រីទីម អេន ប្លូស (R&B)

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

រីទីម អេន ប្លូស (Rhythm and blues) ឬហៅកាត់ថា R&B គឺជាប្រភេទតន្ត្រីពេញនិយមមួយ ដែលមានដើមកំណើតនៅក្នុងសហគមន៍ជនជាតិអាមេរិកកាំងដើមកំណើតអាហ្វ្រិកនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៤០។ តាមវិគីភីឌា ពាក្យថា "Rhythm and blues" ត្រូវបានក្រុមហ៊ុនផលិតសំលេងប្រើប្រាស់ជាលើកដំបូង ដើម្បីពណ៌នាពីការថតសំលេងដែលផ្សព្វផ្សាយសំឡេងទៅកាន់ទស្សនិកជនជនជាតិអាមេរិកកាំងដើមកំណើតអាហ្វ្រិក នៅពេលដែលតន្ត្រីដែលមានចង្វាក់ "rocking" ផ្អែកលើហ្សាស ជាមួយនឹងឃ្យូរីងខ្លាំងកំពុងទទួលបានប្រជាប្រិយភាព។ ក្រុមតន្ត្រី R&B ធម្មតានៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៥០ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧០ តែងមានឧបករណ៍ដូចជា ព្យាណូ ហ្គីតាមួយឬពីរ បាស ស្គរ សាក់សូហ្វូនមួយឬច្រើន និងអ្នកច្រៀងបន្ទរ។ ទំនុកច្រៀងរបស់ R&B ជារឿយៗបង្កប់នូវប្រវត្តិសាស្ត្រ និងបទពិសោធន៍របស់ជនជាតិអាមេរិកកាំងដើមកំណើតអាហ្វ្រិក ដូចជាការឈឺចាប់ ការស្វែងរកសេរីភាព សុភមង្គល ព្រមទាំងជ័យជំនះ និងបរាជ័យក្នុងបញ្ហាសង្គមដូចជា ការរើសអើងពូជសាសន៍ ការជិះជាន់ ទំនាក់ទំនង សេដ្ឋកិច្ច និងក្តីស្រមៃ។ R&B ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាបុព្វបទនៃប្រភេទតន្ត្រីជាច្រើនដូចជា rock and roll, soul, funk, និង hip-hop ហើយបានបន្តមានឥទ្ធិពលរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

R&B មានដើមកំណើតនៅក្នុងតំបន់ទីក្រុងធំៗនៃសហរដ្ឋអាមេរិក ដូចជាញូវយ៉ក ឈីកាហ្គោ និងឡូសអេនជឺឡេស ដែលជាកន្លែងរស់នៅរបស់ជនជាតិអាមេរិកកាំងដើមកំណើតអាហ្វ្រិកយ៉ាងច្រើន។ សហគមន៍ទាំងនេះបានរក្សានិងអភិវឌ្ឍនូវប្រពៃណីតន្ត្រីដែលរួមបញ្ចូលចង្វាក់ប៊្លូស ហ្សាស ហ្គោសផែល និងចង្វាក់ដែលមានឥទ្ធិពលពីអាហ្វ្រិក។ តាមវិគីភីឌា ទំនាក់ទំនងរវាងតន្ត្រីនិងជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគេបានបង្កើតឱ្យមានចង្វាក់ពិសេសមួយដែលក្រោយមកគេស្គាល់ថាជា R&B។ អត្តសញ្ញាណរបស់ R&B គឺភ្ជាប់យ៉ាងជិតស្និទ្ធទៅនឹងបទពិសោធន៍សង្គមរបស់ជនជាតិអាមេរិកកាំងដើមកំណើតអាហ្វ្រិក ដោយឆ្លុះបញ្ចាំងពីការតស៊ូនិងក្តីសង្ឃឹមរបស់ពួកគេ។ ចង្វាក់គ្រឹះដូចជា tresillo និង backbeat ដែលមានប្រភពពីអាហ្វ្រិកខាងលិច ត្រូវបានបញ្ចូលក្នុងតន្ត្រី R&B ហើយបង្កើតបានជាលក្ខណៈសម្គាល់សំខាន់របស់វា។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

នៅចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៤០ សិល្បករដូចជា Louis Jordan បានពេញនិយមតន្ត្រីបែប jump blues ដែលផ្តោតលើចង្វាក់ខ្លាំងនិងសាក់សូហ្វូន។ តាមវិគីភីឌា នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៥០ R&B បានវិវត្តក្លាយជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ rock and roll ដែលបានក្លាយជាបាតុភូតពិភពលោក។ សិល្បករដូចជា Fats Domino, Little Richard, និង Bo Diddley បាននាំមកនូវថាមពលនិងចង្វាក់ថ្មី ដែលទាក់ទាញទស្សនិកជនគ្រប់វ័យនិងគ្រប់ពូជសាសន៍។ ជាពិសេស Bo Diddley បានបង្កើតចង្វាក់ 'Bo Diddley beat' ដែលមានមូលដ្ឋានលើលំនាំ clave អាហ្វ្រិក ហើយបានក្លាយជាស្នាដៃដ៏មានឥទ្ធិពលក្នុង R&B ។ នៅពេលជាមួយគ្នាដែរ សិល្បការិនី Etta James បានលាយបញ្ចូលប៊្លូស R&B និងហ្គោសផែល បង្កើតសំលេងដ៏ពិសេសមួយ។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០ R&B បានផ្លាស់ប្តូរទៅជាតន្ត្រី Soul ដោយមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងពីហ្គោសផែល។ សិល្បករដូចជា Sam Cooke និង Marvin Gaye បានបង្កើតបទចម្រៀងដែលមានអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីបញ្ហាសង្គមនិងស្នេហា។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧០ ចង្វាក់ Funk និង Disco បានពន្លួតចេញពី R&B ដោយសិល្បករនិងក្រុមតន្ត្រីជាច្រើនបានដឹកនាំការផ្លាស់ប្តូរថ្មីនេះ។ R&B បានបន្តវិវត្តនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៨០ និង ១៩៩០ ដោយរួមបញ្ចូលគ្នាជាមួយហ៊ីបហប និងតន្ត្រីអេឡិចត្រូនិច ដើម្បីក្លាយជាអ្វីដែលគេស្គាល់ថាជា Contemporary R&B។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា តន្ត្រី R&B មានតួនាទីសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងសំខាន់ក្នុងឧស្សាហកម្មតន្ត្រីសកល ជាពិសេសតាមរយៈការផលិតនិងចែកចាយដោយក្រុមហ៊ុនថតសំលេងធំៗ។ តន្ត្រីនេះបានជួយជំរុញសេដ្ឋកិច្ចរបស់សហគមន៍អាហ្វ្រិកអាមេរិកាំង និងបើកឱកាសឱ្យសិល្បករជាច្រើនទទួលបានភាពជោគជ័យទាំងក្នុងនិងក្រៅប្រទេស។ ខាងវប្បធម៍ R&B បានដើរតួនាទីជាស្ពានរវាងវប្បធម៌ផ្សេងៗគ្នា ដោយទំនុកច្រៀងរបស់វាបាននិយាយអំពីបទពិសោធន៍រួមរបស់មនុស្សក្នុងសង្គម រួមមានក្តីស្រលាញ់ ការបាត់បង់ និងការតស៊ូទាមទារសមភាព។ ឥទ្ធិពលរបស់ R&B បានពង្រីកទៅឆ្ងាយ ដោយបានបំផុសចលនាតន្ត្រី British Invasion នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០ ដែលក្រុមតន្ត្រីអង់គ្លេសដូចជា The Animals បានខ្ចីយ៉ាងច្រើនពី R&B ។ ក្រៅពីនេះ ចម្រៀង R&B ជាច្រើនបានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃចលនាតស៊ូដើម្បីសិទ្ធិពលរដ្ឋនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយបង្ហាញពីការរួបរួមនិងការតស៊ូ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន R&B នៅតែជាប្រភេទតន្ត្រីដ៏មានឥទ្ធិពល និងបន្តវិវត្តឥតឈប់ឈរ។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ សិល្បការិនី Mary J. Blige បានលាយបញ្ចូល R&B ជាមួយហ៊ីបហប បង្កើតបានជាចរន្តតន្ត្រី hip-hop soul ដែលមានឥទ្ធិពលរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។ បច្ចុប្បន្ន R&B បានបន្តជាមូលដ្ឋានសម្រាប់តន្ត្រីប៉ុប ហ៊ីបហប និងតន្ត្រីអេឡិចត្រូនិច ដោយសិល្បករជាច្រើនជំនាន់បានរក្សាធាតុសំខាន់ៗនៃ R&B ។ សម្រាប់អ្នកស្តាប់នៅកម្ពុជា R&B ត្រូវបានគេស្គាល់តាមរយៈតន្ត្រីអន្តរជាតិ និងមានឥទ្ធិពលខ្លះដល់តន្ត្រីប៉ុបក្នុងស្រុក ដែលបង្ហាញថាឥទ្ធិពលនៃប្រភេទតន្ត្រីនេះនៅតែបន្តពង្រីកទូទាំងពិភពលោក។