានផ្ទៃពោះតែមួយ។ ការកើតបែបនេះអាចកើតឡើងតាមយន្តការពីរ៖ ទារកបួនអាចកើតចេញពីពងតែមួយដែលបំបែកជាបួន (identical quadruplets) ឬកើតពីពងបួនផ្សេងគ្នាដែលប៉ះនឹងមេជីវិតបួនដាច់ដោយឡែក (fraternal quadruplets) ឬក៏ជាល្បាយនៃទាំងពីរ។ តាមរូបភាពពីវិគីភីឌា កូនភ្លោះបីដែលដូចគ្នាបេះបិទ (identical triplets) កើតនៅពេលពងបង្កកំណើតមួយបំបែកជាពីរ ហើយបន្ទាប់មកមួយក្នុងចំណោមនោះបំបែកម្ដងទៀត។ ចំពោះកូនភ្លោះបួនដែលដូចគ្នា ដំណើរការនេះកាន់តែស្មុគស្មាញដោយមានការបំបែកបន្ថែម។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា អត្រាការកើតកូនភ្លោះបួនតាមធម្មជាតិគឺកម្រណាស់ ប្រមាណ ១ ក្នុងចំណោម ៧២៩ ០០០ កំណើត។ ការកើនឡើងនៃការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាបង្កកំណើតទំនើប (assisted reproductive technology, ART) ដូចជា IVF បានធ្វើឱ្យអត្រានេះកើនខ្ពស់ជាងមុននៅក្នុងប្រទេសមួយចំនួន។ ក្នុងករណី IVF វាច្រើនតែជាកូនភ្លោះប្រភេទ fraternal (polyzygotic) ដែលកើតពីពងច្រើនដាច់ដោយឡែក ដូចបានពន្យល់ក្នុងរូបភាពពីវិគីភីឌាអំពីកូនភ្លោះប្រុសស្រី (dizygotic twins)។ កូនភ្លោះបួនអាចកើតមាននៅគ្រប់តំបន់និងជនជាតិ ប៉ុន្តែដោយសារកត្តាហ្សែន អាហារូបត្ថម្ភ និងការថែទាំសុខភាព អត្រានេះអាចប្រែប្រួលខ្លះៗ។ សព្វថ្ងៃ គ្រូពេទ្យយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ចំពោះការមានផ្ទៃពោះកូនភ្លោះច្រើន ព្រោះវាប្រឈមនឹងហានិភ័យទាំងម្ដាយនិងទារក។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃការកើតកូនភ្លោះច្រើនត្រូវបានកត់ត្រាតាំងពីយូរលង់ណាស់មកហើយ។ នៅក្នុងសៀវភៅ Prodigiorum ac ostentorum chronicon ឆ្នាំ ១៥៥៧ មានរូបឆ្លាក់ស្ត្រីម្នាក់ដែលមានកូនដល់ទៅ ៩ ឬ ១១ នាក់ ដែលបង្ហាញពីភាពភ្ញាក់ផ្អើលរបស់មនុស្សសម័យនោះចំពោះការមានកូនច្រើនបែបនេះ។ ប៉ុន្តែរហូតមកដល់សតវត្សទី ២០ ការរស់រានរបស់កូនភ្លោះច្រើនគឺទាបណាស់ ដោយសារបញ្ហាសុខភាពម្ដាយនិងទារក ក៏ដូចជាកង្វះបច្ចេកវិទ្យាថែទាំទារកមិនគ្រប់ខែ។ ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់មួយគឺការកើតរបស់បងប្អូនស្រី Dionne នៅប្រទេសកាណាដា ឆ្នាំ ១៩៣៤ ដែលជាកូនភ្លោះប្រាំ (quintuplets) ដំបូងគេដែលអ្នកទាំង ៥ នាក់រស់រានមានជីវិតរហូតដល់ពេញវ័យ។ ករណីនេះបានផ្លាស់ប្តូរទស្សនៈវេជ្ជសាស្ត្រ និងនាំឱ្យមានការអភិវឌ្ឍវិធីសាស្ត្រថែទាំទារកកើតមុនខែ។ ចំពោះកូនភ្លោះបួនវិញ ការរស់រានក៏មានភាពប្រសើរឡើងតាមពេលវេលា ប៉ុន្តែនៅមានករណីជាច្រើនដែលមិនអាចរស់បានទាំងអស់រហូតដល់សម័យទំនើប។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ការចិញ្ចឹមកូនភ្លោះបួនតម្រូវឱ្យមានធនធានច្រើន ចាប់ពីថ្លៃម្ហូបអាហារ សំលៀកបំពាក់ រហូតដល់ការអប់រំ និងថែទាំសុខភាព។ គ្រួសារជាច្រើនដែលមានកូនភ្លោះច្រើន ជារឿយៗត្រូវការជំនួយពីរដ្ឋាភិបាល ឬសហគមន៍ ជាពិសេសនៅពេលទារកកើតមិនគ្រប់ខែ ហើយត្រូវចំណាយពេលនៅមន្ទីរពេទ្យយូរ។ ដូចគ្នានេះ ឪពុកម្តាយក៏ប្រឈមនឹងភាពតានតឹងផ្នែកផ្លូវចិត្តផងដែរ។ នៅផ្នែកវប្បធម៌ ការកើតកូនភ្លោះ និងកូនភ្លោះច្រើនតែងតែជារឿងដែលទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍។ នៅក្នុងសង្គមបុរាណខ្លះ ការមានកូនភ្លោះច្រើនត្រូវបានគេចាត់ទុកជាប្រផ្នូល ឬសញ្ញាអព្ភូតហេតុ។ រូបឆ្លាក់ពីសតវត្សទី ១៦ ខាងលើបង្ហាញពីការភ្ញាក់ផ្អើលចំពោះស្ត្រីដែលមានកូនច្រើន។ នៅសម័យទំនើប គ្រួសារដែលមានកូនភ្លោះបួនឬច្រើនជាងនេះ តែងតែក្លាយជាព័ត៌មាន ហើយខ្លះមានកម្មវិធីទូរទស្សន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ដូចជាគ្រួសារ Gosselin ដែលមានកូនភ្លោះប្រាំមួយ (sextuplets) ជាដើម។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងប៉ុន្មានទសវត្សថ្មីៗនេះ ចំនួនកំណើតកូនភ្លោះច្រើន រួមទាំងកូនបួន បានកើនឡើងជាលំដាប់ ដោយសារកត្តាព្យាបាលភាពគ្មានកូនដូចជា IVF និងថ្នាំជំរុញអូវុល (fertility drugs)។ ទោះជាយ៉ាងណា ការមានផ្ទៃពោះកូនច្រើននាំមកនូវភាពស្មុគស្មាញផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រ រួមមានការកើតមុនកំណត់ (preterm birth) ទម្ងន់កើតទាប និងហានិភ័យនៃបញ្ហាអភិវឌ្ឍន៍នៅពេលក្រោយ។ នេះបានបង្កើតឱ្យមានការពិភាក្សាអំពីក្រមសីលធម៌ក្នុងការប្រើបច្ចេកវិទ្យា និងការកាត់បន្ថយគភ៌ (selective reduction)។ នៅកម្ពុជា ទោះបីជាមិនមានទិន្នន័យច្បាស់លាស់ក៏ដោយ ក៏ករណីកូនភ្លោះបួនកើតឡើងម្តងម្កាល ហើយតែងត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏អស្ចារ្យ និងទទួលបានការអបអរសាទរ។ តាមវិគីភីឌា ការថែទាំទារកទើបកើតបានរីកចម្រើន ដែលបង្កើនលទ្ធភាពរស់រានសម្រាប់ទារកកើតមុនខែ រួមទាំងកូនភ្លោះច្រើនផងដែរ។ សរុបមក កូនភ្លោះបួនជាបាតុភូតដ៏កម្រ ប៉ុន្តែមានឥទ្ធិពលធំធេងលើគ្រួសារ សេដ្ឋកិច្ច និងសុខភាព ហើយជាប្រធានបទដែលបន្តទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍សាធារណៈ។