ចង្វាក់ខ្មែរ
ប្រធានបទ

រូបវិទ្យាកង់ទីម

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

អនុគមន៍រលករបស់អេឡិចត្រុងក្នុងអាតូមអ៊ីដ្រូសែននៅកម្រិតថាមពលខុសៗគ្នា។ តំបន់ភ្លឺជាងបង្ហាញពីប្រូបាប៊ីលីតេខ្ពស់នៃការស្វែងរកអេឡិចត្រុង។ ប្រភព: Wikipedia

រូបវិទ្យាកង់ទីម គឺជាទ្រឹស្ដីរូបវិទ្យាមូលដ្ឋានដែលពិពណ៌នាអំពីឥរិយាបថរបស់រូបធាតុ និងពន្លឺនៅកម្រិតអាតូម និងរងអាតូម។ យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវីគីភីឌា (Wikipedia) មេកានិចកង់ទីមគឺជាមូលដ្ឋាននៃរូបវិទ្យាកង់ទីមទាំងអស់ ដែលរួមបញ្ចូលទាំងគីមីវិទ្យាកង់ទីម ជីវវិទ្យាកង់ទីម ទ្រឹស្ដីវាលកង់ទីម បច្ចេកវិទ្យាកង់ទីម និងវិទ្យាសាស្ត្រព័ត៌មានកង់ទីម។ គោលការណ៍សំខាន់មួយរបស់វាគឺ ថាមពលនិងបរិមាណផ្សេងទៀតត្រូវបានកំណត់ជាតម្លៃដាច់ៗ (quantized) មិនមែនបន្ត។ លក្ខណៈគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលផ្សេងទៀតរួមមាន ការដែលភាគល្អិតអាចស្ថិតក្នុងស្ថានភាពជាច្រើនក្នុងពេលតែមួយ (superposition) ការជាប់ទាក់ទងគ្នាពីចម្ងាយ (entanglement) និងការធ្វើដំណើរឆ្លងរបាំង (quantum tunneling)។ មេកានិចកង់ទីមមិនអាចទាយទីតាំងពិតប្រាកដនៃភាគល្អិតបានទេ គឺអាចទាយតែប្រូបាប៊ីលីតេប៉ុណ្ណោះ ដូចដែលបានបង្ហាញក្នុងរូបភាពអនុគមន៍រលកនៃអេឡិចត្រុងក្នុងអាតូមអ៊ីដ្រូសែន។ ទ្រឹស្ដីនេះបដិសេធការពិពណ៌នាតាមបែបបុរាណ ហើយបានក្លាយជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃរូបវិទ្យាទំនើប។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

សន្និសីទសូលវ៉េឆ្នាំ១៩២៧ នៅទីក្រុងព្រុចសែល ប្រទេសបែលហ្ស៊ិក ប្រមូលផ្ដុំរូបវិទូល្បីៗជាច្រើនរូប ប្រភព: Wikipedia

ថ្វីត្បិតរូបវិទ្យាកង់ទីមមិនមែនជាតំបន់ភូមិសាស្ត្រក្ដី វាបានវិវត្តន៍ឡើងតាមរយៈកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់សហគមន៍អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអន្តរជាតិ។ យោងតាមវីគីភីឌា ការបង្កើតទ្រឹស្ដីនេះធ្វើឡើងដោយរូបវិទូមកពីអឺរ៉ុបជាចម្បង រួមមាន ម៉ាក ផ្លង់ (Max Planck) អាល់បឺត អាញ់ស្តាញ (Albert Einstein) នីល បោរ (Niels Bohr) អើវីន ស្រូឌីងហ្គឺ (Erwin Schrödinger) និងវើនើ ហាយសិនបឺក (Werner Heisenberg)។ ពួកគេជាច្រើនបានធ្វើការនៅសាកលវិទ្យាល័យល្បីៗដូចជានៅទីក្រុងប៊ែរឡាំង ទីក្រុងហ្គឺធីងហ្កិន ទីក្រុងកូពែនហាក និងខេមប្រ៊ីជ។ សន្និសីទសូលវ៉េ (Solvay Conference) ឆ្នាំ១៩២៧ នៅទីក្រុងព្រុចសែល គឺជាការប្រមូលផ្ដុំដ៏សំខាន់ដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រឈានមុខបានពិភាក្សាអំពីអនាគតនៃមេកានិចកង់ទីម។ សព្វថ្ងៃ ការស្រាវជ្រាវកង់ទីមត្រូវបានធ្វើឡើងនៅទូទាំងពិភពលោក ដោយមានមជ្ឈមណ្ឌលធំៗដូចជា CERN នៅអឺរ៉ុប និងមន្ទីរពិសោធន៍នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ចិន និងជប៉ុន។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

រូបថតរបស់លោក ម៉ាក ផ្លង់ (Max Planck) ដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាបិតានៃទ្រឹស្ដីកង់ទីម ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមប្រភពក្នុងរូបថតវីគីភីឌា លោក ម៉ាក ផ្លង់ ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាបិតានៃទ្រឹស្ដីកង់ទីម។ ការវិវត្តន៍ដំបូងនៃទ្រឹស្ដីនេះបានចាប់ផ្ដើមនៅដើមសតវត្សទី២០ នៅពេលដែលគំនិតកង់តា (quanta) ត្រូវបានស្នើឡើង។ រូបវិទូដូចជា អាញ់ស្តាញ បោរ ហាយសិនបឺក និងស្រូឌីងហ្គឺ បានបន្ថែមនិងកែលម្អទ្រឹស្ដីនេះ ដោយការពិសោធន៍ជាច្រើនបានបង្ហាញថាពន្លឺនិងរូបធាតុមានលក្ខណៈជាទ្វេរលក-ភាគល្អិត។ សន្និសីទសូលវ៉េឆ្នាំ១៩២៧ ជាព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រមួយដែលបានបង្រួបបង្រួមគំនិត និងបង្ហាញពីភាពជឿនលឿននៃមេកានិចកង់ទីម។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក រូបវិទ្យាកង់ទីមបានបន្តអភិវឌ្ឍ ដោយឈានទៅដល់ការបង្កើតទ្រឹស្ដីវាលកង់ទីម និងគំរូស្ដង់ដានៃរូបវិទ្យាភាគល្អិត។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ដ្យាក្រាមការបំពានកង់ទីម (Quantum tunneling) ដែលអនុញ្ញាតឱ្យភាគល្អិតឆ្លងកាត់របាំងដែលមិនអាចធ្វើបានក្រោមយន្តការបុរាណ ប្រភព: Wikipedia

រូបវិទ្យាកង់ទីមបានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងសម្បើមដល់សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌សាកល។ តាមការរាយ

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

មិនទាន់មានអត្ថបទទេ។